"Statystyka – dwa”. Prosto o złożonych modelach, czyli statystyka bez magii 3500-FAKL-STAT2

Warsztat socjologa pełen jest niezrozumiałych „reguł kciuka” i pakietów statystycznych traktowanych jak „czarne skrzynki”, których wyniki są bezdyskusyjne, pewne i pokazują jaki naprawdę jest świat.
Zapraszam do wspólnego przebycia drogi między modelami statystycznymi. Zajrzymy im „pod maskę” i zobaczymy, że działają prościej niż na to wyglądają. Dzięki temu odczarujemy je sobie i bez obaw będziemy mogli się nimi posługiwać – wiedząc, o czym naprawdę mówią, oraz co kryje się pod żargonowymi określeniami dodającymi sztucznego splendoru i pozoru większej naukowości. Z tajemniczych i niezrozumiałych konstruktów staną się kolejnymi elementami naszej skrzynki z narzędziami.
Ważną kompetencją badacza jest również znajomość słabych stron pakietów statystycznych. Zobaczymy, jak działają i na co zwracać uwagę, by nie paść ofiarą usterek (tak, zdarzają się!) w pakietach i formułować trafne interpretacje zamiast żargonowych, niezrozumiałych nazw handlowych.
Przedmiot adresowany do osób, które chciałyby zrozumieć i nauczyć się poprawnie posługiwać narzędziami statystycznymi służącymi do:
redukcji wymiarów badanej rzeczywistości (analiza składowych głównych),
skalowania i badania ukrytych struktur stojących za obserwowaną rzeczywistością (analiza czynnikowa),
analiz przyczynowych (analiza wariancji),
przewidywania prawdopodobieństwa zdarzeń, w zależności od posiadanych cech (regresja logistyczna i regresja probitowa).
Są to narzędzia, których sam używam w swojej praktyce badawczej. Wiedza i umiejętności oferowane w ramach kursu są niezbędnym wyposażeniem socjologa-empiryka.
Przedmiot jest kontynuacją kursu „Statystyka jeden i pół” (na Wydziale Socjologii), a także „Metody statystyczne w naukach społecznych” (na kognitywistyce). Przedmiot nie wymaga szczególnej znajomości matematyki – niezbędne podstawowe pojęcia algebraiczne zostaną po kolei przedstawione i omówione na prostych przykładach we wstępnej części kursu.
Zajęcia teoretyczne będą uzupełniane przez zajęcia warsztatowe w pracowni komputerowej. Będziemy korzystać z pakietu SPSS oraz z R. Wcześniejsza znajomość środowiska R nie jest wymagana – wszystkie wykorzystywane elementy wprowadzimy od podstaw.
W części warsztatowej analizowane będą dwa rodzaje danych:
dane będące symulacjami rzeczywistości społecznej zgodnej z założeniami omawianych modeli (w ten sposób osoby uczestniczące w warsztatach naocznie poznają konsekwencje założeń przyjmowanych w poszczególnych modelach statystycznych),
dane empiryczne opisujące aktywności ekonomiczne gospodarstw domowych w Polsce oraz aktywności edukacyjne i zawodowe studentów, absolwentów i naukowców w Polsce i krajach Unii Europejskiej.
Zasoby dydaktyczne wspomagające osoby uczestniczące w zajęciach:
W przypadku tematów opisanych w literaturze przedmiotu w sposób zbyt złożony, udostępniane będą sukcesywnie dedykowane materiały uzupełniające (handouty).
Na platformie Classroom udostępnione będą zestawy tekstów i ćwiczeń pomocniczych do poszczególnych działów tematycznych.
Na dedykowanym kanale YouTube dostępne są nagrania do wykorzystania jako dodatkowy materiał powtórkowy.