Socjologia dyskursu 3500-FAKL-DYS-OG

Celem wykładu jest wprowadzenie osób studiujących w wybrane współczesne podejścia do analizy dyskursu, ze szczególnym uwzględnieniem tego, jak za pomocą języka i komunikacji tworzy się znaczenia, nawiązuje relacje społeczne i działa w różnych kontekstach. Uczestnicy zapoznają się z wybranymi podejściami analitycznymi, w tym z krytyczną analizą dyskursu, analizą konwersacyjną, socjolingwistyką interakcyjną, antropologią językową, analizą korpusową i analizą multimodalną. Wykład kładzie nacisk na podstawy teoretyczne, pokazuje jednak również, jak można zastosować te podejścia do analizy autentycznych wypowiedzi w różnych dziedzinach, w tym dyskursu politycznego i medialnego, komunikacji w miejscu pracy, interakcji w sieci oraz komunikacji międzykulturowej.
Osoby studiujące poznają kluczowe narzędzia badawcze oraz koncepcje dotyczące gromadzenia i analizy danych dyskursywnych. Kurs pomoże im sformułować pytania badawcze i dobrać odpowiednie ramy analityczne do własnych projektów. Pracując z autentycznym materiałem, osoby studiujące nauczą się rozpoznawać, w jaki sposób wybory językowe kształtują i odzwierciedlają konteksty społeczne, relacje władzy i znaczenia kulturowe. Szczególną uwagę poświęcimy związkowi między użyciem języka a kontekstem społecznym, metodom analizy dyskursu mówionego i pisanego, roli zasobów multimodalnych w tworzeniu znaczeń, krytycznemu podejściu do dyskursu i władzy oraz nowym kierunkom w analizie dyskursu cyfrowego.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2026Z:

Sławomir Mandes

W cyklu 2025L:

Krzysztof Świrek

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty uczenia się

W_01 Posiada wiedzę o głównych tradycjach teoretycznych i definicjach dyskursu w socjologii

W_02 Rozumie powiązania między dyskursem a mechanizmami władzy, relacjami klasowymi i konstrukcją sfery publicznej

W_03 Zna podejścia do analizy dyskursu, w tym krytyczną analizę dyskursu.

W_04 Orientuje się w znaczeniu badań nad wizualnością dla rozumienia dyskursu

U_01 Umie interpretować teksty teoretyczne dotyczące dyskursu i odnosić je do problemów społecznych

K_01 Uczestniczy w krytycznej refleksji nad rolą dyskursu w konstruowaniu wiedzy i tożsamości

Kryteria oceniania

Egzamin odbędzie się w formie testu. Test będzie się składał z maksymalnie 20 pytań zamkniętych.

Literatura

Literatura
Duszak Anna (1998): Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Warszawa
Duszak Anna, Fairclough Norman (red.) (2008): Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej, Kraków.
Duszak Anna, Kowalski Grzegorz (red.) (2013): Systemowo-funkcjonalna analiza dyskursu, Kraków.
Czachur, Waldemar (2020). Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy. Oficyna Wydawnicza ATUT,.
Howarth David (2008): Dyskurs, tłum. Anna Gąsior-Niemiec, Warszawa.
Wodak Ruth i Michał Krzyżanowski (red.). Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: