Elity władzy-klasyczne i współczesne ujęcia 3500-FAK-ELW-OG

Celem wykładu jest przegląd klasycznych i współczesnych teorii elit politycznych. Teoria elit ewoluowała od krytyki demokracji (klasyczny elityzm) po ukazanie elit jako jednej z podstaw demokracji (neoelityzm). Współcześnie elity traktuje się jako istotny element demokratycznego ładu. Jest to także wyraz określonego doświadczenia zbiorowego. Wykład omawia główne teorie elit Mosce, Parety, Michelsa, Webera, Znamierowskiego (klasyczne), Schumpeter i Dahl (neolityzm), po współczesne: Higley, Pakulski, Etzioni-Halevy. Zostaną także omówione także takie zjawiska związane z wyłanianiem i funkcjonowaniem elit jak rekrutacja polityczna, układ władzy elitarno-wodzowski, elity rewolucyjne (Lasswell) i lokalne. Zostanie także omówiona rola czynnika elitarnego w demokracji: senat (druga izba), wyższa administracja i sądownictwo. Dodatkowo będą poruszane takie specjalne tematy jak rola elitaryzmu w historii politycznej Polski, czy kobiety w polityce. Elity są także przedmiotem ataku i krytyki (populizm antyelitystyczny i elity w oczach opinii publicznej – spiski elit). Elity mają także swoje dysfunkcje i patologie (Pakulski, Lasch, Chełpa).

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

zdalnie

Koordynatorzy przedmiotu

Jerzy Bartkowski

Efekty kształcenia

Zna klasyczne i współczesne teorie elit politycznych
Rozumie procesy rekrutacji, funkcjonowania i legitymizacji elit w różnych systemach politycznych
Orientuje się w krytykach elit i zjawiskach takich jak populizm czy patologie elit
Potrafi analizować przykłady działania elit w kontekście teorii socjologicznych
Angażuje się w refleksję nad rolą elit w demokracji i systemach niedemokratycznych

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny

Literatura

1. Żyromski M., Teorie elit a systemy polityczne, 2008
2. Schumpeter J., Kapitalizm, socjalizm, demokracja, 1995
3. Sartori G., Teoria demokracji, 1994
4. Znamierowski C., Elita, ustrój, demokracja, 2001
5. Dahl R., Demokracja i jej krytycy, 1995
6. Lasch C., Bunt elit, 1997
7. Wasilewski J., Demokratyczny elityzm, Studia socjologiczne, nr. 3/2020, s. 5-30.
8. Siemieńska R., Płeć, wybory, władza, 2005
9. Maranowski A., Autonomia elit prawnych III Rp, mps.
10. Bartkowski J., Lokalne elity władzy w Polsce w latach 1966-1995, 1997
11. Etzioni-Halevy Eva, Władza w demokracji: teoria elit demokratycznych, 2005

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3500-FAK-ELW-OG w USOSweb