Rodzina w dyskursie społecznym 3402-10RWD-OG

Przedmiot wprowadza słuchaczy w publiczny dyskurs na temat szeroko rozumianych form życia rodzinnego we współczesnej rzeczywistości społecznej. Wielość i różnorodność zaproponowanych do analizy porządków dyskursu na temat rodziny odzwierciedlają debaty publiczne w sferze obyczajowej, ekonomiczno-rynkowej, jak i moralno-etycznej. Rozważania dotyczą procesu negocjacji tożsamości i definicji rodziny na forum życia społecznego. W centrum zainteresowań znajduje się treściowy i formalny kontekst debaty eksperckiej oraz mechanizmy kształtowania opinii publicznej w kluczowych kwestiach niekiedy przełamujących utrwalone stereotypy społeczne. Przedstawiany w trakcie zajęć obraz rodziny budowany jest w oparciu o analizę treści.

Koordynatorzy przedmiotu

Mateusz Glinowiecki
Anna Kwak

Rodzaj przedmiotu

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

Wiedza studenta:
• Zna obszary dyskursu publicznego na tematy związane z rodziną
• Zna i stosuje adekwatnie aparat pojęciowy związany z dyskursem dotyczącym rodziny

Umiejętności studenta:
• Potrafi posługiwać się podstawowymi kategoriami teoretycznymi i poprawnie stosuje terminologię z zakresu dyskursu społecznego rodziny
• Identyfikuje zakres przemian dyskursu społecznego rodziny w Polsce i na świecie
• Potrafi samodzielnie zbudować przekaz o małżeństwie/rodzinie adresowany do właściwego odbiorcy
• Rozróżnia aspekt informacyjny, perswazyjny i wartościujący konkretnego dyskursu na temat współczesnych form życia rodzinnego
• Posiada umiejętność wystąpień publicznych i poprowadzenia dyskusji merytorycznej w grupie
• Posiada umiejętność przygotowania prezentacji i prac pisemnych

Kompetencje społeczne studenta:
• Potrafi ocenić treści i wartości zawarte w przekazach o rodzinie
• Potrafi wskazywać obszary zagadnień z problematyki rodziny do dyskursu we odpowiednim kręgu
• Potrafi samodzielnie uzupełniać zdobytą wiedzę

Kryteria oceniania

1. Ocena ciągła – uwzględniająca:
* obecność na zajęciach
* przygotowanie do zajęć
* aktywność na zajęciach
2. prezentacja - przygotowana indywidualnie/grupowo
3. praca zaliczeniowa – forma do uzgodnienia

Literatura

•

• Arcimowicz K., Wasiak-Radoszewski A., Katarzyna Dębska, Polski dyskurs publiczny dotyczący rodzin z wyboru w latach 2003–2013. Studia Socjologiczne 2014, 4 (215)
• Biskupska K., Analiza dyskursu i krytyczna analiza dyskursu [w] M. Szczepański M., A. Śliz (red.), Współczesne teorie społeczne: w kręgu ujęć paradygmatycznych. Wyd. Uniw. Opolskiego, Opole 2014, s. 369-38
• Danowska Z. M, Językowy obraz relacji w rodzinie, 2017, s. 63-89
• Debczyńska P., Rollnik-Sadowska E., Manipulacja i perswazja w reklamie skierowanej do dzieci i młodzieży, Akademia Zarządzania 5 (2), 2021, s. 7-31
• Drath W., Szwajca K., Kasprzak P., Kusztykiewicz A., Sowa W., Zalogowani w Internecie – wylogowani z rodziny? Nadużywanie Internetu przez młodzież a wyzwania rozwojowe i relacje rodzinne [w] M. Wysocka-Pleczyk, B. Gulla (red.), Człowiek zalogowany, Biblioteka Jagiellońska, Kraków 2015, s. 151-156
• Gajdziszewska-Dudek P., Stańczyk J., Rodzina a media. O sile wpływu współczesnych mass mediów na przekształcenie roli i funkcji rodziny, Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ, Nauki Społeczne, nr 10 (1/2015), s. 137-148
• Garncarek E., „Doświadczenia macierzyństwa i praktyki żalu” – o żałowaniu macierzyństwa w polskim dyskursie internetowym. Acta Uniwersitatis Lodziensis . Folia Sociologica 2019, 71, s. 139-156
• Idzikowska I., Językowy obraz rodziny w prasie dla rodziców [w] W. Muszyński (red.) Wartości kulturowe w rodzinie: założenia, realia, egzemplifikacje, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 164-176
• Janowicz K., Jasielska A., Komercjalizacja tacierzyństwa. Relacja ojca z dzieckiem na tle działań marketingowych, Człowiek i Społeczeństwo T.LI 2021, s. 79-100
• Jasielska A., Maksymiuk R., Skomercjalizowane rodzicielstwo – nowy aspekt wczesnej dorosłości. Psychologia Rozwojowa 2011, 16 (2), 33-49
• Kałuzińska E., Czego pragną dzieci? oblicza konsumpcji dziecięce. Socjolingwistyka 2014, 28, 239-255
• Krause E., Współczesna kobieta w kontekście macierzyństwa i roli matki. Wychowanie w Rodzinie 2020, XXII (1), s. 31-56
• Kwaśniewska A., Choroba genetyczna jako klątwa. Analiza i kontekst dyskursu medialnego dotyczącego tzw. genu kaszubskiego. Lud 2017, t.101, s. 231-251
• Leżucha J.M., Czerwiec K., Prawnoczłowiecze aspekty funkcjonowania osób transpłciowych we współczesnym świecie. Kultura i Edukacja 2022, 135(1), s. 60-85
• Łaciak B., Dziecko we współczesnych reklamach komercyjnych i społecznych [w] M. Bogunia-Borowska (red.), Współczesny Świat dziecka. Media i konsumpcja Wyd. UJ, Kraków 2019, s. 203-219
• Nowak-Dziemianowicz M., Doświadczenie rodzinne w narracjach. Interpretacje sensów i znaczeń. Wyd. UWr, Wrocław 2002, R.I , s. 13-47
• Nyczaj Drąg M., Dziecko jako inwestycja współczesnych rodziców z klasy średniej, Studia Gdańskie XXVIII, s.185-201
• Ryndzionek M., Karierowiczka i egoistka: opór polskich „bezkidek” wobec presji społecznej posiadania dzieci. Analiza przekazów na platformie TikTok. Kultura i Edukacja 2024, 143(1), s. 189–205
• Synowiec A., W stronę analizy tekstu - wprowadzenie do teorii dyskursu. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, seria: Organizacja i Zarządzanie 2013, z. 65 nr kol. 1897, 383-395
• Szulich-Kałuża J., Role rodzinne lansowane w prasie: Językowe kreacje w „Polityce” (w latach 2004-2005), [w} W. Muszyński (red.), Wartości kulturowe i rodzinne: założenia, realia i egzemplifikacje. Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 152-163
• Theiss M., Troska o nasze polskie dzieci, rozleniwianie nierobów i manipulowanie pokrzywdzonymi. Analiza dyskursu publicznego wokół programu 500+.. Instytut Studiów Zaawansowanych, Seria: Analizy Studiów Zaawansowanych, Warszawa 2019, Nr wydania: A_ISZ/13/2019
• Tomanek P., „Poniżająca przemoc” czy „wychowawczy klaps”? Dyskursy na temat stosowania kar fizycznych wobec dzieci i ich ustawowego zakazu w Polsce. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka 2017, 16(4), s. 9-33
• Tomaszewska J., Childfree? praktyki dyskursywne osób bezdzietnych z wyboru w Polsce. TzS Tematy z Szewskiej 2017, 19(2), s. 67-84
• Van Dijk T.A., Badania nad dyskursem [w] T.A. van Dijk (red.), Dyskurs jako struktura i proces. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2001, s. 9-44
• Walczak B., Rodzina transnarodowa. Konteksty i implikacje. Wyd. Nauk. Scholar 2016, s. 97- 120
• Zieliński M., Pojęcie rodziny a zmiany społeczne w Polsce. Dyskurs Prawniczy i Administracyjny 2021, 1, 119-233
• Zygmunt A., Spór o tradycyjny model rodziny w świetle dyskursu na temat równości płci. "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica" 2009, (T. 34 (2009), s. 35-47)

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: