Socjologia procesów globalnych 3402-01SPG
Współczesna globalizacja jako proces historyczny i strukturalny trwale zatarła tradycyjne granice, tworząc gęstą sieć współzależności ekonomicznych, kulturowych i politycznych, które na nowo definiują relacje społeczne w skali makro i mikro. Te głębokie przekształcenia wyraźnie manifestują się na globalnym rynku pracy poprzez międzynarodowy podział obowiązków, migracje zarobkowe oraz transgraniczny przepływ technologii, co w dobie cyfryzacji i dekarbonizacji radykalnie transformuje strukturę zatrudnienia na całym świecie. Równolegle procesy te dotykają sektora mieszkaniowego, gdzie prawo do dachu nad głową zostało w dużej mierze podporządkowane międzynarodowym rynkom finansowym i globalnym funduszom inwestycyjnym, drastycznie zmieniając lokalną dostępność oraz ceny nieruchomości w metropoliach na całym globie. Co więcej, globalny charakter zmian klimatycznych sprawia, że degradacja środowiska nie uznaje granic państwowych, a jej dotkliwe społeczne skutki wymagają ponadnarodowej koordynacji polityki ekologicznej i nowego spojrzenia na sprawiedliwość klimatyczną. Wszystkie te zjawiska ostatecznie napędzają pogłębianie się globalnych nierówności społeczno-ekonomicznych, zwiększając dystans między bogatą Północą a uboższym Południem oraz polaryzując poszczególne społeczeństwa, co stanowi dziś jedno z największych wyzwań dla stabilności współczesnego świata.
Podczas zajęć uczestniczki i uczestnicy zapoznają się z klasycznymi tekstami poświęconymi globalnym procesom społecznym a także projektami badawczymi i tekstami kultury, które operacjonalizują teorie i dostarczają narzędzi analitycznych do badania określonych zjawisk.
Kurs składać się będzie z następujących modułów:
1. Globalizacja: historia, przyczyny i konsekwencje
2. Przemiany na rynku pracy (proces „twin transition”: digitalizacja i „zielone” zawody)
3. Przemiany w sektorze mieszkaniowym: utowarowienie i finansjalizacja
4. Kryzys klimatyczny i polityka środowiskowa
5. Analiza globalnych nierówności społeczno-ekonomicznych
Każdy moduł składać się będzie z części wprowadzającej (wykład i dyskusja) oraz lektury i dyskusji wokół tekstów poświęconych kolejnym tematom.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
WIEDZA
Osoba studencka zna podstawowe pojęcia, nurty i paradygmaty współczesnej myśli socjologicznej odnoszącej się do zjawiska globalizacji oraz przemian ponowoczesnych, postmodernistycznych i metamodernistycznych.
Osoba studencka zna terminologię z zakresu globalnych procesów społecznych oraz potrafi rozpoznać jej zastosowanie w analizie rzeczywistości społecznej.
Osoba studencka zna sposoby opisu współczesnych zjawisk w ramach subdyscyplin socjologii, takich jak: socjologia religii, zdrowia, pracy, edukacji, ciała, płci i klimatu – w kontekście globalnym.
Osoba studencka posiada wiedzę na temat metod i zasad analizowania danych z badań o zasięgu globalnym oraz zna ograniczenia poznawcze tych danych.
Osoba studencka potrafi ewaluować potencjał analityczny różnych podejść teoretycznych i metodologicznych w odniesieniu do współczesnych, złożonych zjawisk społecznych.
UMIEJĘTNOŚCI
Osoba studencka posiada umiejętność interpretowania i krytycznego analizowania współczesnych zjawisk społecznych w perspektywie globalnej oraz lokalno-globalnej (glokalnej).
Osoba studencka potrafi analizować i porównywać dane z badań społecznych o zasięgu międzynarodowym oraz łączyć je z konkretnymi problemami społecznymi.
Osoba studencka potrafi identyfikować problemy społeczne i przyporządkowywać je do odpowiednich subdyscyplin socjologicznych oraz formułować pytania badawcze w ich ramach.
Osoba studencka umie posługiwać się siatką pojęciową właściwą dla analizowanych subdyscyplin i podejść teoretycznych.
Osoba studencka potrafi formułować pytania do tekstów naukowych zgodnie ze standardami współczesnej refleksji socjologicznej.
Osoba studencka potrafi konceptualizować alternatywne podejścia interpretacyjne i metodologiczne wobec analizowanych koncepcji.
Osoba studencka potrafi formułować oraz przedstawiać własne uwagi krytyczne w formie pisemnej i ustnej, z wykorzystaniem przykładów współczesnych zjawisk.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Osoba studencka zachowuje krytycyzm wobec analizowanych teorii i tekstów oraz umie samodzielnie formułować ich społeczne i etyczne implikacje.
Osoba studencka potrafi przedstawiać i uzasadniać własne stanowisko analityczne na forum grupy oraz w ramach debaty akademickiej.
Osoba studencka wykazuje wyobraźnię socjologiczną, kreatywność i wrażliwość na niuanse językowe i kulturowe przy formułowaniu pytań do tekstów i zjawisk społecznych.
Osoba studencka potrafi pracować zarówno indywidualnie, jak i w zespole – nad analizą tekstów, projektami badawczymi i prezentacjami.
Osoba studencka rozwija postawę otwartości na różnorodność interpretacji, perspektyw kulturowych oraz wartości w analizie globalnych procesów społecznych.
Kryteria oceniania
Aktywność i zaangażowanie w trakcie zajęć – 20%
Co się liczy?
obecność i punktualność,
udział w dyskusjach i zadaniach warsztatowych,
przygotowanie do zajęć (lektury),
współpraca w grupach.
Możliwe są dwie nieobecności na zajęciach. Powyżej dwóch nieobecności przystąpienie do egzaminu końcowego jest niemożliwe.
Egzamin końcowy – 80%
Egzamin będzie przeprowadzony w formie ustnej lub pisemnej.
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
Wybrane lektury:
Bauman Zygmunt Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika. Warszawa 2020.
Madden David and Marcuse Peter. In Defense of Housing: The Politics of Crisis. London 2016.
Ortega y Gasset Jose. Bunt mas i inne pisma socjologiczne. Warszawa 1982.
Standing Guy. Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa. Warszawa 2014.
Stiglitz Joseph E. Globalizacja. Warszawa 2004.
Wallerstein Immanuel. Analiza systemów-światów. Wprowadzenie. Warszawa 2007.