Socjologia bliskich związków 3402-01-SBZ-OG

Budowanie bliskich związków we współczesnej historii zmian społecznych przebiega według nowych zasad i scenariuszy oraz osiąga odmienne niż dotychczas formy wyrazu intymności. Pomimo indywidualistycznych tendencji w życiu prywatnym i publicznym, jednostki niezmiennie dążą do realizacji uniwersalnej potrzeby budowania uczuciowych więzi. Kwestie wieku i orientacji seksualnej stają się obecnie istotnymi czynnikami budowania relacji bliskości. Związki intymne nabierają znaczenia dla przedstawicieli różnych kohort. Te zauważalne już przeobrażenia znajdą się w centrum omawianych zagadnień.
Jakie procesy wpływają na obecny kształt i kondycję bliskich związków? Czego w nich szukamy? Czy granice rodziny są płynne i niejasne, czy stabilne i w pełni zdefiniowane? Prowadzone na zajęciach rozważania obejmują m.in. tematykę związków heteroseksualnych i homoseksualnych, małżeństw ‘wolnych od dziecka’, związków typu LAT, relacji przyjacielskich. Dotyczą również więzi łączących: rodziców i dzieci, rodzeństwo oraz członków sieci szerszego kręgu spokrewnienia. Zagadnienia te rozpatrywane będą zarówno z perspektywy teoretycznej, jak i badawczej.

Całkowity nakład czasu pracy osoby studenta: 90 godzin
• Godziny kontaktowe 30
• Przygotowanie prezentacji/referatu ( 1-2) – 10
• Wykonanie zadań wynikających z realizacji programu (w tym inicjatywa własna w znajdowaniu literatury) – 10
Przygotowanie się do egzaminu – 40

Koordynatorzy przedmiotu

Mariola Bieńko
Anna Kwak

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

Po ukończeniu przedmiotu osoba biorąca udział w zajęciach:
w sferze wiedzy: K_W01, K_W03, K_W06
• zna i rozumie teorie naukowe właściwe dla nauk społecznych oraz kierunki ich rozwoju
• zna i rozumie metodologię badań społecznych – jakościowych i ilościowych w systemie nauk, a także ich relacje do innych nauk
• zna i rozumienie prawne, etyczne oraz inne uwarunkowania związane z wykonywaniem zawodu socjologa, w tym zasady ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego

w sferze umiejętności: K_U02, K_U03, K_U05
• potrafi korzystać z literatury naukowej, danych zastanych i wytworzonych na potrzeby procesu badawczego
• potrafi samodzielnie projektować i prowadzić badania społeczne, analizować dane, a także opracowywać wyniki wykorzystując narzędzia informacyjne, w tym Sl
• potrafi interpretować, poddawać krytyce i stosować wyniki badań społecznych

w sferze kompetencji społecznych: K_K01, K_K03, K_K06
• jest gotów do samodzielnego i krytycznego uzupełniania wiedzy i umiejętności oraz wykorzystania ich w rozwiązywaniu problemów praktycznych i poznawczych
• jest gotów do aktywności na rzecz dobra publicznego, w tym środowiska naturalnego
jest gotów do prowadzenia działalności zawodowej zgodnie z etyką zawodu socjologa

Kryteria oceniania

• bieżące przygotowywanie się do zajęć wynikające z toku programu, aktywny udział na zajęciach
• przygotowanie prezentacji
• kontrola obecności
• realizacja projektu badawczego z uwzględnieniem literatury naukowej (przedstawienie i omówienie)

Literatura

Adamczyk K., Pojęcie partner życiowy w percepcji młodych dorosłych żyjących w pojedynkę i w związku nieformalnym. Polskie Forum Psychologiczne 2015, t.20, n3 3, s. 305-323
Adler R.B., Rosenfeld L.B., Proctor R.F., Relacje interpersonalne. Proces porozumiewania się. Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2011, s. 262-266; 267-272;
Bieńko M., Intymne i prywatne praktyki codzienności. Studium socjologiczne, WUW, Warszawa 2013, s.17-58
Bieńko M., (Nie)pewny status bliskich związków w kontekście ekspresyjnego indywidualizmu, „Kultura i Społeczeństwo” 2023, 67(2), s.37-61
Bieńko M., Proces budowania bliskich relacji w perspektywie „socjologicznej instytucji posiłku” Georga Simmla, „Societas/Communitas” 2025, 2(40), s. s. 91–121.
Doroszewicz K., Bliskie związki a jakość życia. Psychologia Jakości Życia 2008, t. 7, nr 1-2,
Dwyer D., Bliskie relacje interpersonalne. GWP, Gdańsk 2005, s. 20-27; 45-61
Gabb J., Fink J., Couple Relationships in the 21st Century, Palgrave, Macmillan, Basingstoke 2015
Gabb J., The relationship work of sexual intimacy in long-term heterosexual and LGBTQ partnerships. “Current Sociology” 2019, 70(1), s.24-41
Giddens A., Przemiany intymności: seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach. Wyd. Nauk PWN, Warszawa 2006
Illouz E., The End of Love: A Sociology of Negative Relations, Oxford University Press, New York 2019
Jamieson L., Intimacy: Personal relationship in modern societies. Polity, Cambridge 1998
Krzaklewska E., Ratecka A., Władza w intymnych związkach heteroseksualnych.. Folia Sociologica 2014, 51, s. 149-164
Kwak A., Rozważania dotyczące bliskich relacji interpersonalnych w płynnej rzeczywistości życia społecznego. Societas/Communitas 2025, 40(2), s. 45-62
Kwak A., Bieńko M., Publiczny i prywatny obraz bliskich związków, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 2020
Kwak A., Współczesne związki heteroseksualne: małżeństwa (dobrowolnie bezdzietne), kohabitacje, układy LAT. . Wyd. Akad. Żak, Warszawa 2014
Langlais M.R., Podberesky A. Toohey L., Lee C.T., Defining and Describing Situationships: An Exploratory Investigation, “Sexuality & Culture” (2024) 28, s.1831–1857
Luhmann N., Semantyka miłości. O kodowaniu intymności, Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2003
Mallon S., Elliott I., What is ‘sensitive’ about sensitive research? The sensitive researchers’ perspective, “International Journal of Social Research Methodology” 2021, 24(5), s. 523-535
Mizielińska J., Abramowicz M., Stasińska A., Rodziny z wyboru w Polsce. Raport, Warszawa 2014 http://rodzinyzwyboru.pl/publikacje-i-raporty
Mandal E., Miłość, władza i manipulacja w bliskich związkach, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2008, s. 176-183; 199-204
Paprzycka E., Mianowska E., Z kim (nie)chcemy być w bliskim związku? Preferowane i niepożądane przez kobiety i mężczyzn cechy partnera(ki) do stałego związku. Societas/Communitas 2025, 40(20, s. 123-153
Przybył I., Historie przedślubne. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2017, s. 253-324
Van Hooff J., Modern couples? Continuity and change in heterosexual relationships. Ashgate 2013

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: