Podstawowe prawa i wolności człowieka 3401-SDRIP1-1PPWCd
W ramach przedmiotu realizowane są cztery cele dydaktyczne:
przedstawienie podstawowych praw i wolności człowieka, gwarantowanych przez polską konstytucję i prawo międzynarodowe: studenci/tki poznają ewolucję i rozwój koncepcji praw człowieka, współczesne rozszerzenie katalogu podstawowych praw i wolności (prawo do ochrony danych osobowych, prawo do integralności cielesnej), a także najnowszy europejski akt prawny, tj. Kartę Praw Podstawowych jak część porządku prawnego UE.
zapoznanie studentów/tki z kolizyjnym charakterem praw i wolności, związanym z interesami różnych grup życia publicznego, interesem jednostkowym i publicznym, prawem humanitarnym,
przedstawienie zagrożeń i wyzwań stojących przed prawami człowieka w rozwoju cywilizacyjnym, technologicznym i w związku z globalizacją: studenci/tki zrozumieją, że dokumenty dotyczące praw człowieka są tzw. „żyjącym instrumentem”, i są interpretowane na nowo w związku z rozwojem nauki i technologii.
zapoznanie z mechanizmami ochrony praw i wolności człowieka na szczeblu krajowym oraz międzynarodowym: studenci/tki poznają środki prawne, które służą jednostce do ochrony jej praw podstawowych: ochrona sądowa na szczeblu krajowym, skarga konstytucyjna, skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, skarga do Komitetu Praw Człowieka.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu osoba biorąca udział w zajęciach
w sferze wiedzy:
zna i rozumie prawa i wolności człowieka, obowiązki państwa wobec jednostki, kolizje różnych praw i dóbr i związane z tym dylematy
rozumie ewolucję pojęcia praw człowieka i trwający proces podwyższania standardów w tym zakresie
w sferze umiejętności:
potrafi analizować i oceniać konkretne sytuacje, czy stanowią one naruszenie praw człowieka lub ryzyko ich naruszenia
umie identyfikować zagrożenia dla praw i wolności człowieka
umie wskazać prawne środki ochrony praw i wolności.
w sferze kompetencji społecznych:
pogłębi tzw. wrażliwość społeczną, będzie bardziej uważna na sytuacje naruszeń praw podstawowych
jest gotowa do profesjonalnego i etycznego odnoszenia się do osób zatrzymanych, pozbawionych wolności, zgodnie ze standardami przestrzegania praw człowieka
Kryteria oceniania
a) Wiedza: przy ocenie wiedzy uwzględniane są: obecność na zajęciach, oraz egzamin ustny.
b) Umiejętności: sprawdzenie umiejętności analizowania i oceny konkretnych sytuacji, czy stanowią one naruszenie praw człowieka będzie następowało w trakcie dyskusji na zajęciach oraz egzaminu.
c) Kompetencje społeczne: sprawdzenie rozumienia idei praw człowieka i oraz umiejętności analizy konkretnych sytuacji społecznych nastąpi na egzaminie oraz w trakcie zajęć.
Literatura
W. Brzozowski, A. Krzywoń, M. Wiącek, Prawa człowieka, Wydanie: 3, Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska 2021
M. Chmaj, Wolności i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2016
D. P. L. Chong, Debating human rights, London 2014
J. Hołda, Z. Hołda, A. J. Rybczyńska, D. Ostrowska, Prawa człowieka. Zarys wykładu. Wyd. 2. Warszawa 2008 Kluwers
M. A. Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa 2010.
K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, Prawo międzynarodowe praw człowieka, 2. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2022
W. Osiatyński, Prawa człowieka i ich granice, Kraków 2011
A. Rzepliński, O programie działań na rzecz umiarkowanego postępu w granicach praw podstawowych. [w:] Wzmacnianie rządów prawa i ochrony praw człowieka w Polsce poprzez zaangażowanie podmiotów gospodarczych. Warszawa 2007, nakł. HFPC: s. 60-67.
M. Wyrzykowski, Granice praw i wolności – granice władzy, [w:] Obywatel – jego wolności i prawa. Warszawa 1998, s. 45-59.
J. Zajadło, Historia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka a spór o uniwersalizm - relatywizm. Gdańskie Studia Prawnicze 2006 nr 15, s. 519-533.
Akty prawne:
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r.
Karta Narodów Zjednoczonych, Statut Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i Porozumienie Ustanawiające Komisję Przygotowawczą Narodów Zjednoczonych z dnia 26 czerwca 1945 r.
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 10.12.1948 r. w Paryżu
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4.11.1950 r., zmieniona następnie Protokołami Nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem Nr 2
Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19.12.1966 r.
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19.12.1966 r.
Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20.11.1989 r.
Statut Rzymski Międzynarodowego Trybunału Karnego sporządzony w Rzymie dnia 17.7.1998 r.
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, uchwalona i podpisana 7.12.2000 r.
Regulamin Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 18.10.2021 r.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: