Zdrowe społeczeństwo w teorii i praktyce 3401-SD1-ZSTPd

Przedmiot wprowadza studentów w problematykę kondycji społeczeństw współczesnych, ich wewnętrznych napięć, mechanizmów (dez)integracji oraz kluczowych wyzwań związanych ze sprawiedliwością, równością i demokracją. Zajęcia wychodzą od teorii socjologicznych, analizując zjawiska społeczne wpływające na jakość życia społecznego konkretnych grup społecznych. Skąd się bierze porządek społeczny? Jak wytwarzane są problemy społeczne? Jak rozumieć wobec rozwoju i postępu społecznego nierówności i wykluczenie społeczne? Co to jest (dez)integracja społeczna?

W cyklu 2025L:

Celem przedmiotu jest: (a) nauka samodzielnego i krytycznego myślenia o współczesnych społeczeństwach; (b) rozwinięcie umiejętności rozpoznawania i nazywania zjawisk społecznych dotyczących człowieka; (c) uświadomienie sposobów wykorzystywania zdobytej wiedzy w działalności zawodowej.

Koordynatorzy przedmiotu

Marta Kindler

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

Kryteria oceniania

Obowiązkowa obecność na zajęciach
Aktywny udział w zajęciach

Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone jedynie w określonych przypadkach. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi jest zabronione. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Osoby studiujące ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji.

Literatura

Wybrane fragmenty książek i artykuły:

Appadurai Arjun. 2009. Strach przed mniejszościami. Esej o geografii gniewu. Warszawa: PWN

Berger, Peter i Thomas Luckmann. 2010. Społeczne tworzenie rzeczywistości. Warszawa: PIW

Dahrendorf, Ralf. 2006. Teoria konfliktu w społeczeństwie przemysłowym. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 445-477.

Domański, Henryk, 2018. Zaufanie do ludzi i systemu politycznego W: P. B. Sztabiński i F. Sztabiński (red.), Polska-Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002-2016/7. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 70-85. 2018

Dunn E., Hajdarowicz I., Judzińska N. 2023. „’Tam liczy się spektakl przemocy’. Na marginesach rozmowy z Elisabeth Dunn o kryzysach na granicach”. Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej. 36: 4-28.

Foucault, Michel. 1993. Nadzorować i karać. Warszawa: Aletheia-Spacja

Furgał, E. (2019). Neuroróżnorodni. Znak, (766), 22-27.

Giddens, A. (2009) Socjologia. PWN

Graff A., Korolczuk E. (2022). Kto się boi gender? Tłum. M. Sutowski. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Glensk. U. 2024. Pinezka. Historie z granicy polsko-białoruskiej Wydawnictwo Czarne.

Kacprzak, A., Gońda, M., & Kudlińska-Chróścicka, I. .2022. Problemy społeczne. Trwałość i zmienność w dynamicznej rzeczywistości. Księga jubileuszowa z okazji 45-lecia pracy naukowej i dydaktycznej Profesor Jolanty Grotowskiej-Leder. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kępski, P. 2022. Społeczny wymiar pandemii. Biopolityka i medykalizacja w czasach COVID-19. Przegląd Socjologiczny, 71(3), 79-97.

Kościańska, Agnieszka, Michał Petryk (2022) Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Warszawa, Wydawnictwo Krytyki Politycznej

Kowalska, B., Król. A., Migalska, A., Warat, M. 2014, Macierzyństwo kobiet z niepełnosprawnościami ruchu, wzroku i słuchu. Studia nad niepełnosprawnością a wyobraźnia socjologiczna. Studia Socjologiczne 2(213)

Kowalewski, Maciej. 2019. Niejednoznaczna odpowiedź miast na populizm i kryzys demokracji
„Studia Socjologiczne” 3(234): 55-80.

Mamczur, M., 2022. Gruba. Reportaż o wadze i uprzedzeniach. Krytyka Polityczna

Ohia-Nowak, M. 2024. Antyczarny rasizm. Język – dyskurs – komunikacja. Wydawnictwo UMCS.

Putnam, R. 2008. Samotna gra w kręgle: upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych, tłum. Sadura, S. Szymański, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Reimann, M., Nie przywitam się z państwem na ulicy. Szkic o doświadczaniu niepełnosprawności

Snyder, Timothy “O Tyranii. Dwadzieścia lekcji z dwudziestego wieku”

Stanley J. 2021. Jak działa faszyzm. My kontra oni. Tłum. Antoni Gustowski, Aleksandra Stelmach. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. Rozdział 8. „Seksualny niepokój”: s. 143-154.

Szafraniec, Krystyyna & Janusz Grygieńć Prawicowość. 2019. młodych Polaków. Kontekst wyborów parlamentarnych z 2015 roku „Studia Socjologiczne” 2(233): 5-35.

Wieczorkowska, M. (2015). Medykalizacja wyglądu–nowy wymiar zdrowego ciała. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, (55), 93-109.

Oraz raporty GUS o ubóstwie w Polsce; CBOS o dystansie społecznym

W cyklu 2025L:

Wybrane fragmenty książek i artykuły:

Appadurai Arjun. 2009. Strach przed mniejszościami. Esej o geografii gniewu. Warszawa: PWN
Basiuk, Tomasz, Jędrzej Burszta, Agnieszka Kościańska (red.) 2024. Odmieńczość: obywatelstwo seksualne i archiwum, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Becker, Howard S. (1966) Wstęp do książki „Problemy społeczne: Ujęcie współczesne” Becker H.S. (red.), John Wiley and Sons, Inc., New York, London Sydney.
Berger, Peter, Thomas Luckmann. (2010). Społeczne tworzenie rzeczywistości. Warszawa: PIW
Dahrendorf, Ralf. (2006). Teoria konfliktu w społeczeństwie przemysłowym. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 445-477.
Davis A. Y. 2022. Kobiety, rasa, klasa. Tłum. Dariusz Żukowski. Kraków: Wydawnictwo Karakter:
Dobrowolska, Anna .2024. Nie tylko Chałupy. Naturyzm w PRL, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Doboszewska, A. 2024. Strategie oporu ukraińskich kobiet. Dysydentki, wolontariuszki, uchodźczynie. Przegląd Socjologiczny, 73(4), 9-33.
Domański, Henryk, 2018. Zaufanie do ludzi i systemu politycznego W: P. B. Sztabiński i F. Sztabiński (red.), Polska-Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002-2016/7. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 70-85. 2018
Dunn E., Hajdarowicz I., Judzińska N. 2023. „’Tam liczy się spektakl przemocy’. Na marginesach rozmowy z Elisabeth Dunn o kryzysach na granicach”. Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej. 36: 4-28.
Dziuban, Agata, Anna Ratecka, A. 2017. Sprostytuowane, zranione, wrobione: konstruowanie reprezentacji pracownic seksualnych w dyskursie abolicyjnym, „LUD” 101: 167-198
Farrow, R. 2020. Złap i ukręć łeb. Szpiedzy, kłamstwa i zmowa milczenia wokół gwałcicieli. Tłum. Anna Dzierzgowska i Sławomir Królak, Wydawnictwo Czarne.
Foucault, Michel. 1993. Nadzorować i karać. Warszawa: Aletheia-Spacja
Furgał, E. (2019). Neuroróżnorodni. Znak, (766), 22-27.
Furgał - blog: Dziewczyna w spektrum – Spektrum autyzmu, płeć i inne drobiazgi, które wpływają na życie
Giddens, A. (2009) Socjologia
Graff A., Korolczuk E. (2022). Kto się boi gender? Tłum. M. Sutowski. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Glensk. U. (2024). Pinezka. Historie z granicy polsko-białoruskiej Wydawnictwo Czarne.
Grotowska-Leder J., Fenomen wielkomiejskiej biedy, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2002
Harari Y.N. (2018). Sapiens. Od zwierząt do bogów. Warszawa: PWN.
Hall, Dorota. 2016. W poszukiwaniu miejsca. Chrześcijanie LGBT w Polsce, Warszawa: IFiS PAN
Kacprzak, A., Gońda, M., & Kudlińska-Chróścicka, I. .2022. Problemy społeczne. Trwałość i zmienność w dynamicznej rzeczywistości. Księga jubileuszowa z okazji 45-lecia pracy naukowej i dydaktycznej Profesor Jolanty Grotowskiej-Leder. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kępski, P. 2022. Społeczny wymiar pandemii. Biopolityka i medykalizacja w czasach COVID-19. Przegląd Socjologiczny, 71(3), 79-97.
Kościańska, Agnieszka, Michał Petryk (2022) Odejdź. Rzecz o polskim rasizmie, Warszawa, Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Kowalska, B., Król. A., Migalska, A., Warat, M. 2014, Macierzyństwo kobiet z niepełnosprawnościami ruchu, wzroku i słuchu. Studia nad niepełnosprawnością a wyobraźnia socjologiczna. Studia Socjologiczne 2(213)
Kowalewski, Maciej. 2019. Niejednoznaczna odpowiedź miast na populizm i kryzys demokracji, „Studia Socjologiczne” 3(234): 55-80.
Kuciel-Frydryszak, Joanna. 2023. Chłopki: Opowieść o naszych babkach. Warszawa: Marginesy.
Kurczewski, J. 2011. Kogo jemy, a kogo nie – czyli od etyki kulinarnej do ethosu kultury [w:] Ludzie – nie-ludzie. Perspektywa socjologiczno-antropologiczna (A, Mica i P. Luczeczko red.)
Kurczewski, J. 2014. Łóżko i kuchnia. Od socjologii obyczajów do socjologii moralności i z powrotem [w:] B. Łaciak (red.) Obyczajowość polska początku XXI wieku w procesie przemian, Warszawa.
Levitsky, S i D. Ziblatt. 2018. Tak umierają demokracje. Fundacja Liberte
Mamczur, M., 2022. Gruba. Reportaż o wadze i uprzedzeniach. Krytyka Polityczna
Mbembe A.2018. Polityka wrogości. Nekropolityka Tłum. Urszula Kropiwiec, Katarzyna Bojarska. Kraków: Wydawnictwo Karakter. Rozdział „Nekropolityka”: s. 203-251
Morawski, W. Jakie nierówności Polacy akceptują jako sprawiedliwe? w: Ekonomia jest piękna? Księga dedykowana profesorowi Jerzemu Wilkinowi (pp. 225-234). Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z oo.
Ohia-Nowak, M. 2024. Antyczarny rasizm. Język – dyskurs – komunikacja. Wydawnictwo UMCS.
Putnam, R. 2008. Samotna gra w kręgle: upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych, tłum. Sadura, S. Szymański, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Rawłuszko M. 2021. „Podręczne mniejszości, skryte kolaborantki, prawdziwi Polacy”. Stan Rzeczy. 1(20): s. 79-109.
Reimann, M., Nie przywitam się z państwem na ulicy. Szkic o doświadczaniu niepełnosprawności
Sandel, M. J., & Siara, O. 2013. Sprawiedliwość: jak postępować słusznie?. Kurhaus.
Sen, A. K. 2002. Rozwój i wolność. Wydaw. Zysk i Spółka.
Snyder, Timothy “O Tyranii. Dwadzieścia lekcji z dwudziestego wieku”
Stanley J. 2021. Jak działa faszyzm. My kontra oni. Tłum. Antoni Gustowski, Aleksandra Stelmach. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. Rozdział 8. „Seksualny niepokój”: s. 143-154.
Szafraniec, Krystyna & Janusz Grygieńć. 2019. Prawicowość młodych Polaków. Kontekst wyborów parlamentarnych z 2015 roku „Studia Socjologiczne” 2(233): 5-35.
Talewicz-Kwiatkowska, Joanna, Małgorzata Kołaczek. 2020. U nas tego nie ma…: postrzeganie homoseksualizmu przez romskich millenialsów, „Studia Romologica”, 13, s. 53-79.
Welzer H. 2010. Wojny klimatyczne. Za co będziemy się zabijać w XXI wieku? Warszawa.
Wieczorkowska, M. (2015). Medykalizacja wyglądu – nowy wymiar zdrowego ciała. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, (55), 93-109.

Raporty GUS o ubóstwie w Polsce; CBOS o dystansie społecznym