Psychologia faz życia 3401-SD1-PFZd

Psychologia faz życia wywodzi się z psychologii rozwoju
człowieka, jest jedną z teoretycznych dziedzin psychologii.
Zajmuje się zmianami psychiki i zachowania, które
obserwujemy w ciągu życia człowieka. Nauka ta bada też
procesy i struktury psychiczne człowieka. Specyficzną cechą
tej dziedziny nauki jest badanie powyższych zmian w czasie.
Część tych zmian w zachowaniu i psychice jest wspólna dla
danego okresu życia i można z dużym prawdopodobieństwem
przewidzieć ich wystąpienie, inne natomiast są indywidualne i
niepowtarzalne. Podstawowym obszarem zmian jest cykl życia
jednostki. Psychologia faz życia bada procesy i struktury
psychiczne człowieka. Wskazuje na zmiany psychiki i
zachowania obserwowane w ciągu życia człowieka, na zmiany
w zachowaniu i psychice wspólne dla danego okresu życia vs
zmiany indywidualne i niepowtarzalne. Cykl życia jednostki
stanowi podstawowy wymiar obserwowania i badania zmian w
zachowaniu i psychice.
Psychologia rozwoju wciąż zadaje sobie wiele pytań, a do
głównych należą:
 Czy te zmiany rzeczywiście zachodzą?
 Czy mają one charakter raczej wrodzony czy nabyty –
czy mają związek z rozwojem społecznym?
 Jaki jest czas tych zmian i czy można wyróżnić stadia
rozwojowe?
Badanie zmian rozwojowych może dotyczyć okresów, sfery
psychiki, w której dokonują się zmiany i ich funkcji.

Literatura podstawowa:
 E. Kiliszek, 2015, Psychologia rozwoju człowieka, [W:] K.
Ostrowska (red.), Psychologia dla służb społecznych,
Wydawnictwo Diffin, Warszawa, s.162-245

3

Literatura uzupełniająca:
 Bryant E. P., Colman A. M., Psychologia rozwojowa, Zysk
i S-ka Wydawnictwo 1997.
 Brzezińska A.I. (2010): Społeczna psychologia rozwoju,
seria: Wykłady z psychologii, tom 3, red. naukowy J.
Brzeziński, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar.
 Brzezińska A.I. (2013): Psychologiczne portrety
człowieka, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne.
 Brzezińska A., Lutomski G., Smykowski B. (1995).
Dziecko wśród rówieśników i dorosłych, Wyd. I, Poznań,
Wyd. Zysk i S-ka.
 Brzezińska A.I., Appelt K., Ziółkowska B. (2011):
Psychologia rozwoju człowieka. W: J. Strelau, D. Doliński,
Psychologia akademicka, podręcznik, tom 2, Gdańsk,
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
 Harwas-Napierała B., Trempała J., (red.). (2010):
Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów
życia człowieka, tom. 2, Warszawa, Wydawnictwo
Naukowe PWN
 Kornas-Biela D. (1998): Jak powstałem, Gdańsk, Human
Life International Europa.
 Kornas-Biela D. (1999): Rozwój dziecka przed
urodzeniem, W: Ostrowska K., Ryś M. (red.), Wychowanie
do życia w rodzinie. Warszawa, CMPPP MEN.
 Kornas-Biela D. (2009): Pedagogik prenatalna, nowy
obszar nauk o wychowaniu. Lublin, Wyd. KUL.
 Kornas-Biela D. (2012): Okres prenatalny. W: J. Trempała
(red.), Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik
akademicki. Warszawa, Państwowe Wydawnictwo
Naukowe.
 Łoś Z. (2010): Rozwój psychiczny człowieka w ciągu
całego życia. Wrocław. Wydawnictwo Uniwersytetu
Wrocławskiego.
 Obuchowski K. (red.). (2002): Starość i osobowość.
Bydgoszcz, Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej.
 Oleszkowicz A., Senejko A. (2013): Psychologia
dorastania. Zmiany rozwojowe w dobie globalizacji.
Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
 Oleś P. (2012): Psychologia człowieka dorosłego.
Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
 Przetacznik-Gierowska M. (1996): Zasady i prawidłowości
psychicznego rozwoju człowieka. W: M. Przetacznik-
Gierowska, M. Tyszkowa (red.), Psychologia rozwoju
człowieka. (s. 57-84), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe
PWN
 Przetacznik-Gierowska M., Tyszkowa M. (2009):
Psychologia rozwoju człowieka, Zagadnienia ogólne.
Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN
 Schaffer R.H. (2009): Psychologia dziecka. Warszawa,
Wydawnictwo Naukowe PWN.
 Steuden S. (2012): Psychologia starzenia się i starości.
Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

4
 Susułowska M. (1989): Psychologia starzenia się i starości.
Warszawa, PWN.
 Trempała J. (red). (2012): Psychologia rozwoju człowieka.
Podręcznik akademicki. Warszawa, Wydawnictwo
Naukowe PWN
 Turner S. J., Helms D. B., Rozwój człowieka, WSiP 1999;
 Włodarski Z., Matczak A., !998, Wprowadzenie do
psychologii. Podręcznik dla nauczycieli., Warszawa, WSiP