Pedagogika społeczna 3401-SD1-1PSd
Pedagogika społeczna czerpiąc teoretyczne przesłanki z nauk humanistycznych, przyrodniczych i społecznych wypracowała specyficzny obszar refleksji naukowej, prowadzenia środowiskowych badań aktywizujących oraz wdrażania praktyk społecznych opartych na zasadach inkluzji, poszanowania godności, solidarności, partycypacji i wspólnotowości.
W programie przedmiotu uwzględniono katalog zagadnień teoretycznych (do dyskusji i refleksji); zadania badawcze (lustracje społeczne; wywiad jakościowy) zadania praktyczne (opracowanie projektu środowiskowych działań aktywizujących). W trakcie kursu studenci doświadczają następujących zagadnień:
- Geneza i rozwój pedagogiki społecznej w Polsce i na świecie; jej przedmiot funkcje i zadania w perspektywie historycznej po współczesność,
- Podstawowe pojęcia z zakresu pedagogiki społecznej – środowisko oraz typologia środowisk (diagnoza społeczna, inkluzja społeczna, siły ludzkie, pomoc społeczna, subsydiarność, kompensacja, wspieranie rozwoju, upośledzenie społeczne),
- Środowiskowe i cywilizacyjne uwarunkowania przebiegu procesów wychowawczych. Złożoność procesów indywidualnego rozwoju człowieka w skomplikowanej i wielowymiarowej rzeczywistości społecznej.
- Związki pedagogiki społecznej z teorią społeczeństwa i problemów społecznych, pomocą społeczną oraz etyką społeczną; główne stanowiska teoretyczne w polskiej pedagogice społecznej w kontekście najnowszej wiedzy z zakresu nauk społecznych i wspólnoty wiedzy.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu osoba biorąca udział w zajęciach
w sferze wiedzy:
rozumie specyfikę stosowanych nauk społecznych w odróżnieniu od nauk teoretycznych pozostających w luźnym związku z praktyką działania społecznego,
zna i rozumie terminologię pedagogiki społecznej, czyli obszar pojęciowy zdefiniowany w języku humanistycznej refleksji nad człowiekiem i jego środowiskiem w kontekście pragmatycznie rozumianych możliwości działania .
w sferze umiejętności:
potrafi selektywnie poszukiwać informacji na temat zjawisk społecznych i aktywnego przeciwdziałania ich negatywnym skutkom,
potrafi radzić sobie w sytuacji deficytu kompetentnych źródeł informacji;
jest w stanie krytycznie analizować treści internetowe,
w sferze kompetencji społecznych:
jest gotowa do udziału w dyskusji na forum grupy.
jest gotowa do stosowania wiedzy jako narzędzia rozwoju osobistego
Kryteria oceniania
metody oceny i udział w ocenie końcowej:
- obecność i aktywność na zajęciach 0.2;
- opracowanie i prezentacja projektu działań środowiskowych (praca grupowa), przeprowadzenie badania (wywiad lub obserwacja), prezentacja wyników badania (zadanie indywidualne) 0.8.
Literatura
E. Czemierowska-Koruba, Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć, żeby skutecznie działać, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2015, http://www.bc.ore.edu.pl/Content/830/Agresja_i_przemoc_w_szkole_Czemierowska_wyd.+II.pdf
A. Dąbrowska, E.M. Szumilas, Uczniowie z rodzin migracyjnych w szkole, ORE Warszawa 2017, s.5-24.
M. Dudzikowa. Mit o szkole jako miejscu wszechstronnego rozwoju ucznia: eseje etnopedagogiczne. Kraków 2001.
J. Haidt, Niespokojne pokolenie. Jak wielkie przeprogramowanie dzieciństwa spowodowało epidemię chorób psychicznych, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2025.
P. Jordan, B. Skrzypczak, Kim jest animator społeczny, Warszawa 2003: http://www.ipsir.uw.edu.pl/UserFiles/File/Katedra_Socjologii_Norm/TEKSTY/Pawe%20Jordan%20i%20Bohdan%20Skrzypczak%20-%20Kim%20jest%20animator%20spoeczny.pdf
M. Kokociński, Rola grupy rówieśniczej w procesie socjalizacji młodzieży, Poznań 2011, s. 57-72.
M. Kolankiewicz, Placówki opiekuńczo-wychowawcze. Historia i współczesność, Difin 2022.
M. Kolankiewicz,, Zagrożone dzieciństwo. Rodzinne i instytucjonalne formy opieki. WSiP, Warszawa 1998.
S. Kunowski, Podstawy współczesnej pedagogiki, Wydawnictwo Salezjańskie, 1983.
M. Marody, A.Giza-Poleszuk, Przemiany więzi społecznych, Warszawa 2004.
Z. Melosik, Kultura popularna i tożsamość młodzieży. W niewoli władzy i wolności, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2013.
R. D. Putnam, Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonale. 2008.
M. Rusanowska, Depresja a współczesny świat [w:] Ł. Gawęda (red.), Kryzys psychiczny w nowoczesnym świecie, Warszawa 2021, s.63-87.
K. Rychlicka-Maraszek (red.), A.Ostaszewska. D.Jaworska, B. Sławecki, R.Krenz, Współczesne przestrzenie pracy, Warszawa 2016, s. 7-13.
Siemiński W., Tarchalska E., O poszerzenie podejścia do partycypacji społecznej w kształtowaniu przestrzeni, Urban Development Issues, 2020 66, 83–188.
K. Sygulska, M. Krupska, Kryzys w życiu człowieka, Praca Socjalna nr 6(34) 2019, s. 93–108.
Szarfenberg, R. Marginalizacja i wykluczenie – panorama językowo-teoretyczna: http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/miws_panorama.pdf
Wroczyński, R, Pedagogika społeczna, Warszawa (1985) i inne wydania.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: