Cyberprzestępczość 3401-FAK-CYBz
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów/ek z rodzajami
zagrożeń występujących w środowisku cyfrowym, metodami
ich przeciwdziałania, obowiązującymi regulacjami prawnymi
oraz teoriami kryminologicznymi dotyczącymi
cyberprzestępczości. W trakcie zajęć omawiane są zagadnienia
związane z definicją i zakresem cyberprzestępczości, jej
znaczeniem społecznym oraz ujęciem w ramach
cyberkryminologii. Osoby studiujące poznają różne rodzaje
cyberprzestępstw, ich skalę i dynamikę rozwoju, a także
zjawiska związane z funkcjonowaniem darknetu i ukrytych
sieci internetowych. Przedmiot przybliża sylwetkę
cyberprzestępcy, mechanizmy socjotechniki i manipulacji
wykorzystywane w działaniach przestępczych oraz analizuje
2
problematykę cyberprzestępczości w świetle przepisów prawa.
Uczestnicy/czki zdobywają wiedzę o wpływie sztucznej
inteligencji na przestępczość internetową, metodach
wykrywania i zwalczania tego typu zjawisk, a także o
zagrożeniach takich jak cyberterroryzm i cyberprzemoc.
Istotnym elementem kursu jest poznanie instytucji zajmujących
się przeciwdziałaniem cyberprzestępczości oraz refleksja nad
przyszłością przestępczości w cyberprzestrzeni. Realizacja
przedmiotu umożliwia zrozumienie mechanizmów
funkcjonowania przestępczości w sieci, zdobycie wiedzy o
aspektach prawnych i technicznych jej zwalczania oraz
rozwinięcie świadomości zagrożeń związanych z korzystaniem
z nowoczesnych technologii.
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Po zakończeniu zajęć student/ka
w sferze wiedzy:
zna podstawowe pojęcia, typologię i mechanizmy
funkcjonowania cyberprzestępczości,
rozumie uwarunkowania prawne, techniczne i społeczne
związane z przestępczością w środowisku cyfrowym,
posiada wiedzę na temat instytucji oraz narzędzi służących
zwalczaniu cyberprzestępczości.
w sferze umiejętności:
potrafi identyfikować zagrożenia występujące w
cyberprzestrzeni
umie wskazać i zastosować podstawowe środki ochrony
przed zagrożeniami cyfrowymi
w sferze kompetencji społecznych:
rozumie znaczenie etycznego i odpowiedzialnego
korzystania z Internetu
dostrzega potrzebę ciągłego podnoszenia świadomości w
zakresie cyberbezpieczeństwa
Kryteria oceniania
metody oceny liczba punktów / udział w
ocenie końcowej
Obecność, przygotowanie do
zajęć i aktywność 3/10 – 30%
Egzamin pisemny (test) na
podstawie wiedzy zdobytej na
zajęciach i literaturze
przedmiotu
7/10 – 70%
Literatura
1. Banasiński C., Rojszczyk M. (red.), Cyberbezpieczeństwo,
Wolters Kluwer, Warszawa 2020.
2. Behan A., Cyberprzestępczość [w:] Kryminologia teoria i
praktyka, P. Chomczyński, P. Frąckowiak, D.
Woźniakowska (red.), PWN, Warszawa 2024.
3. Bilton N., Lisowski R., Król darknetu: polowanie na
genialnego cyberprzestępcę, Wydawnictwo Czarne,
Wołowiec 2020.
4. CERT Polska, Raport roczny 2024 z działalności CERT
Polska: krajobraz bezpieczeństwa polskiego internetu,
Państwowy Instytut Badawczy NASK, Warszawa 2025.
5. Cialdini R.B., Pikiel S., Wywieranie wpływu na ludzi:
psychologia perswazji, GWP, Sopot 2023.
6. European Union Agency for Law Enforcement
Cooperation., IOCTA, internet organised crime threat
assessment 2025., Publications Office, LU 2025.
7. Jaishankar K., Cyber Criminology as an Academic
Discipline:History, Contribution and Impact,
„International Journal of Cyber Criminology” 2018, t. 12,
nr 1.
8. Knap K., Nawrocki S., Bezpieczeństwo zdalnej kontroli
kardiologicznych urządzeń wszczepialnych w ujęciu
medycznym i kryminalistycznym, Wydawnictwo Akademia
Medycyny, PL 2023.
9. Konieczny M.K., Cyberprzestępczośc - krótka historia,
współczesne oblicza i trudna do przewidzenia przyszłość,
„Roczniki Administracji i Prawa” 2023, t. 1, nr XXIII.
10. Kosiński J., Paradygmaty cyberprzestępczości, Difin,
Warszawa 2015.
11. Lewulis P., Dowody cyfrowe - teoria i praktyka
kryminalistyczna w polskim postępowaniu karnym,
Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa
2021.
12. Liderman K., Bezpieczeństwo informacyjne: nowe
wyzwania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
2017.
13. Mitnick K.D., Dobrzański J., Simon W.L., Sztuka
podstępu: łamałem ludzi, nie hasła, Helion, Gliwice 2024.
14. Opitek P., Jaworski D.R. (red.)Cyberprzestępczość w
prawie karnym i kryminalistyce, Difin, Warszawa 2025.
15. Ostaszewski P. et al. (red.), Atlas przestępczości w Polsce.
7 seria „Prawo Karne”, Wydawnictwo Instytutu Wymiaru
Sprawiedliwości, Warszawa 2025.
16. Powell A., Stratton G., Cameron R., Digital Criminology:
4
Crime and Justice in Digital Society, Routledge, Milton
2018.
17. Pyżalski J.Ł., Agresja elektroniczna i cyberbullying jako
nowe ryzykowne zachowania młodzieży, Oficyna
Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2012.
18. Sadhu P.K., Yanambaka V.P., Abdelgawad A., Internet of
Things: Security and Solutions Survey, „Sensors” 2022, t.
22, nr 19.
19. Trejderowski T., Kradzież tożsamości: terroryzm
informatyczny: cyberprzestępstwa, internet, telefon,
Facebook, Eneteia Wydawnictwo Psychologii i Kultury,
Warszawa 2013.
20. Wojciechowska-Filipek S., Ciekanowski Z.,
Bezpieczeństwo funkcjonowania w cyberprzestrzeni
jednostki, organizacji, państwa, CeDeWu, Warszawa 2020.
21. Yar M., Steinmetz K.F., Cybercrime and society, Sage,
Thousand Oaks 2024.
Akty prawne:
22. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U.
z 2025 r. poz. 383 z późn. zm.).
23. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1077 z
późn. zm.).
24. Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą
elektroniczną (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1513 z późn. zm.).
25. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych
osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781).
26. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z
2025 r. poz. 636 z późn. zm.).
27. Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t.j. Dz. U. z 2025 r.
poz. 902 z późn. zm.).
28. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących
sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr
300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE)
2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz
dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828
(akt w sprawie sztucznej inteligencji)Tekst mający
znaczenie dla EOG (Dz. U. UE. L. z 2024 r. poz. 1689).
29. Konwencja Rady Europy o cyberprzestępczości,
sporządzona w Budapeszcie dnia 23 listopada 2001 r. (Dz.
U. z 2015 r. poz. 728).
30. Protokół dodatkowy do Konwencji Rady Europy o
cyberprzestępczości dotyczący penalizacji czynów o
charakterze rasistowskim lub ksenofobicznym
5
popełnionych przy użyciu systemów komputerowych,
sporządzony w Strasburgu dnia 28 stycznia 2003 r. (Dz. U.
z 2015 r. poz. 730).
31. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na
rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa
na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr
910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca
dyrektywę (UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS 2) (Dz. U. UE.
L. z 2022 r. Nr 333, str. 80).
32. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2019/713 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie zwalczania
fałszowania i oszustw związanych z bezgotówkowymi
środkami płatniczymi, zastępująca decyzję ramową Rady
2001/413/WSiSW (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 123, str. 18).
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: