Teoria społeczeństwa i problemów społecznych 3401-1RIP-1TSiPSd

obowiązkowe

w sali

Teoria społeczeństwa i problemów społecznych to kurs zapoznający studentów i studentki z podstawowymi koncepcjami z zakresu socjologii oraz pokrewnych nauk społecznych (nauki o polityce publicznej, antropologii kulturowej, nauk politycznych, nauk o zarządzaniu). Kurs szczególnie skoncentrowany jest wokół teoretycznego ujęcia kwestii uznawanych przez społeczeństwa za problemy, a także tego jak społeczeństwa owym problemom zapobiegają, rozwiązują je, zarządzają nimi, zwalczają je lub ignorują.

Po ukończeniu przedmiotu osoba biorąca udział w zajęciach
w sferze wiedzy:
zna zjawiska i procesy społeczne identyfikowane (na poziomie lokalnym, krajowym i międzynarodowym) jako problemy społeczne, które wymagają rozwiązania
zna rodzaje więzi społecznych, a także mechanizmy i procesy ich zakłóceń (rozmaite formy dezintegracji, alienacji itp.), które rodzą wyzwania w zakresie resocjalizacji

w sferze umiejętności:
potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę do interpretowania problemów społecznych oraz ich roli i znaczenia dla ogółu społeczeństwa, a także jednostek, grup i lokalnych społeczności
w sferze kompetencji społecznych:
jest gotowa do stosowania interdyscyplinarnego podejścia do problemów społecznych i ich rozwiązywania oraz zespołowego wytyczania priorytetów i celów działania
jest gotowa do uwzględnienia różnorodności społecznej i kulturowej, zwłaszcza jednostek należących do grup wykluczonych i dyskryminowanych

1. Ocena ciągła uwzględniająca przygotowanie do zajęć i aktywność
2. Testy ze znajomości lektur podczas zajęć (krótka reakcja, praca z tekstem)
3. Debata „oxfordzka”
4. Zadania wykonane na platformie do nauki zdalnej
5. Egzamin ustny

Kryterium oceny jest zakres posiadanej przez studenta wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych stwierdzony na podstawie udziału w dyskusjach na zajęciach, wykonanych zadań na platformie do nauki zdalnej i egzaminu ustnego.

Lektury obowiązkowe (do egzaminu):
Giddens, Anthony. 2012. Socjologia: Wydanie nowe (współpraca Philip W. Sutton). Warszawa: PWN.
Harari, Yuval Noah. 2017. Sapiens: Od zwierząt do bogów. Warszawa: PWN.

Lektury obowiązkowe i uzupełniające (do ćwiczeń):

I. Zjawiska i procesy społeczne; przedmiot socjologicznego opisu i teoretycznej interpretacji; zadania i funkcje socjologii
Giddens, Anthony. 2004. Co to jest socjologia? W: A. Giddens, Socjologia. Warszawa: PWN, s. 26-43.
Napiórkowski, Marcin. 2019. Kawowa typologia pokoleń. W: M. Napiórkowski, Kod kapitalizmu: Jak Gwiezdne wojny, Coca-Cola i Leo Messi kierują twoim życiem. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

II. Ład społeczny, system normatywny, dewiacje i kontrola społeczna,
Berger, Peter i Thomas Luckmann. 2010. Społeczne tworzenie rzeczywistości, cz. II: Społeczeństwo jako rzeczywistość obiektywna, roz. 1, Instytucjonalizm. Warszawa: PIW, s. 69-136.
Foucault, Michel. 1993. Panoptyzm. W: M. Foucault. Nadzorować i karać. Warszawa: Aletheia-Spacja, s.235-272.

Literatura uzupełniająca:
Harari, Yuval Noah. 2015. What explains the rise of Humans?. TEDGlobalLondon.
Ożug, Maciej. 2018. Życie w krzemowej klatce. Sztuka nowych mediów jako krytyczna analiza praktyk cyfrowego nadzoru. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

III. Struktura społeczna i formy życia zbiorowego, cz. 1
Łuczewski, Michał. 2012. Odwieczny naród: Polak i Katolik w Żmiącej. Toruń: Wydawnictwo UMK, s. 63-92 (rozdział 2)
Janicka, Krystyna i Kazimierz M. Słomczyński. 2014. Struktura społeczna w Polsce: klasowy wymiar nierówności. Przegląd Socjologiczny 63(2), s. 55-72.

Literatura uzupełniająca:
Benedict, Anderson. 1997. Pojęcia i definicje. W: B. Anderson. Wspólnoty Wyobrażone. Kraków: Znak, s. 18-21.
Benedict, Anderson. 1997. Źródła świadomości narodowej . W: B. Anderson. Wspólnoty Wyobrażone. Kraków: Znak, s. 48-57
Gdula, Maciej i Przemysław Sadura (2013) Klasowe zróżnicowanie stylów życia a stosunek do teatru. Instytut Studiów Zaawansowanych.
Lewicki, Mikołaj i Adrianna Drozdowicz. 2017. „Słoiki” i warszawiacy: klasowe wojny o warszawę. W: M. Gdula, M. Sutowski (red.). Klasy w Polsce: Teorie, dyskusje, badania, konteksty, s. 93-161.
Kuciel-Frydryszak, Joanna. 2023. Chłopki: Opowieść o naszych babkach. Warszawa: Marginesy. Fragmenty

IV. Struktura społeczna i formy życia zbiorowego, cz. 2
Sadowski, Ireneusz. 2018 . Rynek pracy czy sieci pracy? W: B. W. Mach, I. Sadowski (red.) „Ludzie w sieciach. Znaczenie otoczenia społecznego dla funkcjonowania jednostki”, Warszawa: ISP PAN, s. 109-131.

V. Konflikt społeczny
Dahrendorf, Ralf. 2006. Teoria konfliktu w społeczeństwie przemysłowym. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 445-477.

Literatura uzupełniająca:
Coser, Lewis A. 2006. Społeczne funkcje konfliktu. W: A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wyb. i opr.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s.478-481.

VI. Pojęcie problemu społecznego; sens empiryczny i teoretyczny
Becker, Howard S. (1966) Wstęp do książki „Problemy społeczne: Ujęcie współczesne” Becker H.S. (red.), John Wiley and Sons, Inc., New York, London Sydney.

Literatura uzupełniająca:
Davies, Stephen. 2019. Anatomia paniki moralnej. Instytut Edukacji Ekonomicznej im. Ludwiga von Misesa.
Jędrzejczak, Helena. 2020. Koronawirus i panika moralna. Kultura Liberalna, 8(581).

VII. Socjologiczne badania i teoretyczne interpretacje problemów społecznych
Giddens, Anthony. 2004. Ubóstwo, opieka społeczna i wykluczenie społeczne. W: A. Giddens, Socjologia. Warszawa: PWN, s. 330-365.
Gately, Iain. 2012. Kulturowa historia alkoholu. Warszawa: Aletheia, s. X-Y.

Literatura uzupełniająca:
Frąckowiak, Maciej, Marek Motyka. 2015. Charakterystyka problemów społecznych związanych z nadużywaniem alkoholu. Hygeia, 50(2), s. 314-322.
Ostaszewski, Paweł. 2018. Kryminologia publiczna. W: E. Drzazga, M. Grzyb (red.). Nowe kierunki w kryminologii. Warszawa: Scholar, s. 179-188.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 3401-1RIP-1TSiPSd w USOSweb