Filozofia 3401-1KR-1FILOd

Przedmiot realizowany jest w formie wykładu i ćwiczeń.
Wykład ma na celu:
1. ukazanie specyfiki myślenia filozoficznego na tle myślenia zdroworozsądkowego, religijnego, artystycznego, technicznego i naukowego.
2. postawienie i omówienie sensu podstawowego pytania filozoficznego o to, czym jest byt jako taki.
3. odróżnienie i omówienie różnych sposobów istnienia: przyroda (ożywiona i nieożywiona), człowiek, Bóg, byty matematyczne, wartości oraz technika.
4. omówienie podstawowej problematyki związanej z poszczególnymi sposobami istnienia.
5. wyeksponowanie problematyki człowieka i podstawowych zagadnień etycznych.
6. pytanie o źródła i sposoby poznawania tego, co jest. Poznanie w nauce i filozofii. Przedstawienie podstawowych zasad myślenia (logika). Przyporządkowanie różnym odmianom bytu i ich wspólnemu podłożu adekwatnych sposobów ich poznawania. Pojęcie metody. Określenie roli nauk, religii i sztuki w poznawaniu bytu.
7. filozoficzna diagnoza i charakterystyka współczesnej kultury.

Celem ćwiczeń jest:
1. poznanie podstawowych problemów, stanowisk i nurtów w dziejach filozofii.
2. zapoznanie się z najważniejszymi tekstami w dziejach filozofii.
3. wyrobienie odpowiednich kompetencji filozoficznych takich jak otwartość poznawcza, krytyczne myślenie, umiejętność argumentacji, identyfikacji i klarownego przedstawiania swojego stanowiska, dialogu i polemiki z innymi stanowiskami.

Nakład pracy studenta/tki:
- godziny zorganizowane – 60 godzin
- samodzielna lektura tekstu – 30 godzin
- przygotowanie do dyskusji – 10 godzin
- napisanie eseju filozoficznego – 20 godzin
- przygotowanie do egzaminu – 30 godzin
Razem: 150 godz.

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Student powinien dysponować wiedzą i orientacją w świecie na poziomie maturalnym. Ponadto nauka filozofii zakłada następujące kompetencje społeczne i osobiste: - otwartość i ciekawość świata; - tolerancję i szacunek do odmiennych poglądów; - krytycyzm; - gotowość do „przeskakiwania” pomiędzy różnymi perspektywami i nastawieniami wobec rzeczywistości; - zaangażowanie w poznawanie świata w różnych jego wymiarach; - chęć poszukiwania nowych doświadczeń, gotowość na poznawczą „przygodę”; - poszukiwanie nieszablonowych rozwiązań; - czerpanie przyjemności z problematyzowania świata, dostrzegania problemów w tym, co oczywiste, utarte, powszechne; - gotowość do stawiania pytań „niewygodnych”; - chęć dzielenia się swoimi myślami i poglądami z innymi; - chęć wchodzenia w polemikę.

Koordynatorzy przedmiotu

Daniel Sobota

Efekty kształcenia

Po zakończeniu zajęć student/ka

w sferze wiedzy:
 ma świadomość sytuacji zajęć, tzn. rozumie motywy i cele zajęć z filozofii w kontekście struktury i misji uniwersytetu oraz specyfiki własnego kierunku studiów;
 zna podstawową problematykę filozoficzną;
 zna główne postaci, szkoły, kierunki, nurty obecne w historii filozofii.

w sferze umiejętności:

 umie samodzielnie odszukać, przeczytać, zrozumieć, przeanalizować i ocenić wskazane teksty filozoficzne;
 umie stawiać pytania filozoficzne i formułować na nie odpowiedzi;
 posługuje się myślowymi i językowymi narzędziami niezbędnymi do identyfikowania, formułowania i uzasadniania własnego światopoglądu (chodzi zwłaszcza o sposoby logicznego rozumowania, precyzję pojęć i ścisłość językowego wyrazu);
 umie prowadzić merytoryczną i kulturalną dyskusję;
 umie formułować swoje wypowiedzi pisemnie z zachowaniem podstawowych zasad języka polskiego i wymagań stawianych tekstowi filozoficznemu.

w sferze kompetencji społecznych studenta charakteryzuje:

 otwartość na różnorodność poznawczych perspektyw.
 tolerancja względem alternatywnych do nauk sposobów doświadczania świata, jakimi są – obok filozofii – zwłaszcza religia i sztuka;
 rozwijanie krytycznego myślenia.
 przełamywanie schematyzmów myślowych i światopoglądowych stereotypów;
 uważność względem etycznych zadań wynikających z poruszanej problematyki filozoficznej;
 docenienie tradycji i dziedzictwa kulturowego Europy oraz posiadanie świadomości odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego Polski i Europy;
 świadomość konieczności osobistego rozwoju duchowego.

Kryteria oceniania

Kolokwium + esej + ocena jakości uczestnictwa w zajęciach (jakość przygotowania tekstu, zaangażowanie w dyskusję, trafność zadawanych pytań, treść i forma odpowiedzi na pytania prowadzącego) + egzamin ustny

Literatura

1. A. Anzenbacher: Wprowadzenie do filozofii, WAM 2003.
2. Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 1-7, PWN 1990-2003.
3. Augustyn z Hippony, Wyznania, wyd. różne.
4. Dogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN 2013.
5. M. Heidegger, Bycie i czas, PWN 2004,
6. D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Wyd. Zielona Sowa 2004.
7. E. Husserl, Filozofia jako ścisła nauka, Aletheia 1992.
8. I. Kant, Czym jest oświecenie? w: T. Kroński, Kant, Wiedza Powszechna 1966.
9. Kartezjusz, Medytacje o pierwszej filozofii, PWN, 2024.
10. Marek Aureliusz, Rozmyślania, wyd. różne.
11. E. Martens, H. Schnaedelbach (red.), Filozofia. Podstawowe pytania, WP, Warszawa 1995.
12. F. Nietzsche, Tako rzecze Zaratustra, Vis-a-Vis Etiuda.
13. Platon, Dialogi, t. 1-2, Antyk 1999.
14. H. Popkin, A. Stroll, Filozofia, Zysk i S-ka 2005.
15. B. Russel, Problemy filozofii, PWN, Warszawa 1995.
16. F. Savater, Proste pytania, Universitas, Kraków 2000.
17. W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 1-3, wyd. różne.
18. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna, t. 1-34, Wyd. Veritas.
19. L. Wittgenstein, Tractatus logico-philosophicus, PWN 2024.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3401-1KR-1FILOd w USOSweb