Metodologia Badań Językoznawczych 3321-M1S19MBJ
Zajęcia mają na celu wprowadzenie studentów w sposoby myślenia charakterystyczne dla współczesnego językoznawstwa oraz przygotowanie ich do samodzielnej realizacji projektu badawczego w ramach pracy dyplomowej na seminarium magisterskim. Zajęcia ukazują, w jaki sposób wiedza metodologiczna pozwala przekształcać zainteresowanie językiem w systematyczne poznanie naukowe. Uczestnicy poznają zasady formułowania problemów badawczych, krytycznej analizy źródeł oraz budowania argumentacji opartej na danych. Szczególny nacisk położony jest na rozwijanie umiejętności świadomej obserwacji zjawisk językowych i kształtowanie postawy badawczej opartej na dociekliwości, precyzji oraz otwartości na różnorodne sposoby interpretowania rzeczywistości.
Pierwsza część zajęć poświęcona jest podstawom nauk o języku. Językoznawstwo ujmowane jest jako dyscyplina funkcjonująca na styku nauk humanistycznych i społecznych, posiadająca własne tradycje badawcze, aparaturę pojęciową i metody analizy. Omawiane paradygmaty, podejścia i techniki badawcze pogłębiają u studentów świadomość złożoności zjawisk językowych i kulturowych.
Druga część kursu koncentruje się na praktycznych etapach prowadzenia badań. Studenci uczą się formułować cele, pytania i hipotezy badawcze, dobierać metody i narzędzia analityczne, pozyskiwać dane językowe oraz interpretować wyniki. Znajomość różnych metod badawczych poszerza repertuar możliwości interpretacyjnych i rozwija umiejętność krytycznej oceny danych, argumentów oraz wniosków.
Trzecia część kursu łączy refleksję teoretyczną z analizą publikacji reprezentujących różne metodologie językoznawcze. Uczestnicy uczą się porównywać, oceniać i krytycznie analizować rozwiązania metodologiczne, rozpoznając ich zalety, ograniczenia i konsekwencje poznawcze. Zdobyte kompetencje stanowią podstawę do samodzielnego projektowania badań oraz świadomego uczestnictwa w naukowych i społecznych dyskusjach dotyczących języka, komunikacji i kultury.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie
KW-01 w sposób pogłębiony powiązania językoznawstwa włoskiego z innymi dyscyplinami nauk humanistycznych, w tym przede wszystkim naukami o sztuce, naukami o kulturze i religii;
K_W04 w sposób pogłębiony specyfikę przedmiotową i metodologiczną dyscypliny (praktyczne aspekty pracy językoznawcy);
K_W05 w sposób uporządkowany i pogłębiony zakres metodologii pracy naukowej w stopniu niezbędnym do przygotowania i obrony pracy magisterskiej
Umiejętności: absolwent potrafi
K_U01 przeprowadzić pogłębioną analizę różnych tekstów z zastosowaniem zróżnicowanych metod językoznawstwa;
K_U02 stosować na poziomie rozszerzonym terminologię włoską i teorie właściwe dla dyscypliny (zwłaszcza umiejętności dotyczące metodologii ogólnej językoznawstwa, metodologii szczegółowych oraz terminologię dotyczącą dyskursu akademickiego).;
K_U03 formułować i analizować w pogłębiony sposób problemy badawcze poprzez właściwy dobór źródeł oraz zastosować metody i narzędzia odpowiednie dla językoznawstwa, w szczególności włoskiego;
K_U05 prezentować opinie i argumenty, prowadzić dyskusje specjalistyczne oraz operować szerokim zakresem możliwości wypowiedzi w języku włoskim;
K_U06 czytać ze zrozumieniem różnego rodzaju teksty kultury oraz przeprowadzić ich pogłębioną analizę w języku włoskim;
K_U11 planować i organizować pracę, określać priorytety w realizacji zadań;
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do
K_K01 zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu;
K_K02 krytycznej oceny własnych działań i umiejętności.
Kryteria oceniania
Metody nauczania:
• Wykład interaktywny, polegający na usystematyzowanym przekazywaniu wiedzy lingwistycznej z uwzględnieniem elementów aktywizujących (krótkie ćwiczenia, pytania, dyskusje angażujące osoby studiujące w proces uczenia się).
• Metoda nauczania przez badanie (inquiry-based learning), oparta na aktywnym poszukiwaniu wiedzy lingwistycznej przez osoby studiujące, które samodzielnie lub w grupach formułują pytania badawcze, analizują materiały źródłowe i prowadzą własne badania dotyczące zagadnień lingwistycznych. Badania te służą przygotowaniu projektu zaliczeniowego w formie pracy pisemnej.
Kryteria oceniania:
• Systematyczne uczestnictwo w zajęciach (dozwolone są dwie nieobecności bez usprawiedliwienia. Wszystkie inne wymagają usprawiedliwienia lekarskiego. W przypadku więcej niż dwóch nieobecności, student jest zobowiązany zwrócić się do wykładowcy z prośbą o wyznaczenie formy zaliczenia materiału z zajęć na których był nieobecny. Do zaliczenia semestru wymagany jest udział w minimum 60% zajęć w semestrze).
• Znajomość lektur
• Uczestnictwo w dyskusjach i innych aktywnościach w trakcie zajęć
• Przygotowanie prezentacji na zajęcia
• Poprawność merytoryczna, formalna i metodologiczna projektu zaliczeniowego w formie pracy pisemnej.
Zgodnie z Uchwałą nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 r., korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji w ramach zajęć oraz przygotowywania prac zaliczeniowych i dyplomowych jest dozwolone wyłącznie w sposób uzgodniony z prowadzącą i zgodny z celami przedmiotu. Niezależnie od wykorzystania sztucznej inteligencji, osoby studiujące pozostają odpowiedzialne za treść pracy oraz respektowanie wymogów etyki akademickiej (zgodność z prawem autorskim, rzetelność źródeł).
Literatura
Wybrane rozdziały z następujących książek:
• Barone, Linda; Di Sabato, Bruna; Manzolillo, Monica (2021), L’educazione linguistica e letteraria. Un approccio integrato, UTET Università
• Berruto, Gaetano e Massimo Cerruti (2022) La linguistica. Un corso introduttivo. UTET Università.
• Bolasco, Sergio (2021) L’analisi automatica dei testi. Fare ricerca con il text mining, Carocci
• Casadei, Federica (2004) Lessico e semantica. Roma, Carocci.
• Dardano, Maurizio (2005) Nuovo manualetto di linguistica italiana. Bologna, Zanichelli.
• Fiorentino, Giuliana (2020) La lingua nella comunicazione. Corso di linguistica generale. Le Monnier Università
• Gaeta, Livio e Silvia Luraghi (2003) Introduzione alla linguistica cognitiva. Roma, Carocci.
• Graffi, Giorgio e Sergio Scalise (2013) Le lingue e il linguaggio: introduzione alla linguistica. Bologna, Il Mulino.
• Lo Duca, M. Giuseppa (2013) Lingua italiana ed educazione linguistica. Roma, Carocci.
• Lombardi Vallauri, Edoardo (2004) “Per la redazione dei testi scientifici”, 19-41. In: Orletti, Franca (a cura di), Scrittura e i nuovi media, Roma, Carocci.
• Palermo, Massimo (2015) Linguistica italiana. Bologna, Il Mulino.
• Simone, Raffaele (2013) Fondamenti di linguistica. McGraw Hill Education.
• Sobrero, A.A. e A. Miglietta (2006) Introduzione alla linguistica italiana. Roma – Bari, Editori Laterza.
Dodatkowo, na platformie Kampus są umieszczane materiały i artykuły, przedstawiające konkretne przykłady zastosowania różnych metodologii oraz różne aspekty pracy językoznawcy.