Wstęp do językoznawstwa 3320-ZWJEZ12
Ramowy program zajęć
1. Co to jest język? (Co to są znaki? Jak się je klasyfikuje? Co to jest język naturalny? Co oznaczają terminy langue i parole?)
2. Cechy języka naturalnego (Jakie cechy ma język naturalny? Czym się różni od innych systemów znaków? Na czym polega dwuklasowość, arbitralność oraz produktywność języka? Co to jest redundancja?)
3. Funkcje języka naturalnego (Na czym semantyczna, ekspresywna, impresywna, sprawcza, fatyczna, estetyczna, metajęzykowa oraz metainformacyjna funkcja wypowiedzi?)
4. Fonologia cz. 1 (Co to są głoski? W jaki sposób powstają spółgłoski i samogłoski?)
5. Fonologia cz. 2 (Co to jest fonem? Co to jest allofon? Jakie cechy dystynktywne mają fonemy w języku polskim? Jakie inne przykładowe cechy dystynktywne mogą mieć fonemy w językach innych niż polski?)
6. Morfologia cz. 1 (Co to jest morfem? Jakie są rodzaje morfemów? Co to są allomorfy i morfemy supletywne?)
7. Morfologia cz. 2 (Co to jest kategoria gramatyczna? Co to jest wykładnik kategorii gramatycznej? Czym się różnią języki aglutynacyjne od fleksyjnych?)
8. Składnia cz. 1 (Co to są schematy składniowe? Co to jest predykat, argument i fraza luźna?)
9. Składnia cz. 2 (Co to są relacje syntaktyczne? Jakie mogą być wskaźniki relacji syntaktycznych?)
10. Tekst (Jakie cechy tekstu decydują o tym, że uważamy go za spójny? Co to jest temat i remat? Jakie są wykładniki tematu i rematu w języku polskim?)
11. Semantyka cz. 1 (Co to jest synonimia? Co to jest homonimia? Czym mogą różnić się od siebie synonimy?)
12. Semantyka cz. 2 (Czym się różnią relacje paradygmatyczne od relacji syntagmatycznych? Jakie są możliwe relacje między zakresami dwóch wyrażeń?
Co to są hiponimy i hiperonimy?)
Zajęcia zawierają elementy warsztatowe, w tym również elementy pracy w grupach.
Większość spotkań będzie składała się z następujących części:
-- część 1: dyskusja,
-- część 2: podsumowanie ustaleń,
-- część 3: rozwiązywanie zadań lingwistycznych.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Osoba uczestnicząca w zajęciach po ich ukończeniu:
WIEDZA
− zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zjawiska zachodzące w obszarach języka oraz terminologię używaną w opisie języka oraz rozumie jej źródła oraz zastosowania (K_W01);
− zna i rozumie w stopniu zaawansowanym pojęcia z zakresu językoznawstwa ogólnego oraz gramatyki, stylistyki, historii swojego języka kierunkowego (K_W02);
− zna i rozumie w stopniu zaawansowanym metodologię, pragmatykę, zasady projektowania i prezentacji badań naukowych, a także zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_W12);
UMIEJĘTNOŚCI
− potrafi posługiwać się w sposób zaawansowany ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla językoznawstwa (K_U01);
− potrafi − z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów − wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację niezbędną do udziału w zajęciach (K_U04);
− potrafi wykorzystać swoje umiejętności badawcze w sferze językoznawstwa, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników w zakresie niezbędnym do udziału w dyskusji na zajęciach i przygotowania własnych prac (K_U05);
− potrafi stosować zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego, w szczególności reguły rządzące przytaczaniem cudzych wypowiedzi (K_U16);
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
− jest gotowa do śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w języku;
− jest gotowa do stosowania regulacji prawnych związanych z ochroną własności intelektualnych (K_K08).
Kryteria oceniania
Kurs kończy się zaliczeniem (bez oceny).
W letniej sesji egzaminacyjnej odbędzie się egzamin z tego kursu (Wstęp do językoznawstwa 3320-ZWJEZ12 ) oraz jego kontynuacji (Wstęp do językoznawstwa 3320-LWJEZ12)
ZALICZENIE ZAJĘĆ
Aby zaliczyć zajęcia, należy:
-- regularnie na nie uczęszczać,
-- aktywnie brać w nich udział, zabierając głos w dyskusjach oraz rozwiązując zadania.
Limit dopuszczalnych nieusprawiedliwionych nieobecności: 3.
Usprawiedliwianie nieobecności: mailem lub ustnie.
Każdą nadprogramową nieobecność odrobić, przygotowując i przedstawiając krótką (max. 5-min.) prezentację.
EGZAMIN
Egzamin będzie miał formę pisemną i będzie się składał z 50 pytań otwartych wymagających krótkich (jedno- lub dwuzdaniowych) odpowiedzi. Za egzamin będzie można zdobyć maksymalnie 100 punktów.
Oceny z egzaminu będą wystawiane z uwzględnieniem następujących progów:
51−60 p.: dostateczny
61−70 p.: dostateczny plus
71−80 p. : dobry
81−90 p. : dobry plus
powyżej 91 p.: bardzo dobry
Nieobowiązkowe testy
Po każdym temacie w Google Classroom będą publikowane nieobowiązkowe testy. Łącznie w pierwszym semestrze będzie można zdobyć za nie 120 punktów. Do wyniku uzyskanego podczas egzaminu zostanie dodane 10% sumy punktów zdobytych we wszystkich testach łącznie przez osoby uczestniczące w zajęciach.
METODY DYDAKTYCZNE
Podstawowe metody stosowane podczas zajęć to:
-- pogadanka,
-- metoda problemowa,
-- praca w grupach.
KORZYSTANIE Z NARZĘDZI AI
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone w przypadku wybranych zadań kursowych. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi AI.
Literatura
Podręcznik podstawowy:
-- Bojar, Bożenna. Językoznawstwo dla studentów informacji naukowej. Warszawa 2005.
Lektury uzupełniające:
-- Grzegorczykowa, Renata. Wstęp do językoznawstwa. Warszawa 2008.
-- Lachur, Czesław. Zarys językoznawstwa ogólnego. Opole 2004.
-- Bartmiński, Jerzy, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska. Tekstologia. Warszawa 2009.
-- Szałkiewicz, Łukasz. dzieci pogryzły psy. Najciekawsze przypadki homonimii. „Blog Dobrego słownika”. 11 września 2015.
-- Szulińska, Joanna. Jak odróżnić presupozycję od implikatury? „Rocznik Kognitywistyczny” 3/2009. 151–159.
Materiały audio i audiowizualne:
-- Danielewiczowa, Magdalena. Ewolucja języka i spuścizna Ferdynanda de Saussure'a. Podcast NeoTalk. 6 października 2023.
-- Linguistics 101. Kurs wideo publikowany na kanale YouTube. 2018.
-- Crash Course Linguistics. Kurs wideo publikowany na kanale YouTube. 2021.