Wykład monograficzny II stopień - językoznawstwo (fińska) 3320-LMF12-WMJ
Celem wykładu monograficznego specjalizacyjnego jest pogłębienie wiedzy z zakresu współczesnego językoznawstwa fińskiego oraz uzupełnienie i poszerzenie wykładów z Gramatyki opisowej języka fińskiego I i II. W trakcie wykładu omówione zostaną między innymi następujące zagadnienia:
- zagadnienia dotyczące grzeczności i wybranych aktów mowy (np. pochwała)
- zdania bezpodmiotowe
- czasowniki kauzatywne wyrażające doznania i odczucia ("tunnekausatiiviverbit")
- kategoria passivum w języku fińskim i językach indoeuropejskich
- osoba generyczna („nollapersoona”)
- modalność
- dyrektywy
- optativus
- aspekt
- wybrane zagadnienia słowotwórcze
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu zajęć absolwent:
- zna i rozumie w pogłębionym stopniu specyfikę przedmiotową i metodologiczną językoznawstwa fińskiego, w szczególności związaną z problematyką zdań bezpodmiotowych, konstrukcji modalnych i dyrektywnych (K_W01)
- zna i rozumie w pogłębionym stopniu zjawiska zachodzące w obszarach języka, zna terminologię używaną w jego opisie, ma pogłębioną wiedzę o metodologii badań nad językiem i kierunkach badań w językoznawstwie, związanych z omawianymi zagadnieniami (K_W02)
- zna i rozumie w pogłębionym stopniu miejsce fennistyki w systemie nauk oraz jej przedmiotowe i metodologiczne powiązania z innymi dyscyplinami naukowymi (K_W06)
- zna i rozumie w zaawansowanym stopniu gramatykę, stylistykę oraz historię języka fińskiego , jego złożoność i historyczną zmienność jego znaczeń (K_W07)
- potrafi (z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów) samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację niezbędną do udziału w zajęciach oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy, dąży do ciągłego rozwoju kompetencji zawodowych (K_U01)
Szczegółowe efekty kształcenia:
Po ukończeniu zajęć student:
- zna i umie posługiwać się podstawowymi pojęciami i terminami z zakresu referowanych na wykładzie zagadnień
- rozumie zagadnienia dotyczące grzeczności i takich aktów mowy jak pochwała
- zna problematykę zdań bezpodmiotowych, umie wyróżniać funkcje passivum i osoby generycznej
- rozumie specyfikę konstrukcji o charakterze dyrektyw i konstrukcji życzeniowych
- potrafi rozróżniać różne typy modalności
- rozumie specyfikę aspektu w języku fińskim i potrafi ją odnieść do kategorii aspektu w języku polskim
- zna rzadsze sposoby tworzenia formacji słowotwórczych w języku fińskim.
Kryteria oceniania
Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z wykładu po obu semestrach.
Egzamin ustny końcowy.
Literatura
Buncler, Anna. 2008. Ekspansja formy tzw. jednoosobowego passivum w funkcji 1. osoby liczby mnogiej w języku fińskim. Acta Philologica 34, s. 124-130.
Buncler, Anna. 2009. Finitywna forma passivum w języku fińskim oraz jej odpowiedniki w języku polskim. Praca doktorska. Uniwersytet Warszawski.
Buncler, Anna. 2024. Tryb życzący i Kalevala. „Ja jestem dziki, bujny kwiat / Żywiołu nieokiełznanego!” – Oblicza romantyzmu, s. 246-258.
Biskupska, Anna. 2018. Verbi verbistä. Puolan ja suomen johdetun verbileksikon merkitysrakenteen vertailua. Praca doktorska. Uniwersytet w Helsinkach.
Etelämäki, Marja – Haakana, Markku – Halonen, Mia. 2013. Keskustelukumppanin kehuminen suomalaisessa keskustelussa. Virittäjä 4, s. 460–493.
Flint, Aili. 1980. Semantic Structure in the Finnish Lexicon: Verbs of Possibility and Sufficiency. Helsinki: SKS.
Iso suomen kielioppi (ISK). 2004. Auli Hakulinen (toim.). Helsinki: SKS, s. 1169-1637. http://kaino.kotus.fi/visk/etusivu.php
Laitinen, Lea. 1995. Nollapersoona. Virittäjä 3, s. 337-358.
Larjavaara, Matti. 1999. Kieli, kohteliaisuus ja puhuttelu. Kielikello 2.
Lauranto, Yrjö. 2012. Optatiivirakenne ja direktiiviksi kieliopillistuminen. Puhe ja kieli 4, s. 183–216.
Lauranto, Yrjö. 2013. Suomen kielen imperatiivi – yksi paradigma, kaksi systeemiä. Virittäjä 2, s. 156-200.
Lauranto, Yrjö, 2021. Suomen kielen olla-verbillinen tilalausekonstruktio: yleisistä olosuhteista subjektiiviseen tuntemukseen. [w:] L. M. Heikkol, G. Paulsen, K. Wojciechowicz & J. Rosenberg (red.) Språkets funktion: Juhlakirja Urpo Nikanteen 60-vuotispäivän kunniaksi. Åbo: Åbo Akademis förlag, s. 137-166.
Malmivaara, Terhi. 2004. Luupää, puupää, puusilmä. Näkymiä sananmuodostuksen analogisuuteen ja bahuvriihiyhdyssanojen olemukseen. Virittäjä 3, s. 347–363.
Shore, Susanna. 1986. Onko suomessa passiivia? Suomi 133. SKS.
Viertiö, Annastiina. 2000. Kuka paljastuu passiivin takaa? Kielikello 3.