Wiedza o kulturze węgierskiej I 3320-LLW52-WKW
Semestr letni:
Studenci na zajęciach poznają historię węgierskiej kinematografii, sylwetki czołowych reżyserów. Wśród filmów prezentowanych na zajęciach znajdują się m.in. Valahol Európában (Gdzieś w Europie) reż. Géza Radványi; Körhinta (Karuzela miłości) reż. Zoltán Fábri; Ház a szíklák alatt (Dom nad urwiskiem), Szerelem (Miłość), Egymásra nézve (Inne spojrzenie) reż. Károly Makk; Csillagosok, katonák (Gwiazdy na czapkach) lub Csend és kiáltás (Cisza i krzyk), reż. Miklós Jancsó; Mefistó, Hanussen, Édes Emma drága Böbe (Kochana Emma, droga Böbe) reż. István Szabó; Szindbad, reż. Zoltán Huszárik; A tanú (Świadek), Te rongyos élet ! (To cholerne życie) reż. Péter Bacsó; Angi Vera (Vera Angi), reż. Pál Gábor; Napló gyerekeimnek (Dziennik dla moich dzieci) , Napló szerelmeimnek (Dziennik dla moich ukochanych), Kisvilma, az utolsó napló (Mała Vilma – Ostatni dziennik), Temetettlen halott (Niepochowany) reż. Márta Mészáros; Bolse vita, reż. Ibolya Fekete; Sose halunk meg (Nigdy nie umrzemy) reż. Robert Koltai; Sorstalanság (Los utracony) reż. Lajos Koltai, Nyocker (Dzielnica) reż. Áron Gauder; A kontroll (Kontrolerzy) reż. Antal Nimród; Istnieje możliwość rozszerzenia tej listy o inne filmy, zgodnie z sugestiami i zainteresowaniami studentów.
Filmy prezentowane są chronologicznie, przedstawiają szereg problemów, z jakimi musiało się zmierzyć społeczeństwo węgierskie po II wojnie światowej, w okresie budowania socjalizmu, w okresie rewolucji 1956 roku, w okresie tzw. „gulaszowego komunizmu” oraz po transformacji ustrojowej. Szczególnej uwadze poświęcone będą elementy propagandy, próby odwrócenia uwagi cenzury, a także przedstawianie pewnych faktów historycznych w różnych kontekstach politycznych. Większa cześć prezentowanych filmów należy do tzw. „złotej ery” kina węgierskiego, która przypadała na lata 60. i 70. Studenci będą zapoznawać się także z dorobkiem najważniejszych węgierskich reżyserów oraz aktorów.
Omawianie filmów odbywa się w kontekście porównawczym w stosunku do wybitnych dzieł polskiej kinematografii. Na zajęciach prezentowane są fragmenty wybranych filmów. Omawiane są także recenzje, dostępne w czasopismach oraz w Internecie.
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Semestr letni:
Po ukończeniu przedmiotu student:
• Umie przedstawić historię węgierskiej kinematografii począwszy od okresu międzywojennego, wskazać najczęściej podejmowane tematy w filmach fabularnych,
• Wymienia, umiejscawia na osi czasu i przedstawia sylwetki i dorobek najważniejszych reżyserów węgierskich, potrafi wymienić ich najważniejsze filmy, przedstawić fabułę oraz nagrody, jakie otrzymywały na festiwalach.
• Zna najważniejszych węgierskich aktorów i ich najważniejsze kreacje filmowe.
• Na podstawie węgierskich filmów fabularnych potrafi przedstawić problemy społeczne, polityczne na Węgrzech w drugiej połowie XX wieku.
• Potrafi dostrzec i przedstawić podobieństwa i różnice w kinematografii węgierskiej i polskiej .
STUDENT
• zna i rozumie najważniejsze zjawiska zachodzące w obszarach literatury, kultury i historii oraz elementarną terminologię używaną w opisie literatury, kultury i historii oraz rozumie jej źródła oraz zastosowania (K_W05)
• zna i rozumie w sposób usystematyzowany metodologię badań nad literaturą i kierunki badań w literaturoznawstwie (K_W06)
• zna i rozumie w zaawansowanym stopniu współczesne zjawiska w literaturze węgierskiej oraz ma orientację w zakresie współczesnych procesów i zjawisk w kulturze węgierskiej w odniesieniu do literatury (K_W09)
• potrafi posługiwać się w sposób zaawansowany ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla literaturoznawstwa i kulturoznawstwa (K_U02)
• potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury (literatura, sztuka) oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod (K_U03)
• potrafi z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów - wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację niezbędną do udziału w zajęciach (K_U04)
• potrafi wykorzystać umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników w zakresie niezbędnym do udziału w dyskusji na zajęciach i przygotowania własnych prac(K_U05)
• potrafi przygotować wystąpienia ustne w języku polskim i węgierskim z zakresu problematyki hungarystycznej (K_U09)
• potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje kompetencje badawcze kierując się wskazówkami opiekuna naukowego (K_U13)
• jest gotów do samodzielnego śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w literaturze, kulturze Węgier, ma przekonanie o potrzebie rozwoju osobistego i zawodowego (K_K02)
• jest gotów do dbałości o zachowanie dziedzictwa kulturowego studiowanego regionu, kraju, Europy (K_K06)
• jest gotów do aktywnego uczestnictwa w kulturze studiowanego regionu (Węgier) przy wykorzystaniu różnych mediów i form, jest gotów do aktywnego uczestnictwa w inicjatywach społecznych, działania w sposób przedsiębiorczy w kontekście wielokulturowym (K_K07)
Kryteria oceniania
Semestr letni:
Student ma obowiązek uczestniczyć w zajęciach, przygotować prezentacje wybranych filmów i przedstawić sylwetki ich twórców, także w oparciu o węgierskojęzyczne recenzje.
Na zaliczenie przedmiotu przewidziana jest praca semestralna na jeden z tematów do wyboru (tematy i kryteria dotyczące pracy będą podane na początku semestru)
Praktyki zawodowe
Praktyki zawodowe nie są przewidziane
Literatura
Semestr letni:
B. Balázs, Wybór pism, Warszawa 1987
G. Bubak, Twórczość filmowa Istvána Szabó, Kraków 2003
I. Nemeskürty, Historia filmu węgierskiego, Warszawa 1979
Magyar Filmográfia, Játékfilmek – Hungarian Feature Films 1931-1998, Budapest 1999
Magyar Filmkalauz, Negyven év száz Magyar nagyjátékfilmje, Budapest 1985
M. Mészáros, Ja Marta…, Warszawa 1995
I. Szabó, Kino moja miłość, „Film na świecie” Nr 399/1998
V. Zalán, Magyar filmrendező-portrék, Budapest 2004
A 303 magyar film, amit látnod kell, mielőtt meghalsz, (red.) Bori Erzsébet, Budapest 2007
D. Zielińska, Márta Mészáros- a prawa kobiet w: Kobieta z kamerą (pod red. G. Stachówny), Kraków 1998
Złota era kina węgierskiego (pod red. R. Kardzisa i J.Topolskiego), Kraków 2009.
Wybrane recenzje w węgierskich czasopismach dotyczących kinematografii, oraz recenzje zamieszczane w Internecie
Filmy fabularne do prezentacji w większości dostępne są w Internecie, część można wypożyczyć w Bibliotece KH oraz u prowadzącej zajęcia.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: