Współczesna hiszpańskojęzyczna literatura dziecięca 3305-WHLD-01

Kurs przeznaczony jest przede wszystkim dla osób, które chciałyby rozwijać umiejętność analizy i interpretacji tekstów literatury dziecięcej oraz wpisania ich w szerszy kontekst kultury popularnej. Celem zajęć jest rozwinięcie kompetencji krytyczno-literackich studentów i zapoznanie ich z podstawowymi pojęciami i kluczowymi kategoriami związanymi z głównymi prądami we współczesnych badaniach literaturoznawczych nad tekstami dziecięcymi.

Zajęcia składać się będą z krótkiego wstępu, omówienia tekstów teoretycznych (w j. hiszp. i ang.) i dyskusji na temat wybranych kontekstowo książek dla dzieci i młodzieży z kręgu kultury hiszpańskojęzycznej z zastosowaniem opracowanych wcześniej teorii. Proponowane w ramach kursu lektury to grupa zróżnicowanych tematycznie tekstów napisanych przez autorów pochodzących z różnych regionów Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej. Omawianej pozycji czasem towarzyszyć będą dobrane kontekstowo inne teksty kultury popularnej z różnych kręgów kulturowych, w tym kultury polskiej czy anglosaskiej.

Szczegółowy program kursu dostępny jest w sekcji o zajęciach w konkretnym cyklu dydaktycznym.

W cyklu 2026Z:

Program obejmuje następujące tematy:

I. Wstęp: próby zdefiniowania przedmiotu badań i rozwój literatury dziecięcej

II. Części składowe książki dla dzieci
1. Projekt graficzny i parateksty
2. Kompozycja i polisemiotyczność (rola ilustracji)

III. Dylematy krytyki literatury dziecięcej
1. Aspekt ideologiczny książek dla dzieci
2. Czytelnik literatury dziecięcej i młodzieżowej: dziecko jako Inny, koncepcja podwójnego odbiorcy i adultcentrism

IV. Klasyfikacja literatury dziecięcej - przykłady
1. Książka obrazkowa
2. Bezsłowna książka obrazkowa
3. Książka non-fiction

V. Lektura nostalgiczna: dorośli czytelnicy literatury dziecięcej

Koordynatorzy przedmiotu

Karolina Stępień

Rodzaj przedmiotu

fakultatywne

Założenia (opisowo)

Znajomość języka hiszpańskiego na poziomie osiąganym po ukończeniu I/II roku studiów I stopnia; znajomość podstawowych pojęć z zakresu literaturoznawstwa.

Efekty kształcenia

• Wiedza
Osoba studencka zna specyfikę metodologicznego podejścia do analizy literatury dziecięcej i młodzieżowej; rozumie podstawową terminologię z zakresu krytyki literatury dziecięcej i młodzieżowej, przede wszystkim iberystycznej, i najważniejszych badaczy z tej dziedziny (K_W02, K_W03). Definiuje zjawiska związane z książką dla dzieci i młodzieży i jej rozwojem (K_W04) oraz potrafi wpisać je w szerszy kontekst hiszpańskojęzycznej kultury popularnej (K_W05), a także porównać je z trendami na gruncie innych kultur, m.in. polskiej. Zna głównych pisarzy i ilustratorów oraz ich najważniejsze dzieła (K_W04).

• Umiejętności
Osoba studencka korzysta z koncepcji kluczowych dla współczesnych badań literaturoznawczych nad tekstami dziecięcymi podczas analizy i interpretacji wybranej książki dla dzieci (K_U07). Potrafi czytać ze zrozumieniem książki dla dzieci po hiszpańsku (K_U01), a także umie przeprowadzić ich krytyczną analizę (również w formie ustnej prezentacji; K_U06), osadzając ją w kontekście metodologicznym (K_U03). Powyższe umiejętności pozwalają jej na sformułowanie oryginalnych i samodzielnych wniosków i refleksji na temat współczesnej dziecięcej kultury popularnej (K_U02).

• Kompetencje społeczne
Osoba studencka jest gotowa do krytycznej oceny własnej wiedzy z dziedziny literatury dziecięcej i dalszego rozwoju w tym zakresie (K_K01), a także do zabierania głosu w dyskusji we wspomnianym temacie; prezentuje wyniki własnej pracy w formie 10-minutowego wystąpienia, odpowiadając na co najmniej trzy pytania z audytorium (K_K02). Zdobyte kompetencje umożliwiają jej aktywne uczestnictwo w rynku książki dziecięcej krajów iberyjskich i iberoamerykańskich (K_K03). Posiada kompetencje umożliwiające jej śledzenie współczesnych trendów w hiszpańskojęzycznej kulturze popularnej (K_K04).

Kryteria oceniania

Metody dydaktyczne:
- mini-wykłady wprowadzające zagadnienia teoretyczne;
- prezentacje osób studenckich;
- praca w grupach, think-pair-share;
- close (differential) reading;
- dyskusja.

Kryteria oceniania i próg zaliczenia:
Zaliczenie na ocenę.

Punktowy system oceniania z oceną ciągłą obejmujący aktywność + test końcowy:
• Aktywność: 45 pkt.; test końcowy: 20 pkt.
• Próg: co najmniej 60% punktów sumarycznych za wszystkie elementy zaliczenia (39 pkt.).
• Aktywne uczestnictwo w zajęciach obejmuje udział w dyskusji (maks. 12 pkt.), krótką wypowiedź ustną (maks. 4x2 pkt.), lekturę i ustne streszczenie tekstu teoretycznego (maks. 9 pkt.), a także prezentację końcową (maks. 16 pkt.).
• Prezentacja końcowa polega na przedstawieniu analizy i interpretacji wybranej książki dla dzieci z wykorzystaniem omawianach na zajęciach zagadnień (zgodność z tematem i przedstawienie celu prezentacji: 1 pkt.; jasna struktura i organizacja wypowiedzi: 1 pkt.; wykorzystanie trzech wybranych teorii z omawianych na zajęciach: 3x3 pkt.; samodzielność tj. niekorzystanie materiałów wspomagających: 2 pkt.; odpowiedź na pytania zadane przez pozostałych uczestników zajęć i osobę prowadzącą: 3 pkt.).
• Test końcowy polega na odpowiedzi na pięć pytań (4 pkt. każde) dotyczących zagadnień teoretycznych poruszanych na zajęciach.

Skala: 60–67% = 3,0 | 68–75% = 3,5 | 76–83% = 4,0 | 84–91% = 4,5 | 92–99% = 5,0 | 100% - 5!.

* Niedopuszczalne jest korzystanie z systemów SI podczas przygotowania opracowań tekstów teoretycznych, analiz tekstów literackich oraz prezentacji. Prowadzący/a może skorzystać z powszechnie dostępnych narzędzi pozwalających na określenie prawdopodobieństwa nieujawnionego użycia systemów SI przy weryfikacji pracy osób studenckich.

Praktyki zawodowe

Literatura

Literatura wyszczególniona w sekcji o zajęciach w konkretnym cyklu dydaktycznym.

W cyklu 2026Z:

Literatura podmiotu:
• Abadi, Ariel. (2017). Un rey de quién sabe dónde. A Fin de Cuentos. (wyd. oryg. 2003).
• Díaz Prieto, Mariano. (2015). Doña Elba. Adriana Hidalgo.
• Frankel, Yael (2015). A simple vista. Amanuta.
• Gusti (2019). La mosca. Calibroscopio.
• Isol (2002). El globo. Fondo de Cultura Económica.
• Isol (2013). Petit, el monstruo. Calibroscopio.
• Machado, Germán y Varela, Cecilia (2018). La jaula. Calibroscopio.
• Montes, Graciela (1995). Irulana y el ogronte: un cuento de mucho miedo. Gramón-Colihue.
• Montes, Graciela (2017). Irulana y el ogronte: un cuento de mucho miedo (Virginia Piñón, il.). Loqueleo.
• Sancia, Martín (2009). Breves historias de animales sabrosos, engreídos, enamorados, malditos, venenosos, enlatados, tristes, cobardes, crueles, espinosos… (y otras historias). Sudamericana.
• Santis, Pablo de (2021). El alumno nuevo. Calibroscopio.
• Schuff, Nicolás (2018). Quince ocasiones para pedir deseos en la calle (Marcos Guardiola, il.). Limonero.
• Zweig, Pablo (2005).El señor Pérez va al trabajo. SM.

Wiodąca literatura przedmiotu:
• Arizpe, Evelyn y Styles, Morag (2004). La naturaleza de los álbumes ilustrados. W: Lectura de imágenes. Los niños interpretan textos visuales (Maria Vinós Zelaya, tłum., s. 43-70). Fondo de Cultura Económica. (wyd. oryg. 2003).
• Bird, E., Yokota J. (2018). Picturebooks and Illustrated Books. W: B. Kèummerling-Meibauer (red.), The Routledge Companion to Picturebooks (ss. 281-290). London & New York, NY: Routledge.
• Cackowska, Małgorzata (2013). Ideologie dzieciństwa a/i tabu w książkach obrazkowych dla dzieci. Opuscula Sociologica, 3(5), 19-30.
• Colomer Teresa (red.) (2002). Los componentes de la imagen. En Siete llaves para valorar las historias infantiles (s. 104-107). Fundación Germán Sánchez Ruipérez.
• Dorfman, Ariel (1974). Inocencia y neocolonialismo: un caso de dominio ideológico en la literatura infantil. W: Reader’s nuestro que estás en la tierra: ensayos sobre el imperialismo cultural (s. 15–54). Ediciones Godot. (wyd. oryg. 1971).
• Duran, Teresa y Bosh, Emma (2011). Before and After the Picturebook Frame: A Typology of Endpapers. New Review of Children´s Literature and Librarianship, 17(2), 122-143.
• Nodelman, Perry y Reimer, Mavis (2003). Common Assumptions About Childhood. W: The Pleasures of Children's Literature. Allyn & Bacon (ss. 79-98). (wyd. oryg. 1992).
• Pantaleo, Sylvia (2018). Paratexts in picturebooks. W: Bettina Kümmerling-Meibauer (red.), The Routledge Companion to Picturebooks (s. 38-48). Routledge.
• Ramos, Ana Margarida, Costa, Ines (2021). Literatura sin palabras, el caso de los libros-álbum sin texto. Acta Poética, 42(1), 69-86.
• Silva-Díaz Ortega, María Cecilia (2005). Libros que enseñan a leer: álbumes metaficcionales y conocimiento literario [Praca doktorska]. Universitat Autònoma de Barcelona.
• von Merveldt, Nikola (2018). Informational Picturebooks. W: Bettina Kèummerling-Meibauer (red.), The Routledge Companion to Picturebooks (s. 231-245). Routledge.
• Veryeri Alaca, Ilgim (2018). Materiality in Picturebooks. W: Bettina Kèummerling-Meibauer (red.), The Routledge Companion to Picturebooks (s. 59-68). Routledge.
• Vásquez Vargas, Magdalena (2002). Fundamentos teóricos para una interpretación crítica de la literatura infantil. Revista Comunicación, 2(23), 91-108.