Sztuka w kulturze Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej 3305-SKHAL-31W
Celem zajęć jest przekazanie ogólnej wiedzy na temat sztuki Hiszpanii oraz Ameryki Łacińskiej. Ważne jest zapoznanie się studentów z wzajemnym wpływem sztuki hiszpańskiej i latynoamerykańskiej, a także poznanie różnic między nimi.
Podczas zajęć są przedstawiane i analizowane najważniejsze dzieła sztuki i architektury hiszpańskiej i latynoamerykańskiej od średniowiecza do XXI w. Po ukończeniu zajęć student powinien znać główne okresy w sztuce i architekturze Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej, najbardziej znaczące prądy artystyczne dla poszczególnych epok, rozpoznawać, opisywać i analizować dzieła wybitnych artystów, a także dostrzegać wzajemne powiązania sztuki Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej między sobą oraz w kontekście światowym.
Hiszpania wielu kultur - Konkwista: fundacja miast, klasztorów, misje.
Okres kolonialny: Barok latynoamerykański w architekturze;
Wicekrólestwo Peru: szkoły plastyczne w Quito i w Cuzco;
Wicekrólestwo Nowej Hiszpanii: Metysaż - Miguel Cabrera
Sztuka renesansu i baroku: El Greco – malarstwo manierystyczne,
Diego de Velázquez – malarstwo barokowe
Sztuka doby klasycyzmu i romantyzmu - Francisco Goya;
Malarstwo realistyczne i impresjonistyczne XIX w. - Mariano Fortuny, Joaquín Sorolla
kostumbryzm Carmelo Fernández, zagraniczni malarze podróżnicy: Juan Mauricio Rugendas
Sztuka akademicka XIX w. malarstwo historyczne, portrety José Gil de Castro, wielkie bitwy o niepodległość Martín Tovar y Tovar; pejzaże José María Velasco;
Wielcy artyści sztuki hiszpańskiej XX w.: Pablo Picasso - malarstwo kubistyczne
Wielcy artyści sztuki hiszpańskiej XX wieku - Salvador Dalí malarstwo surrealistyczne / Antonio Gaudi - kataloński modernizm
Muralizm Meksyk: prekursorzy José Guadalupe Posada, muraliści, Diego Riviera, José Clemente Orozco, David Alfaro Siqueiros
Artystki meksykańskie: fenomen Fridy Kahlo, sztuka naiwna Nahui Olin, realizm Marii Izquierdo; surrealizm Remédios Varo i Leonory Carrington
Sztuka nowoczesna XX w.: Joaquín Torres García uniwersalizm konstruktywny, Roberto Matta surrealizm Chile; Fernando de Szyszlo abstrakcjonizm Peru
Sztuka nowoczesna XX w.: Oswaldo Guayasamin sztuka polityczno-społeczna Ekwador; Fernando Botero "boteryzm" Kolumbia; Jesús Rafael Soto, Carlos Cruz-Diez sztuka kinetyczna i optyczna Wenezuela
Zastrzeżenie: niektóre treści prezentowane w ramach kursu mogą zawierać elementy trudne do odbioru dla osób wrażliwych, jakimi wszyscy jesteśmy. Sztuka jest częścią życia, a życie jest efektem procesów, które nie wszystkim i nie zawsze muszą się podobać: erotyka (wyjątkowo subiektywny obszar), ból, śmierć, są jego integralną częścią. Cykl życia i śmierci dotyczy całej przyrody, a sztuka odzwierciedla te zjawiska (np. zwierzęta polują na siebie nawzajem, zwierzęta zjadają inne zwierzęta a także rośliny itd.). Sztuka reaguje też na zło, które nie jest immanentnie związane z naturą (np. nadużywanie władzy, przemoc wobec innych ludzi - fizyczna, psychiczna itp.) ale stanowi problem dla artysty, który zmaga się z nim i decyduje się na jego prezentację, a nie - przemilczenie. Może to być niekomfortowe dla widza. Z drugiej strony, dla osób wrażliwych trudne może być obcowanie z kiczem, szmirą, słabej jakości kulturą popularną itp. W sumie: nie ma dobrej sztuki bez transgresji, a to może (a wręcz z założenia powinno) oznaczać zakłopotanie u odbiorcy w momencie zetknięcia z danym dziełem - oczywiście różne na różnych etapach rozwoju ludzkości. Prosimy o uwzględnienie tego przy podejmowaniu decyzji o udziale w kursie.
|
W cyklu 2025Z:
Celem zajęć jest zdobycie przez studentów ogólnej wiedzy na temat sztuki Hiszpanii oraz Ameryki Łacińskiej. Ważne jest zapoznanie się studentów z wzajemnym wpływem sztuki hiszpańskiej i latynoamerykańskiej, a także poznanie niezaprzeczalnych różnic między nimi. Podczas zajęć są przedstawiane i analizowane najważniejsze dzieła sztuki i architektury hiszpańskiej i latynoamerykańskiej od czasów prehistorycznych do XX w. Po ukończeniu zajęć student powinien znać główne okresy w sztuce i architekturze Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej, najbardziej znaczące prądy artystyczne dla poszczególnych epok, rozpoznawać, opisywać i analizować dzieła wybitnych artystów, a także dostrzegać wzajemne powiązania sztuki Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej między sobą oraz z innymi dziedzinami takimi jak historia, kultura czy literatura. 1. Sztuka prehistoryczna, Sztuka iberyjska i celtycka; Architektura rzymska i wizygocka; |
W cyklu 2026Z:
Celem zajęć jest zdobycie przez studentów ogólnej wiedzy na temat sztuki Hiszpanii oraz Ameryki Łacińskiej. Ważne jest zapoznanie się studentów z wzajemnym wpływem sztuki hiszpańskiej i latynoamerykańskiej, a także poznanie niezaprzeczalnych różnic między nimi. Podczas zajęć są przedstawiane i analizowane najważniejsze dzieła sztuki i architektury hiszpańskiej i latynoamerykańskiej od czasów prehistorycznych do XX w. Po ukończeniu zajęć student powinien znać główne okresy w sztuce i architekturze Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej, najbardziej znaczące prądy artystyczne dla poszczególnych epok, rozpoznawać, opisywać i analizować dzieła wybitnych artystów, a także dostrzegać wzajemne powiązania sztuki Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej między sobą oraz z innymi dziedzinami takimi jak historia, kultura czy literatura. 1. Sztuka prehistoryczna, Sztuka iberyjska i celtycka; Architektura rzymska i wizygocka; |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
nabyta wiedza
K_W01 Student zna i rozumie w podstawowym stopniu miejsce i znaczenie sztuki hiszpańskiej i latynoamerykańskiej oraz jej powiązania z historią, kulturą czy literaturą tych regionów
K_W03 Student zna i rozumie podstawową terminologię, metodologię z zakresu historii sztuki hiszpańskiej i latynoamerykańskiej
K_W06 Student zna i rozumie wybrane wydarzenia z historii Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej oraz istotne aspekty i realia
nabyte umiejętności
K_U04 Student potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności z wykorzystaniem odpowiednich źródeł
K_U06 Student potrafi przygotować wystąpienia ustne w języku hiszpańskim z zastosowaniem odpowiednich metod oraz właściwych źródeł
K_K01 Student jest gotów do krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności
K_K03 Student jest gotów do aktywnego uczestnictwa w kulturze studiowanych regionów korzystając z różnych form i mediów
K_K05 Student jest gotów do dbałości o zachowanie dziedzictwa kulturowego
Kryteria oceniania
Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest regularne uczęszczanie na zajęcia (dopuszczalne są dwie nieobecności nieusprawiedliwione), aktywność (10% oceny), przygotowanie projektu związanego z tematyką zajęć (40% oceny) oraz zaliczenie testu pisemnego obejmującego materiał omawiany na zajęciach (50% oceny).
Minimum do zaliczenia: 60%
Nie zezwalam na użycie sztucznej inteligencji na zajęciach
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura do sztuki hiszpańskiej:
J. Babelon, El arte español, Barcelona, Plaza & Janés, 1970
V.Bozal, Historia del arte en España, Madrid, Istmo, 1991.
J. M. Caaramaño, Historia del arte español, Madrid, Editorial La Muralla, 1993
V. Aguilera Cerni, Panorama del nuevo arte español, Madrid, Ediciones Guadarrama, 1966
J. A. Gaya Nuño, Historia del arte español, Madrid, Ed. Plus-Ultra, 1963
A.Vergara , Diccionario de arte español, Madrid, Alianza Editorial, 1996.
J.Brown, Velázquez: painter and courier, New Haven, London, Yale University Press, 1986.
J. Gallego, Velázquez, Madrid, Alianza Editorial, 1994.
J.Ortega y Gasset, Velázquez, Madrid, Espasa Calpe, 1970.
J.Ortega y Gasset, Goya, Madrid, Espasa Calpe, 1970.
V.Bozal, Goya, Madrid, Alianza Editorial, 1994.
M.P.McDonald, Renaissance to Goya: prints and drawings from Spain, London, The British Museum Press, 2012.
W.H.Robinson, Barcelona and modernity: Picasso, Gaudí, Miró, Dalí, Cleveland, Cleveland Museum of Art, 2006.
M.A. Crippa, Antoni Gaudí: from nature to architecture, Koln, Taschen, 2003.
I.Walther, Pablo Picasso: genius of the century, Berlin, Benedikt Taschen, 1986.
F. Weyers, Salvador Dalí: life and work, Cologne, Konemann, 2000.
Literatura do sztuki latynoamerykańskiej:
Bibliografía para el arte latinoamericano:
Castedo Leopold, “Historia del arte iberoamericano”, t. 1 i 2, Madrid 1988.
Gutiérrez Viñuales Rodrigo, Gutiérrez Ramón (coord.), “Pintura, escultura y fotografía en Iberoamérica, siglos XIX y XX”, Madrid 1997.
Leticia de La Casa [et al.], “Sztuka Ameryki Łacińskiej”, red. tekstów Dariusz Fedor; Kraków 2010
Damián Bayón, “América Latina en sus artes”, México, 2000.
Damián Bayón, “Artistas contemporáneos de América Latina”, Barcelona, 1981
“Fernando Botero: celebración-celebration”, textos Lina Botero, Mario Vargas Llosa, Carlos Fuentes, Fernando Botero, Museo de Bellas Artes de Bilbao: La Fábrica, Bilbao 2012.
Białostocki J., „O sztuce dawnej Ameryki. Meksyk i Peru”, Warszawa 1972.
Nancy Deffebach, “María Izquierdo & Frida Kahlo: challenging visions in modern Mexican art”, Austin 2015.
Araceli Rico, “Frida Kahlo: fantasia de un cuerpo herido” Mexico 1998.
Internet:
“Mestizo. Una historia del arte latinoamericano” http://encuentro.gob.ar/programas/serie/8043
“Arte en América Latina”, Arango Clemencia http://www.banrepcultural.org/blaavirtual/todaslasartes/artlat/indice.htm
Museo de América http://www.mecd.gob.es/museodeamerica/el-museo.html
„Sztuka Wicekrólestwa Peru”, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2018 https://www.mnw.art.pl/wystawy/sztuka-wicekrolestwa-peru,214.html
Arquitectura barroca en America https://www.youtube.com/watch?v=g29yG2ihgVM
Expedición Flora de Bogotá http://www.rjb.csic.es/icones/mutis/paginas/acercadelosdibujos.php ; https://www.revistacredencial.com/historia/temas/la-obra-grafica-de-la-expedicion-botanica-del-nuevo-reino-de-granada-1783-1816
Juan Mauricio Rugendas https://www.artistasvisualeschilenos.cl/658/w3-printer-39966.html ; http://www.memoriachilena.gob.cl/602/w3-article-668.html#imagenes
Muralismo mexicano http://museopalaciodebellasartes.gob.mx/muralismo-mexicano/
Museo de Arte Moderno (MAM) Meksyk https://mam.inba.gob.mx/
Museo de Arte Moderno de Buenos Aires https://museomoderno.org/
Museo Nacional de Bellas Artes Argentina https://www.bellasartes.gob.ar/
Museo Reina Sofia https://www.museoreinasofia.es
Museo Nacional de Bellas Artes Chile https://www.mnba.gob.cl/sitio/
Oswaldo Guayasamin https://guayasamin.org/casa-museo/ ; https://casadelacultura.gob.ec/postnoticias/oswaldo-guayasamin-calero/
Fernando de Szyszlo https://www.latinamericanmasters.com/es/artistas/fernando-de-szyszlo
Jesús Rafael Soto https://jesus-soto.com
Carlos Cruz-Diez http://www.cruz-diez.com/es/
Bibliografía complementaria:
Justino Fernández, “Arte moderno y contemporáneo de México”, t. 1, „El arte del siglo XIX”, México 1993.
Justino Fernández, “Arte moderno y contemporáneo de México”, t. 2, El arte del siglo XX, México, 1994.
Manuel Toussaint, “Arte Colonial en México”, México, 1962.
Elena Poniatowska „Leonora”, Barcelona 2011.
Suzanne Barbezat „Frida Kahlo prywatnie”, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2017.
J. M. G. Le Clézio, “Diego i Frida”, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009.
Maria Hesse, „Frida Kahlo: biografia”, Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2018.
Uwagi
|
W cyklu 2025Z:
|