Problemy społeczno-polityczne Ameryki Łacińskiej II 3305-PSPAL2-1U

Celem przedmiotu jest zapoznanie słuchaczy z historią polityczną w krajach Ameryki Łacińskiej. Ukazanie głównych tematów z tej dziedziny będzie miało miejsce poprzez omówienie wybranych zagadnień, zarówno w kontekście regionalnym, subregionalnym jak i krajowym. Słuchacze zapoznają się ze współczesnymi przemianami społeczno-kulturowymi i polityczno-gospodarczymi Ameryki Łacińskiej.
Zajęcia mają charakter przeglądowy i w założeniu stanowią podstawę do rozpoznania i wstępnej analizy najnowszych problemów regionu.
Przeznaczone są dla studentów planujących badania nad tymi zagadnieniami w ramach seminarium magisterskiego.
Zajęcia opierają się na pracy indywidualnej i zespołowej, polegającej na:
1. wyszukiwaniu i opracowaniu informacji;
2. analizie oraz interpretacji źródeł pierwotnych i wtórnych, w tym tekstów naukowych i filmów dokumentalnych;
3. zaprezentowaniu rezultatów tej pracy.
Zajęcia przybierają formę konwersatorium, w którym wykorzystane zostaną takie metody dydaktyczne jak: wykład i debata uzupełnione o prezentację multimedialną, burzę mózgu i grę symulacyjną.

Tematyka zajęć:
Odwołując się do bieżących wydarzeń w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach omawiane będą:
- kalendarz wyborczy i ewentualne rezultaty wyborów;
- relacje Ameryki Łacińskiej z UE, USA i Chinami;
- miejsce turystyki w gospodarkach latynoamerykańskich;
- rolę zorganizowanej przestępczości w wybranych krajach AŁ;
- wyzwania środowiskowe;
- procesy migracyjne i wyzwania demograficzne;
- miejsce kultury w stosunkach międzynarodowych.
Każdy student zobowiązany będzie do przygotowania wypowiedzi ustnej na wybrany temat.
Semestr zajęć kończy się egzaminem pisemnym w formie testu.
Kurs wymaga nakładu pracy własnej studenta i zespołowej w zakresie przygotowania do zajęć. Około 8 godz. należy poświęcić na przygotowanie prezentacji (wypowiedzi ustnej). Około 10 godz. należy poświęcić na zapoznanie się z nadsyłanymi w trakcie semestru materiałami (audio, tekstami). Konieczne jest systematyczne śledzenie mediów krajów hiszpańskojęzycznych.

W cyklu 2025L:

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z szerokim kontekstem problemów społeczno-politycznych Ameryki Łacińskiej. Oprócz ukazania głównych zagadnień z tej dziedziny przedstawione będzie również ujęcie problemowe, m.in. kwestie dekolonialne, wyzwania środowiskowe, relacje płci i władzy, dysproporcje społeczne. Podczas zajęć realizowane będą następujące zagadnienia:

1. Wprowadzenie do zagadnień
2. Różne sposoby interpretacji znaczenia relacji władzy i społeczeństwa
3. Wprowadzenie do zagadnień teorii postkolonialnej
4. „Ludy bez historii” – nauczenie historii w kontekście relacji władzy.
5. Instytucje i władza w państwach amerykańskich
6. Koncepcje demokracji i populizmu
7. Społeczeństwa amerykańskie ich problemy
8. Tożsamość latynoamerykańska
9. Kwestia rasy i płci
10. Przemoc w Ameryce Łacińskiej
11. Wyzwania środowiskowe
12. Kultura w stosunkach międzynarodowych
Zagadnienia te analizowane będą w kontekście poznawanych tekstów naukowych, prasowych, oraz tekstów kultury.

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Założenia (opisowo)

Wymagania: znajomość języka hiszpańskiego na poziomie C1, ogólna znajomość historii Ameryki Łacińskiej i Karaibów, podstawowa znajomość języka angielskiego (w zakresie korzystania ze źródeł)

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024L:

Urszula Ługowska

W cyklu 2025L:

Katarzyna Dembicz

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

WIEDZA: Student zna i rozumie
Student zna specyfikę przedmiotową i metodologiczną właściwą dla kierunku filologia iberyjska; jednocześnie rozumie powiązania filologii iberyjskiej z innymi dziedzinami nauk humanistycznych i społecznych i posiada pogłębioną wiedzę o powiązaniach nowych badań i
trendów z zakresu filologii iberyjskiej z innymi dyskursami humanistycznymi. Rozumie zjawiska kulturalne Ameryki Łacińskiej; zna i rozumie terminologię i teorię z zakresu dziedzin nauk humanistycznych i społecznych odpowiadających studiom iberystycznym oraz dyscyplin naukowych właściwych dla specjalności latynoamerykańskiej (w tym: nauki o kulturze i religii, historia, nauki o polityce) a także dokonania ośrodków badawczych, obejmujących obszary właściwe dla specjalności latynoamerykańskiej. Student zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego oraz konieczność zarządzania zasobami własności intelektualnej (S2K_W01, S2K_W02, S2K_W03, S2K_W04, S2K_W05, S2K_W06)
UMIEJĘTNOŚCI: Student potrafi Student potrafi: wykorzystać nabyte umiejętności badawcze, obejmujące: - krytyczną analizę zjawisk społeczno-politycznych krajów Ameryki Łacińskiej; - dobór metod odpowiadających dziedzinom nauk humanistycznych i społecznych; - opracowanie i prezentację wyników, umożliwiające oryginalne rozwiązywanie problemów krajów latynoamerykańskich w zakresie nauk o religii i kulturze, nauk o polityce i historii (właściwych dla latynoamerykańskiej specjalności); samodzielnie zdobywać wiedzę w zakresie filologii iberyjskiej (specjalność latynoamerykańska) i poszerzać umiejętności badawcze oraz podejmować autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności i kierowania własną karierą zawodową; wykorzystać nabyte umiejętności w języku hiszpańskim w zakresie rozumienia i tworzenia tekstów ustnych i pisemnych z wykorzystaniem fachowej terminologii dotyczącej latynoamerykańskich procesów społeczno-politycznych. (S2K_U01, S2K_U02, S2K_U03)
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: Student jest gotów do Student jest gotów do współdziałania w grupie, przyjmując w niej różne role (S2K_K01)

Kryteria oceniania

Metody: podające, problemowe, aktywizujące, pokazu, praktyczne, dyskusja, debata.
Na kryteria oceny składa się: aktywność (20%), prezentacja pracy domowej (30%), oraz końcowe zaliczenie (50%).
Nie istnieje możliwość innych form zaliczenia przedmiotu.
Obecność obowiązkowa, dopuszcza się 2 nieobecności nieusprawiedliwione.
Forma i kryteria zaliczenia przedmiotu mogą ulec zmianie w zależności od aktualnej sytuacji epidemicznej. Równoważne warunki zaliczenia zostaną ustalone zgodnie z wytycznymi obowiązującymi na Uniwersytecie Warszawskim, w porozumieniu z uczestnikami zajęć".
Wytyczne nt. korzystania z narzędzi Sztucznej Inteligencji: https://dokumenty.uw.edu.pl/dziennik/DURK/Lists/Dziennik/Attachments/134/
DURK.2023.98.UURK.98.pdf

Praktyki zawodowe

Literatura

Literatura wymagana:
1. CEPAL: Panorama social de America Latina, https://www.cepal.org/en/publications/type/social-panorama-latin-america-and-caribbean
2. Eduardo Gudynas, Extractivismos, 2015, http://gudynas.com/wp-content/uploads/GudynasExtractivismosEcologiaPoliticaBo15Anuncio.pdf
3. Teresa Castro Escudero, Lucio Oliver Costilla (2005) Poder y política en América Latina, México DF: Siglo XXI Editores. (lokalizacja: Biblioteka Instytutu Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich – depozyt)
4. International Organization form Migration (2024) Tendencias Migratorias en las Americas, https://lac.iom.int/sites/g/files/tmzbdl2601/files/documents/2025-02/q4-2024-tendencias-migratorias-en-las-americas.pdf
5. Walter Mignolo, La opción de - colonial: desprendimiento y apertura. un manifiesto y un caso, 2008, http://www.revistatabularasa.org/numero-8/mignolo1.pdf
6. Delgado Gómez-Escalonilla L. (1994) El factor cultural en las relacione internacionales. https://share.google/vh0zqr1e70FFmW5mo
7. M.F. Gawrycki (red.) (2006) Ameryka Łacińska we współczesnym świecie, Warszawa

Strony internetowe:
Noicias BBC Mundo, https://www.bbc.com/mundo
France 24 en espańo, https://www.france24.com/es/
NODAL Noticias de America Latina, https://www.nodal.am/

W cyklu 2025L:

Acemoglu D., Robinson J., Why Nations Fail, NY: 2012.
Chang-Rodríguez E., Latinoamérica: su civilización y su cultura. Boston: Heinle, 2000.
Gawrycki M.F., Dzieje kultury latynoamerykańskiej, Warszawa: PWN, 2009.
Hellinger D.C., Comparative Politics of Latin America: Democracy at Least?, NY: Routledge 2011.
Moraña M., Dussel E., Jauregui C. A. (red.), Coloniality At Large. Latin America and the Postcolonial Debate, Durham-London 2008.
Literatura Teresa Castro Escudero, Lucio Oliver Costilla (red.), Poder y política en América Latina, Siglo XXI, Mexico, D.F. 2005.
Pablo González Casanova, El Estado en América Latina: teoría y práctica, Siglo XXI, Mexico, D.F. 1990.
Néstor García Canclini, Culturas híbridas, Penguin Random House Grupo Editorial México, D.F. 2012.
Atilio A. Borón, Estado, capitalismo y democracia en América Latina, CBC, Buenos Aires 1997.
Jorge Graciarena, Poder y clases sociales en el desarrollo de América Latina, Paidós, Buenos Aires 1972.
Aldo E. Solari, Rolando Franco, Joel M. Jutkowitz, Teoría, acción social y desarrollo en América Latina, Siglo XXI, Mexico, D.F. 1976.
Tomasz Rudowski, Vías a la modernidad. Noción y concepto de desarrollo en América Latina: un marco teórico. En: Czerny Mirosława, Serna Mendoza Ciro Alfonso (red.), Globalizaciόn y desarrollo sostenible, WUW, Varsovia 2018, p. 69-82.
M.F. Gawrycki (red.), Ameryka Łacińska we współczesnym świecie, Warszawa 2006.
+ materiały wskazywane na bieżąco przez wykładowcę

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3305-PSPAL2-1U w USOSweb