Najnowsze badania nad dziejami, kulturą i religią Brazylii I 3305-NBKB1-1U
Zajęcia mają na celu zapoznanie studenta z najnowszymi badaniami dotyczącymi historii, szeroko pojętej kultury i religii w Brazylii oraz ich metodologią. Przedstawiony zostanie zróżnicowany wybór problemów i perspektyw badawczych (z naciskiem na studia post-kolonialne i dekolonialne), które poddane zostaną krytycznej lekturze oraz dyskusji na zajęciach, w sposób zachęcający studentów do pogłębiania wiadomości na ten temat oraz formułowania własnych problemów badawczych.
Interdyscyplinarne ujęcie ma na celu zachęcić studentów do szukania związków pomiędzy zjawiskami zachodzącymi w różnych obszarach życia społecznego i kultury, a także z ich podłożem historycznym.
Nawiązując do klasycznych interpretacji dziejów, kultury i religii, zajęcia ukażą, w jaki sposób najnowsze badania wchodzą z nimi w dialog, często je przeformułowując, dekonstruując lub proponując rewizję eurocentrycznych/zachodnich modeli poznawczych. Szczególna uwaga zostanie poświęcona rekonstrukcji narracji historycznych, narodowych i tożsamościowych oraz wprowadzaniu dotychczas marginalizowanych perspektyw, takich jak perspektywa kobieca czy perspektywa grup podporządkowanych.
W ramach kursu omówione zostaną wybrane zagadnienia z teorii postkolonialnej, dekolonialnej i feministycznej, a także perspektywy indygeniczne i ekokrytyczne, które umożliwią studentom wieloaspektowe spojrzenie na Brazylię i świat portugalskojęzyczny oraz jego złożone dziedzictwo kulturowe.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie
specyfikę oraz wybrane ujęcia teoretyczne i metodologiczne najnowszych badań nad dziejami, kulturą oraz religiami Brazylii, jest je w stanie ją twórczo rozwijać i stosować w samodzielnych badaniach i działalności zawodowej;
terminologię niezbędną do studiowania i prowadzenia badań nad kulturą, religiami i historią Brazylii;
powiązania badań historycznych, kulturoznawczych i religioznawczych nad Brazylią z innymi dziedzinami nauk humanistycznych i społecznych;
zjawiska naukowe i kulturalne w Brazylii, a zwłaszcza ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach nowych badań i trendów z zakresu studiowanego kierunku z innymi dyskursami humanistycznymi;
interdyscyplinarne i transdycyplinarne powiązania i perspektywy badawcze występujące w najnowszych badaniach nad dziejami, kulturą i religiami Brazylii;
współczesne dokonania ośrodków i szkół badawczych oraz główne trendy i perspektywy badawcze w zakresie badań nad dziedzictwem historycznym, kulturowym i religijnym Brazylii, a zwłaszcza dokonania naukowców i ośrodków brazylijskich w tym zakresie;
podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego oraz konieczność zarządzania zasobami własności intelektualnej.
[S4K_W01, S4K_W02, S4K_W03, S4K_W04, S4K_W05, S4K_W06]
Umiejętności: absolwent potrafi
wykorzystać nabytą wiedzę i umiejętności badawcze, obejmujące krytyczną analizę najnowszych badań nad historią, kulturą i religiami Brazylii, syntezę i porównanie różnych perspektyw badawczych, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie badań nad dziejami, kulturą i religiami Brazylii;
samodzielnie zdobywać wiedzę w zakresie studiów nad dziedzictwem kulturowym, historycznym i religijnym Brazylii, poszerzać umiejętności badawcze oraz samodzielnie planować i kierować procesem badawczym w tym zakresie;
tworzyć różnego rodzaju teksty ustne i pisemne w oparciu o odpowiednio dobrane źródła bibliograficzne oraz prowadzić dyskusję w wykorzystaniem terminologii właściwej dla studiów nad dziejami, kulturą i religiami Brazylii.
[S4K_U01, S4K_U02, S4K_U03]
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do
współdziałania w grupie, przyjmując w niej różne role, np. uczestnicząc lub kierując projektem badawczym.
[S4K_K01]
Kryteria oceniania
Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym (70%).
Ocenie podlegać będzie również przygotowanie do zajęć na podstawie wskazanych materiałów oraz aktywne uczestnictwo w dyskusjach (30%).
Istnieje możliwość zwolnienia z egzaminu na podstawie aktywnego uczestnictwa w dyskusjach oraz przygotowania referatu na konferencję studencką.
Dopuszczalna ilość nieobecności nieusprawiedliwionych: 2 zajęcia.
Literatura
Bernardino-Costa, J.; Grosfoguel, R. *Decolonialidade e perspectiva negra*. In: *Revista Sociedade e Estado*, vol. 31, n. 1, janeiro/abril 2016. [wybrane rozdziały]
Chauí, M. *Cultura e democracia*. Salvador: Secretaria de Cultura, Fundação Pedro Calmon, 2009.
Dalcastagnè, R. “Um território contestado: literatura brasileira contemporânea e as novas vozes sociais”. In: *Iberic@l: Revue d’études ibériques et ibéro-americanes*, Paris, v. 2, p. 13–18, 2012.
Domańska, Ewa. “Humanistyka indygeniczna”. In: *Teksty Drugie*, n. 6, p. 12–45, 2024. DOI: 10.18318/td.2024.6.2
Hollanda, H. Buarque de. *Cultura como recurso*. Salvador: Secretaria da Cultura do Estado da Bahia, Fundação Pedro Calmon, 2012.
Kilomba, Grada. *Memórias da plantação: episódios de racismo cotidiano*. Rio de Janeiro: Editora Cobogó, 2019. [wybrane rozdziały]
Krenak, Ailton. *Ideias para adiar o fim do mundo*. São Paulo: Companhia das Letras, 2019.
Kubiaczyk, Filip. *Nowoczesność, kolonialność i tożsamość: perspektywa latynoamerykańska*. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2013. [wybrane fragmenty]
Martins, Catarina. *Mulheres, raça e etnicidades: introdução aos feminismos decoloniais*. Coimbra, 2024. [wybrane rozdziały]
Munanga, Kabengele. *Rediscutindo a mestiçagem no Brasil: identidade nacional versus identidade negra*. Belo Horizonte: Autêntica, 2004.
*Pensamento feminista brasileiro: formação e contexto*. Hollanda, H. Buarque de (org.). Rio de Janeiro: Bazar do Tempo, 2019.
Ribeiro, António Sousa. “Pensamento Pós-Colonial”. In: *Janus 2010: Anuário de Relações Exteriores*, p. 114–115, 2010.
Ribeiro, Djamila. *O lugar de fala*. São Paulo: Pólen, 2019.
Santos, Boaventura de Sousa; Meneses, Maria Paula. “Introdução”. In: Santos, Boaventura de Sousa; Meneses, Maria Paula (org.). *Epistemologias do Sul*. Coimbra: Almedina, 2009, p. 9–19.
Viveiros de Castro, Eduardo. *Indígena*. São Paulo: N-1 Edições, 2023.
[N-1 Edições – Indígena](https://medium.com/n-1-edições/indígena-eduardo-viveiros-de-castro-6f2cddcd7826?utm_source=chatgpt.com)
Artykuły z czasopism naukowych, w tym z numerów tematycznych poświęconych omawianym zagadnieniom, a także materiały pokonferencyjne, najnowsze publikacje dostosowane do zainteresowań uczestników, bazy danych oraz strony archiwów, bibliotek i instytucji.
Materiały udostępniane w Google Classroom.