Literatura Hiszpanii I 3305-LH1-11W
Kurs ma na celu przestawienie osobom studenckim panoramy literatury Hiszpanii, która obejmuje okres od średniowiecza do XX wieku. Na zajęciach omawiane będą teksty prozatorskie, poetyckie oraz dramatyczne, które ilustrują prądy literackie na przestrzeni wieków. Założeniem kursu jest ukazanie hiszpańskiej literatury w ujęciu diachronicznym, lecz w powiązaniu ze współczesnymi kulturowo-literackimi zjawiskami.
Analiza tekstów (w tym fragmentów) zaproponowanych do lektury prowadzona będzie w różnych ujęciach, uwzględniając podstawowe elementy analizy literaturoznawczej i dramatologicznej, co ma na celu rozwinięcie kompetencji krytycznoliterackich osób studenckich.
Osoby studenckie zostaną również zapoznane z kontekstem historycznym, społecznym i kulturowym, w którym powstały omawiane dzieła. Pozwoli to nie tylko na uzupełnienie perspektywy analitycznej, lecz także na orientację studentów w różnorodnej gamie zjawisk literatury hiszpańskiej. Kurs uwzględnia także elementy recepcji hiszpańskich dzieł w Polsce
Program zajęć:
1. Wprowadzenie. Liryka średniowieczna (poezja ludowa, poezja uczonych kleryków).
2. Epika i chansons de geste. Liryka i epika na przełomie epok. Poezja Jorgego Manriquego (Strofy na śmierć ojca). Teatr średniowieczny i prerenesansowy. Celestyna Fernanda de Rojas.
3. Wprowadzenie do renesansu. Liryka dworska i mistyczna. Proza i teatr doby renesansu.
- Garcilaso de la Vega (wybrane utwory).
- Fernando de Herrera i Alonso de Ercilla (wybrane utwory).
- Luis de León, Św. Teresa z Ávila i Św. Jan od Krzyża (wybrane utwory).
4. Renesansowa powieść i jej odmiany. Romans łotrzykowski i ewolucja gatunku. Łazik z Tormesu.
5. Miguel de Cervantes: życie i twórczość. Satyra na powieść rycerską i arcydzieło literatury hiszpańskiej: Przemyślny szlachcic Don Kichot z Manczy i Przemyślny rycerz Don Kichot z Manczy (fragmenty).
6. Złoty wiek: barok. Liryka barokowa. Luis de Góngora y Argote, Francisco de Quevedo y Villegas i Lope de Vega.
7. Nowa komedia hiszpańska. Lope de Vega: twórczość dramatyczna. Nowa sztuka pisania komedii (fragmenty) i Owcze źródło.
8. Auto sacramental jako wyraz ducha epoki. Teatr Pedra Calderona de la Barki. Wielki teatr świata (fragmenty) i Życie jest snem.
9. Dramatyczne metamorfozy legendy: Zwodziciel z Sewilli i kamienny gość, Tirso de Molina.
10. XVIII i XIX wiek. Oświecenie i romantyzm. Mit Don Juana: romantyczna wizja świata. Don Juan Tenorio, José de Zorrilla.
11. Realizm i naturalizm. Benito Pérez Galdós, Leopoldo Alas „Clarín”, Emilia Pardo Bazán (Dwór w Ulloa).
Kurs w całości prowadzony w j. polskim.
|
W cyklu 2025Z:
Patrz: Podstawowe informacje o przedmiocie |
W cyklu 2026Z:
Patrz: Podstawowe informacje o przedmiocie |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Ogólnie: języki obce | W cyklu 2025Z: obowiązkowe | W cyklu 2026Z: języki obce |
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
• Wiedza
Osoba studencka rozpoznaje i wymienia epoki w sztuce hiszpańskiej (od średniowiecza po koniec XIX w.), osadzając je w szerszym kontekście historyczno-literackim. Potrafi zidentyfikować, nazwać i zdefiniować rodzaje i gatunki literackie typowe dla tych epok, a także główne nurty, tendencje, konwencje, motywy i odniesienia. Zna podstawowe pojęcia z zakresu analizy metrycznej i stylistycznej tekstu. Analizuje oraz interpretuje hiszpańskie utwory literackie, a także przedstawia własne poglądy na ich temat i broni swojego stanowiska. Wie, jak przygotować wystąpienie ustne z zastosowaniem odpowiednich metod oraz właściwych źródeł z zakresu literaturoznawstwa i historii literatury hiszpańskiej. (K_W02, K_W03, K_W04, K_W05)
• Umiejętności
Osoba studencka czyta ze zrozumieniem różne rodzaje tekstów literackich i osadza je w kontekście horyzontu intelektualnego i kulturowego danego okresu. Samodzielnie zestawia ze sobą i interpretuje różne realizacje danego motywu na przestrzeni wieków. W analizie i interpretacji aplikuje podstawową terminologię z zakresu historii literatury hiszpańskiej oraz literaturoznawstwa. Przeprowadza analizę metryczną i stylistyczną utworu, identyfikuje zastosowane figury i tropy retoryczne i określa ich funkcje. Przygotowuje wystąpienie dotyczące tekstów będących przedmiotem zajęć. Dokonuje krytycznego oglądu i oceny omawianych utworów i bierze udział w dyskusji. (K_U01, K_U02, K_U03, K_U04, K_U05, K_U06, K_U07).
• Kompetencje społeczne
Osoba studencka planuje i organizuje indywidualną lekturę, interpretację i analizę hiszpańskich utworów literackich. Prezentuje główne myśli tekstu krytycznoliterackiego w formie 5-minutowego wystąpienia, bez materiałów wspomagających. Bierze udział w dyskusji na temat omawianych utworów, podchodząc do nich krytycznie (wykraczając poza ramy kanonicznych odczytań). Podejmuje refleksję nad wynikami swojej pracy, zadając pytania i odpowiadając na komentarze pozostałych uczestników. Pracuje w kilkuosobowej grupie, pełniając różne role: rozdziela zadania, dyskutuje nad wskazanym zagadnieniem oraz prezentuje wyniki wspólnej pracy w formie zwięzłej kilkominutowej wypowiedzi. Jest gotowa do aktywnego uczestnictwa w kulturze Hiszpanii, z wykorzystaniem różnych form i mediów, oraz śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w kulturze i literaturze Hiszpanii. (K_K01, K_K02, K_K03, K_K04).
Kryteria oceniania
Metody dydaktyczne:
- mini-wykłady wprowadzające zagadnienia teoretyczne;
- krótkie wystąpienia osób studenckich;
- praca w grupach, think-pair-share;
- close (differential) reading;
- dyskusja.
Kryteria oceniania i próg zaliczenia:
Zaliczenie kursu następuje na podstawie pozytywnej oceny (powyżej 60%) z ustnego egzaminu końcowego, który waży 100% (3 zadania za 15, 15 i 20 pkt., próg: 30 pkt.). Można podnieść ocenę o maksymalnie 10% (5 pkt.) za aktywne uczestnictwo w zajęciach, tj. krótkie wystąpienia (maks. 2 pkt.), udział w debatach w trakcie zajęć i zaangażowanie w analizę oraz interpretację tekstów (maks. 3 pkt.).
Skala: 60–67% = 3,0 | 68–75% = 3,5 | 76–83% = 4,0 | 84–91% = 4,5 | 92–99% = 5,0 | 100% - 5!.
Egzamin weryfikuje zarówno nabycie wiedzy dotyczącej poszczególnych epok historyczno-literackich, znajomość obowiązkowych lektur, jak również nabycie umiejętności analitycznych w pracy nad tekstem literackim.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego jest uczestnictwo w zajęciach. Udział w zajęciach jest obowiązkowy. Dopuszczalne są maksymalnie dwie nieusprawiedliwione nieobecności. W przypadku przekroczenia dwóch nieobecności, usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych, osoba studiująca zobowiązana jest do skontaktowania się z prowadzącą celem odrobienia ich podczas dyżuru lub poprzez wykonanie dodatkowego zadania. Opuszczenie 50% lub więcej zajęć przewidzianych w danym roku akademickim skutkuje nieklasyfikowaniem (NK).
* Niedopuszczalne jest korzystanie z systemów SI podczas zajęć i przygotowania wystąpień. Prowadzący/a może skorzystać z powszechnie dostępnych narzędzi pozwalających na określenie prawdopodobieństwa nieujawnionego użycia systemów SI przy weryfikacji pracy osób studenckich.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Lista obowiązkowych lektur:
1. Potok, Magda, „Kim jest Cyd? Historia – literatura – przekład”, Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej, 98/2, 2007: 5-26 (dostępny online: https://rcin.org.pl/dlibra/doccontent?id=113024).
2. Fernando de Rojas, Celestyna. Tragikomedia o Kalikście i Melibei. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1962.
3. Jorge Manrique, Strofy na śmierć ojca (fragmenty).
4. Garcilaso de la Vega, Fernando de Herrera, Alonso de Ercilla, Luis de León, Św. Teresa z Ávila, Św. Jan od Krzyża (wybrane utwory).
5. Żywot Łazika z Tormesu. Warszawa: Książka i Wiedza, 1988 (fragmenty).
6. Miguel de Cervantes, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy. Poznań: Rebis, 2014.
7. Miguel de Cervantes, Przemyślny rycerz Don Kichote z Manchy. Część II. Poznań: Rebis, 2016 (fragmenty).
8. Luis de Góngora y Argote, Francisco de Quevedo y Villegas i Lope de Vega (wybrane utwory).
9. Lope de Vega, Nowa sztuka pisania komedii w dzisiejszych czasach przedstawiona Akademii w Madrycie (U. Aszyk, przekł., wstęp i oprac.). Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2008 (fragmenty).
10. Lope de Vega, Owcze źródło. Wrocław: Ossolineum, 1954.
11. Pedro Calderón de la Barca, Życie jest snem. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971.
12. José Zorrilla, Don Juan Tenorio. Open access: https://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=120406.
13. Tirso de Molina, Zwodziciel z Sewilli i kamienny gość. Wrocław: Wydawnictwo Wacław Bagiński, 2000
14. Emilia Pardo Bazán, Dwór w Ulloa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984 (fragmenty).
Bibliografia pomocnicza:
Anannikowa, L., „Średniowiecze to stan umysłu”. Książki. Magazyn do czytania, 2018, 6(33), 60–63.
Baczyńska, B., Historia literatury hiszpańskiej. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014.
Chaciński, B., „Nowe jest stare”. Polityka, 2014, 2(2940), 74–76.
Fuentes, C., Cervantes, czyli krytyka sztuki czytania (J. Petry, tłum.). Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1976/1981.
Krzemińska, A., „Hipsterzy dziewiętnastego wieku”. Polityka, 2013, 44(2931), 100–101.
Potok, M., Arcydzieła literatury hiszpańskiej: dziesięć wykładów. Poznań: Wydawnictwa Naukowe UAM, 2016.
Río Á. del, Historia literatury hiszpańskiej. Warszawa: PWN, 1970-1972 (2 tomy).
Sarzyński, P., „Żaba może znaczyć wszystko”. Polityka, 2016, 5(3044), 78–80.
Sawicka, A., „Czy Don Juan może być zbawiony?”. Dekada Literacka, 1999, 7(8), 20-21.
Wesołowska, E., „Calderona mit wyśniony”, w: U. Aszyk (red.), Teatr Calderona: tradycja i współczesność (s. 60–72), Katowice, Wydawnictwo UŚ, 2002.
Przydatne mogą okazać się również następujące pozycje:
Burzyńska Anna, Markowski Michał Paweł. Teorie literatury XX wieku. Znak, Kraków, 2006;
Pavis, Patrice. Słownik terminów teatralnych. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, 2002.
|
W cyklu 2025Z:
Patrz: Podstawowe informacje o przedmiocie |
W cyklu 2026Z:
Patrz: Podstawowe informacje o przedmiocie |