Komiks peruwiański a dekolonializm 3305-KPD-01
Celem zajęć jest wprowadzenie osoby studenckiej w tematykę peruwiańskiego komiksu i jego możliwych odczytań i interpretacji w kontekście szerokorozumianej teorii dekolonialnej. Osoba studencka zapozna się z wybranymi teoriami post i dekolonialnymi i (ze szczególnym uwzględnieniem tych powstałych w Ameryce Łacińskiej) oraz z najważniejszymi peruwiańskimi komiksami, które podda krytycznej analizie. W celu lepszego zrozumienia komiksów w ramach zajęć osoba studencka zaznajomi się także z podstawowymi informacjami dotyczących peruwiańskiej kultury, historii i polityki. Po ukończeniu zajęć osoba studencka będzie wyposażony/-a w narzędzia do samodzielnej krytycznej lektury peruwiańskich komiksów w ujęciu dekolonialnym oraz w pogłębioną wiedzę na temat teorii dekolonialnej jak i peruwiańskiego kontekstu historyczno-kulturowego.
Tematyka zajęć obejmuje:
1. Kolonializm, neokolonializm, postkolonializm i dekolonializm. Czym jest i czym nie jest dekolonializm?
2. Peruwiański komiks przygodowy a orientalizm
3. Wprowadzenie do terminologii komiksu
4. Krytyka wewnętrznego kolonializmu (hiszp. colonialismo interno) w komiksie
5. Rdzenny „głos” sprzed wieków w aktualnym komiksie: dekolonizacja czy teatralizacja?
6. Peruwiański komiks biograficzny – dyskurs hegemoniczny czy dekolonizujący?
7. Antroporficzni bohaterowie w komiksie: reprezentacja i rewindykacja różnorodności etnicznej i kulturowej?
8. Reprezentacje rdzennych powstań w komiksie
9. Dekolonialne odczytania historieta de memoria
Uwaga: Poszczególne tematy poruszane na zajęciach mogą ulec zmianie w zależności od zainteresowań studentów. Niektóre tematy obejmują kilka jednostek zajęciowych.
Zastrzeżenie: niektóre treści prezentowane w ramach kursu mogą zawierać elementy trudne do odbioru dla osób wrażliwych takie jak przemoc (w tym seksualną), brutalność i wulgarny język. Prosimy o uwzględnienie tego przy podejmowaniu decyzji o udziale w kursie
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Wiedza:
Po ukończeniu kursu student zna i rozumie:
• W podstawowym stopniu powiązania zagadnień dotyczących peruwiańskich komiksów z innymi dziedzinami nauk humanistycznych, takich jak literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii i językoznawstawo (K_W01)
• podstawowe metody analizy peruwiańskich komiksów (K_W02)
• podstawową terminologię i kierunki badań dotyczące badań post i dekolonialnych, peruwiańskiego komiksu i komiksu w ogóle (K_W03)
• w sposób podstawowy powiązania badań nad komiksem z procesami historyczno-kulturowymi Peru (K_W05)
• najważniejsze wydarzenia z historii Peru oraz istotne aspekty języka hiszpańskiego w wariancie peruwiańskim (K_W06)
Umiejętności:
Po ukończeniu kursu student potrafi:
• czytać ze zrozumieniem peruwiańskie komiksy i teorie post i dekolonialne w języku hiszpańskim (K_U01)
• przedstawić własne poglądy, opinie, dyskutować i prezentować przygotowane zagadnienia dotyczące peruwiańskich komiksów, peruwiańskiej kultury i teorii post i dekolonialnych w języku hiszpańskim (K_U02)
• rozpoznawać różne rodzaje komiksów, umiejscowić je w peruwianskim kontekście historyczno-kulturowym oraz przeprowadzić ich analizę z użyciem podstawowej terminologii i teorii post i dekolonialnych (K_U03)
• samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności z wykorzystaniem odpowiednich źródeł (artykułów naukowych, tekstów źródłowych, artykułów prasowych, etc.) właściwych dla badania peruwiańskich komiksów oraz historii i kultury Peru ze szczególnym uwzględnieniem perspektyw dekolonialnych (K_U04)
• posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla peruwiańskiego komiksu, historii i kultury oraz teorii post i dekolonialnych (K_U07)
Kompetencje społeczne:
Po ukończeniu kursu student jest gotów do
• krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności i rozumie także potrzebę ciągłego doskonalenia się i rozwoju (K_K01)
• aktywnego uczestnictwa w kulturze Peru korzystając z różnych form i mediów oraz do pracy zarówno w zespole pełniąc różne role jak i w sposób autonomiczny (K_K03)
• śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w kulturze Peru (K_K04)
Kryteria oceniania
Metody pracy:
Zajęcia opierają się przede wszystkim na dyskusjach i debatach dotyczących omawianych tekstów i ich krytycznej analizy, a także na napisaniu pracy pisemnej.
Na ocenę końcową składają się następujące elementy:
1) Aktywność i przygotowanie do zajęć [40%]
Aktywne branie udziału w prowadzonych dyskusjach, debatach oraz pracach w grupie, a także wykazywanie się znajomością omawianych komiksów i tekstów teoretycznych.
2) Pisemna praca zaliczeniowa [60%]
Przygotowanie eseju (2000-2500 słów) związanego z problematyką zajęć. Praca powinna być analizą przynajmniej jednego peruwiańskiego komiku z wykorzystaniem narzędzi metodologicznych omawianych na zajęciach. Dopuszcza się analizę porównawczą wybranego komiksu peruwiańskiego i komiksu z innego kręgu kulturowego. Temat pracy należy ustalić z prowadzącą, a następnie skonsultować z nią bibliografię i plan pracy.
W przygotowaniu eseju dopuszczalne jest użycie Sztucznej Inteligencji wyłącznie w celu drobnych korekt językowych i stylistycznych, a przeprowadzona analiza powinna być samodzielną pracą osoby studenckiej. Jeśli osoba studencka zdecyduje się na użycie SI w celu drobnych korekt językowych i stylistycznych, jest zobowiązana poinformować o tym prowadzącą i wysłać dwie wersje pracy - przed i po zmianach dokonanych przez SI. Wykorzystanie SI w celach innych niż wspomniane wyżej skutkuje niezaliczeniem przedmiotu.
Dopuszczalne są 2 nieobecności nieusprawiedliwione. W zależności od sytuacji, po przekroczeniu liczby dopuszczalnych nieusprawiedliwionych nieobecności, prowadząca może podjąć decyzje o zadaniu dodatkowej aktywności, obniżeniu oceny końcowej bądź wystawieniu oceny NK (nieklasyfikowany). Przekroczenie 50% nieobecności skutkuje uzyskaniem oceny NK (nieklasyfikowany).
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura przedmiotu:
Acevedo, Juan (2011): El Cuy. Tira. Lima: Contracultura. (fragmenty)
Acevedo, Juan (2009): Ciudad de los Reyes. Lima, Contracultura.
Becerra, James, Alvarado, Sheila (2021) Abram Calderón. Memoria y violencia para un líder asháninka. Lima: Ministerio de Cultura, Biblioteca Bicentenario.
Bondy Salazar, Sebastián, Det, Miguel (2014) Lima la horrible. (Adaptación). Lima: Ministerio de Educación. (fragmenty)
Cossio, Jesús, Rossell, Luis, Villar, Alfredo (2019). Rupay. Violencia política en el Perú 1980-1985. Lima: Reservoir Books.
Cossio, Jesús, Sagástegui, Carla (2019). Ya nadie te sacará de tu tierra. Lima: Contracultura
Det, Miguel (2015) Dioses y hombres de Huarochiri. Lima: Casa de la literatura, Colectivo Los Zorros.
Flóres del Águila, Javier (2019) Selva misteriosa, Planeta cómic, Lima. (fragmenty)
Osorio Blanco, Juan R., Bartra Moscoso, Hernán A. (1971): Trome. Lima. 1,
Osorio Blanco, Juan R., Bartra Moscoso, Hernán A, Zegarra Ames, Claudio, A., Flores del Águila, Javier, Carrión Robles, Alberto, Estradacaldas,, Manuel, Pinto Herrera, Luisa, Pereyra Semoza, Neille. (1958) Avanzada. Lima: Editorial Avanzada S.A.72, 76
Rojas Feria, Carlos (2021) Libertadores. Héroes populares de la independencia. Lima: Ediciones Altazor.
Literatura podmiotu:
Acevedo, Juan (2019). Para hacer historietas. Lima: Instituto de Estudios Peruanos.
Dorfman, Ariel, Mattelart, Armand (1972/1979) Para leer al Pato Donald. Comunicación de masa y colonialismo. México D.F.: Siglo XXI.
Mariátegui, José Carlos (1928/2007). Siete ensayos de interpretación de la realidad peruana. Caracas: Biblioteca Ayacucho.
Méndez, Cecilia (2000). Incas sí, indios no: apuntes para el estudio del nacionalismo criollo en el Perú. Documento de trabajo 56, Serie Historia 10. Lima: Instituto de Estudios Peruanos.
Riviera Cusicanqui, Silvia (2010). Ch’ixinakax utxiwa Una reflexión sobre prácticas y discursos descolonizadores. Buenos Aires: Tinta Limón.
Riviera Cusicanqui, Silvia (2015/2018). Sociología de la imagen. Miradas ch’ixi desde la historia andina. Buenos Aires: Tinta Limón.
Said, Edward W. (1987/2016). Orientalismo. Debolsillo.
Szurmuk, Mónica, Mckee Irwin, Robert (coord.). (2009). Diccionario de estudios culturales latinoamericanos. Ciudad de México: Siglo XXI Editores.
Quijano, Aníbal (2020). Cuestiones y horizontes. De la dependencia histórico-estructural a la colonialidad/descolonialidad del poder. Lima: Universidad Nacional Mayor de San Marcos.