Fonologia hiszpanska z perspektywy fonologii generatywnej 3305-FHPF-U
Prezentacja i kontekstualizacja
Fonologia jest dziedziną językoznawstwa, która rozwinęła się w XX wieku i która nadal jest bardzo aktywna w obecnym stuleciu, podchodząc do niej z różnych podejść i perspektyw (strukturalizm, generatywizm itp.). Celem tego kursu jest zapoznanie studentów z jednym z tych podejść, generatywizmem, poprzez prześledzenie jego historii i zidentyfikowanie jego głównych nurtów. Aby osiągnąć ten cel, przedstawiona zostanie seria ogólnych problemów fonologii hiszpańskiej i różnych rozwiązań, które zostały zaprezentowane.
TEMAT 1:
Czym jest fonologia, jakie są różnice między fonetyką a fonologią? Podstawowy zestaw narzędzi dla początkującego fonologa. Reprezentacja ortograficzna; operacje transkrypcji i transliteracji. Alfabety: Międzynarodowy Alfabet Fonetyczny i Alfabet RFL (Journal of Spanish Phonology).
TEMAT 2:
Więcej narzędzi: fonem i alofony. Reprezentacja fonetyczna i reprezentacja fonologiczna. Spis fonemów samogłoskowych i spółgłoskowych w języku hiszpańskim. Klasyfikacja charakterystycznych cech fonemów języka hiszpańskiego.
TEMAT 3:
Fonologia hiszpańska i fonologia języka hiszpańskiego. Historiografia hiszpańskiej fonetyki i fonologii. Krótka historia fonologii (I): (pre)historia, (II) fonologia strukturalistyczna.
TEMAT 4:
Krótka historia fonologii (II): Fonologia generatywna. Początki i chronologia: 1) klasyczna fonologia generatywna (The Sound Pattern of English, SPE); 2) modele nieliniowe - fonologia autosegmentalna, fonologia leksykalna, fonologia metryczna i fonologia prozodyczna -; teoria optymalności.
TEMAT 5:
Krótka historia fonologii (III): Pewne kontrowersje: fonologie (post)generatywne? Fonologia CVCV; fonologia (fonologie) „bezkontekstowa”. Fonologie formalne: Fonologia formalna w (hiszpańskiej) domenie?
TEMAT 6:
Problemy „hiszpańskie” dla fonologii generatywnej. Problem (1) dyftongizacja i ślizganie się. Problem (2): alternacje spółgłoskowe (zwłaszcza spirantyzacja). Problem (3): sylaba i przypisanie akcentu.
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Student zna i rozumie
• pozycję i znaczenie fonologii w systemie nauk o języku, a także specyfikę metodologiczną fonologii generatywnej (K_W01);
• podstawową terminologię fonologii generatywnej, jej źródła i zastosowania w hiszpańskim środowisku akademickim (K_K02);
• metodologia fonologii generatywnej (K_W03);
• miejsce fonologii generatywnej w systemie nauk o języku i jej relacje metodologiczne z innymi pokrewnymi dyscyplinami naukowymi, np. fonologią strukturalistyczną (K_W04);
• zasady dotyczące umiejętności językowych wymaganych w analizie i interpretacji tekstów językowych (artykułów) ilustrujących aspekty programu nauczania (K_W05).
Możliwości
Uczniowie potrafią
• wyszukiwać, analizować, oceniać, wybierać i wykorzystywać źródła i metody (K_U01);
• zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze pod kontrolą nauczyciela (K_U02);
• wykorzystywać umiejętności badawcze polegające na formułowaniu i analizowaniu problemów naukowych, doborze metod i narzędzi badawczych, opracowaniu i prezentacji wyników w zakresie nauczanych dyscyplin (K_U03);
• rozpoznawać różne wytwory kultury charakterystyczne dla nauczanych dyscyplin, poddawać je krytycznej analizie i interpretacji z zastosowaniem określonych metod w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego i miejsca w procesie kulturowo-historycznym (K_U04);
• przedstawiać adekwatną argumentację z powołaniem się na opinie innych autorów oraz formułować wnioski (K_U05).
Kompetencje społeczne
Student potrafi
• zwiększyć swoją zdolność krytycznego spojrzenia na wiedzę zdobytą w obszarze językowym (K_K01);
• podnosić poziom wiedzy i umiejętności językowych w zakresie języka hiszpańskiego, pogłębiając zdolności komunikacyjne i samooceny oraz doskonaląc własne umiejętności (K_K02)
• śledzić procesy i zjawiska zachodzące w obszarze języka hiszpańskiego w ramach nauczanych dyscyplin (K_K03).
Kryteria oceniania
Kurs zostanie oceniony za pomocą testu wielokrotnego wyboru, przeprowadzonego na ostatnich zajęciach kursu.
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Anderson, S. R. (1990). La fonología en el siglo XX. Madrid: Visor.
Aguilar, L. (2005). “A vueltas con el problema de las semiconsonantes y las semivocales” Verba: Anuario galego de filoloxia, 32. 121-142
Bale, Alan, and Charles Reiss. 2018. Phonology: A formal introduction. Cambridge, MA: MIT Press.
Comsky, N., Halle, M. (1979). Principios de fonología generativa. Madrid: Fundamentos
Hara, M,. (1970): “En defensa del concepto “fonema” conta la fonología generativa de la escuela de Chomsky”. Actas del III Congreso de la Asociación Internacional de Hispanistas. México. 435-442
Hualde, J.I. (2013). Los Sonidos del español: Spanish Language Edition. Cambridge University Press.
Iranzo, Valeriano. 2005: “Filosofía de la ciencia e historia de la ciencia”. Quaderns de filòsofía i ciència, 35, pp. 19-43
Martínez Celdrán, E. (1977). “¿Una insuficiencia en los rasgos fonéticos descritos por N. Chomsky y M. Halle?”. RESL, 7(1). 87-96.
Martínez Celdrán, E., Romera Barrios, L. (2007). “Historiografía de la fonética y fonología españolas”. Historiografía en el ámbito hispánico. Madrid: Arco Libros. 119-160
Núñez Cedeño, R. A, Morales-Front, A. (1999). Fonología generativa contemporánea de la lengua española. Washington: Georgetown University Press.
Schane, Sanford A. (1979). Introducción a la fonología generativa. Labor: Barcelona.
Scheer, Tobias. 2004: A lateral theory of phonology. Vol 1: What is CVCV, and why should it be? Mouton de Gruyter, Berlin.
Scheer, Tobias. 2012: Direct Interface and One-Channel Translation. A Non-Diacritic Theory of the Morphosyntax-Phonology Interface. Vol.2 of A Lateral Theory of phonology. Mouton de Gruyter, Berlin.
Sorbet, P. (2018). “Consideraciones acerca de las consonantes róticas”. Lublin studies in modern languages and literatura, 42 (I), 67-80.
Volenec, Veno & Reiss, Charles. 2020: “Formal Generative Phonology”. Radical: A Journal of Phonology, 2, pp.1-148.
INNA BIBLIOGRAFIA:
Oprócz powyższej bibliografii nauczyciel zapewni uczestnikom kursu inne materiały istotne dla rozwoju każdego z tematów.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: