Badania nad literaturą hiszpańską - tekst i kontekst I 3305-BLH1-1U
Badania nad literaturą hiszpańską: tekst i kontekst I koncentrują się na tendencjach we współczesnej literaturze i kulturze Hiszpanii ostatniego dwudziestolecia XX wieku i wieku XXI. Kurs podejmuje analizę tematów i problemów obecnych w przestrzeni kulturowej, uwzględniając zarówno kontekst powstawania tekstów, jak i ich oddziaływanie na współczesne środowisko społeczne i kulturowe. Z jednej strony omawiane są uwarunkowania produkcji artystycznej oraz ich wpływ na formę i treść tekstów kultury; z drugiej – analizowane jest, w jaki sposób same dzieła uczestniczą w kształtowaniu i artykulacji aktualnych dyskursów kulturowych i materialnych.
Zajęcia mają charakter interdyscyplinarny i łączą omówienie teoretyczne kluczowych nurtów literatury oraz kultury hiszpańskiej z analizą wybranych tekstów literackich, audialnych i audiowizualnych. Program kursu uwzględnia m.in. teksty teoretyczne, powieści, książki obrazkowe i albumy muzyczne, stanowiące ilustrację omawianych zjawisk, które będą omawiane na zajęciach.
Program:
• Wprowadzenie: tekst w kontekście, kontekst w tekście. Wybrane kategorie analizy literaturoznawczej.
• Hiszpańska popkultura. Esej literacki: Vicente Luis Mora, El lectoespectador (fragmenty).
• Tekst, ciało i technologia. Piosenka jako przedmiot badań: Rosalía, El mal querer i LUX.
• Bezsilność kapitalistycznych ciał w erze cyfrowej i taktyki przetrwania: Jesús Campos García, d.juan@simetrico.es (La burladora de Sevilla y el Tenorio del siglo XXI), i Beatriz Serrano, El descontento.
• Zwrot ku wsi we współczesnej kulturze hiszpańskiej: Jesús Carrasco, Intemperie.
• Baśniowy posthumanizm: Irene Solà Sáez, Canto yo y la montaña baila.
• Fantastyczność a kontekst społeczno-polityczny: Cristina Fernández Cubas, David Roas i Gemma Solsona Asensio (wybrane opowiadania).
• Współczesna hiszpańska literatura dziecięca a kontekst społeczno-polityczny: Ximo Abadía, Frank i Equipo Plantel, Las mujeres y los hombres.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2026Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Osoba studencka zna i rozumie: specyfikę przedmiotową i metodologiczną właściwą dla literaturoznawstwa hispanistycznego, którą jest w stanie rozwijać twórczo i stosować w działalności profesjonalnej; ma pogłębioną znajomość terminologii i metodologii z zakresu teorii gatunków prozatorskich; zna i rozumie powiązania literaturoznawstwa z innymi dziedzinami nauk humanistycznych i społecznych; ma pogłębioną wiedzę na temat badań i dokonań ośrodków zajmujących się studiami nad współczesną literaturą hiszpańską. (K_W01, K_W02, K_W04, K_W05, K_W06).
Osoba studencka potrafi: wykorzystać nabyte umiejętności badawcze, obejmujące krytyczną analizę tekstów literackich a zwłaszcza prozy literackiej krajów hiszpańskiego obszaru językowego; syntetyzować idee i perspektywy badawcze, dobierać metody analizy i interpretacji; opracowywać i prezentować wyniki tej analizy, pozwalające na twórcze rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie literaturoznawstwa iberystycznego; samodzielnie zdobywać wiedzę dotyczącą współczesnej prozy literackiej i poszerzać umiejętności jej badania oraz podejmować autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności i kierowania własną karierą zawodową; wykorzystać nabyte umiejętności w zakresie rozumienia i tworzenia tekstów ustnych i pisemnych z wykorzystaniem terminologii właściwej literaturoznawstwu (K_U01, K_U02, K_U03).
Osoba studencka jest gotowi do współdziałania w grupie i przyjmowania w niej różnych ról (K_K01).
Kryteria oceniania
Metody dydaktyczne:
- mini-wykłady wprowadzające zagadnienia teoretyczne;
- krótkie wystąpienia osób studenckich;
- praca w grupach, think-pair-share;
- close (differential) reading;
- dyskusja.
Kryteria oceniania i próg zaliczenia:
Zaliczenie kursu następuje na podstawie pozytywnej oceny (powyżej 60%) z pisemnego egzaminu końcowego, który waży 100% (maks. 50 pkt.). Można podnieść ocenę o maksymalnie 10% (5 pkt.) za aktywne uczestnictwo w zajęciach, tj. krótkie wystąpienia (maks. 2 pkt.), udział w debatach w trakcie zajęć i zaangażowanie w analizę oraz interpretację tekstów (maks. 3 pkt.).
Skala: 60–67% = 3,0 | 68–75% = 3,5 | 76–83% = 4,0 | 84–91% = 4,5 | 92–99% = 5,0 | 100% - 5!.
Egzamin weryfikuje zarówno nabycie wiedzy dotyczącej kluczowych teorii i nurtów literatury oraz kultury hiszpańskiej, jak również nabycie umiejętności analitycznych w pracy nad tekstem literackim, audialnym i audiowizualnym.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego jest uczestnictwo w zajęciach. Udział w zajęciach jest obowiązkowy. Dopuszczalne są maksymalnie dwie nieusprawiedliwione nieobecności. W przypadku przekroczenia dwóch nieobecności, usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych, osoba studiująca zobowiązana jest do skontaktowania się z prowadzącą celem odrobienia ich podczas dyżuru lub poprzez wykonanie dodatkowego zadania. Opuszczenie 50% lub więcej zajęć przewidzianych w danym roku akademickim skutkuje nieklasyfikowaniem (NK).
* Niedopuszczalne jest korzystanie z systemów SI podczas zajęć i przygotowania wystąpień. Prowadzący/a może skorzystać z powszechnie dostępnych narzędzi pozwalających na określenie prawdopodobieństwa nieujawnionego użycia systemów SI przy weryfikacji pracy osób studenckich.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
• Abadía, X. (2018). Frank. Dibbuks.
• Campos García, J. (2009). d.juan@simetrico.es (La burladora de Sevilla y el Tenorio del siglo XXI). Asociación de Autores de Teatro y Consejería de Cultura de la Comunidad de Madrid.
• Carrasco, J. (2013). Intemperie. Seix Barral.
• Fernández Cubas, C. (2015). La habitación de Nona. W: La habitación de Nona (s. 15–44). Tusquets Editores.
• Gutiérrez, L. y Equipo Plantel (2015). Las mujeres y los hombres. Mediavaca.
• Mora, V. L. (2012). Literatura textovisual en Pangea: nuevas tecnologías narrativas. W: El lectoespectador. Deslizamientos entre literatura e imagen (s. 52–154). Seix Barral.
• Roas, D. (2019, 21 kwietnia). La casa ciega. Letras de Chile. https://letrasdechile.cl/2009/04/21/la-casa-ciega-un-cuento-de-david-roas/
• Rosalía (2018). El mal querer. Columbia Records. (wybrane piosenki).
• Rosalía (2025). LUX. Columbia Records. (wybrane piosenki).
• Serrano, B. (2023). El descontento. Planeta.
• Solà Sáez, I. (2019). Canto yo y la montaña baila (tłum. Cardeñoso Sáenz de Miera, C.). Anagrama.
• Solsona Asensio, G. (2019). Casa volada. W: Casa volada (s. 15–23). Huso.
Literatura przedmiotu:
• Becerra Mayor, D., Arias Careaga, R., Sanz Pastor, M. i Rodríguez Puértolas, J. (2013). Cómo hemos llegado hasta aquí. W: Qué hacemos con la literatura (s. 5–20). Akal.
• Dauksza, A. (2024). Ludzie nieznaczni. Taktyki przetrwania. Karakter. (fragmenty).
• Espluga, E. (2021). No seas tú mismo. Apuntes sobre una generación fatigada. Paidós. (fragamenty).
• Gregori, A. (2015). La dimensión política de lo real: el componente ideológico en la narrativa fantástica española y catalana. Wydawnictwo Naukowe UAM. (fragmenty).
• Roas, D. (2008). Lo fantástico como desestabilización de lo real: elementos para una definición. W: T. López Pellisa, F. Á. Moreno Serrano (koord.), Ensayos sobre ciencia ficción y literatura fantástica: 1er Congreso Internacional de Literatura Fantástica y Ciencia Ficción (s. 94–120). Universidad Carlos III de Madrid & Asociación Cultural Xatafi.
• Segarra, M. (2022). Una vulnerabilidad compartida. W: Humanimales (s. 155–176). Galaxia Gutenberg.
• Storey, J. (2002). Música pop posmoderna. W: Teoría cultural y cultura popular (tłum. Mata, À., s. 260–267). Octaedro.
• Terrasa Rico, M., Blanco Alfonso, I. i Garbisu Buesa, M. (2021). El estrellato como mitología de la era digital: hiperculturalidad y El mal querer de Rosalía. ICONO14, 19(2), 388–410.