Antropologia kultury iberyjskiej i iberoamerykańskiej 3305-AKII-21
Celem zajęć jest zapoznanie studenta z wybranymi podstawowymi zagadnieniami teoretycznymi z zakresu antropologii kultury oraz ich praktyczne zastosowanie w analizie zjawisk kulturowych obecnych w świecie iberyjskim, tak w przeszłości jak i współcześnie. Rezygnacja z chronologicznego przedstawienia rozwoju myśli antropologicznej w XX wieku na rzecz organizacji materiału dydaktycznego zagadnieniami tematycznymi nie tylko umożliwi spojrzenie na kulturę w sposób całościowy, ale zarazem pozwoli studentowi skonfrontować różne teorie antropologiczne dotyczące tego samego fenomenu kulturowego oraz podejść do nich krytycznie i zweryfikować ich przystawalność do przejawów kultury w XXI wieku.
Proponowane w toku zajęć tematy z jednej strony mają charakter globalny (czas, przestrzeń, rytuał, szamanizm), ale równocześnie nawiązują do specyfiki szeroko pojętego iberyjskiego obszaru kulturowego (el susto i koncepcja choroby w społecznościach rdzennych; fiesta de quinceañera jako obrzęd przejścia). Lektura wybranych fragmentów tekstów, często wzbogacona o materiały filmowe, ma służyć za punkt wyjścia do wspólnej dyskusji i refleksji, pomóc studentowi wypracować krytyczne podejście do prezentowanych teorii oraz ułatwić mu pozyskanie narzędzi niezbędnych do samodzielnej analizy zjawisk kulturowych.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu zajęć student i studentka zna i rozumie specyfikę przedmiotową i metodologiczną z zakresu nauk o kulturze i religii właściwą dla studiowanego kierunku, którą jest w stanie rozwijać twórczo i stosować w działalności profesjonalnej, terminologię z zakresu studiowanego kierunku na poziomie podstawowym; powiązania iberystyki z innymi dziedzinami nauk humanistycznych i społecznych; istotne aspekty kultury w hiszpańskojęzycznych krajach Ameryki Łacińskiej oraz w Hiszpanii; podstawową terminologię, teorię i metodologię z zakresu nauk o kulturze i religii, ze szczególnym uwzględnieniem antropologii symbolicznej i antropologii słowa; (K_W01; K_W03; K_W06).
Po ukończeniu zajęć student i studentka potrafi czytać ze zrozumieniem teksty w języku hiszpańskim o tematyce antropologicznej; przedstawić własne poglądy, opinie, dyskutować, prezentować przygotowane zagadnienia z zakresu antropologii kultury w języku hiszpańskim; rozpoznawać różne rodzaje tekstów hiszpańskojęzycznych, umiejscowić je w ogólnym kontekście historyczno-kulturowym oraz przeprowadzić ich analizę z użyciem podstawowej terminologii i właściwych metod z zakresu antropologii kultury; samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności z wykorzystaniem odpowiednich źródeł z wybranych obszarów dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiów hispanistycznych (słowników, leksykonów, encyklopedii, tekstów źródłowych, opracowań monograficznych, itp.); przygotować wystąpienia ustne w języku hiszpańskim z zastosowaniem odpowiednich metod oraz właściwych źródeł dla dyscypliny nauka o kulturze i religii i w kontekście studiów hispanistycznych; posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla nauki o kulturze i religii (ze szczególnym uwzględnieniem antropologii symbolicznej i antropologii słowa) (K_U01, K_U02, K_U03, K_U04, K_U06, K_U07).
Po ukończeniu zajęć student i studentka jest gotów/gotowa do krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności i rozumie także potrzebę ciągłego doskonalenia się i rozwoju; planowania i organizacji pracy, rozwoju swojej przedsiębiorczości, współdziałania w zespole oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej; aktywnego uczestnictwa w kulturze studiowanego regionu korzystając z różnych form i mediów oraz do pracy zarówno w zespole pełniąc różne role jak i w sposób autonomiczny; śledzenia współczesnych procesów i zjawisk zachodzących w języku, kulturze i literaturze Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej (K_K01, K_K02, K_K03, K_K04).
Kryteria oceniania
Warunkiem zaliczenia zajęć jest uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu ustnego.
Egzamin ustny składa się z trzech krótkich pytań dotyczących podstawowych koncepcji i terminów poznanych w trakcie trwania kursu w ramach dyskusji nad tekstami teoretycznymi.
Literatura
Bibliografia (teksty są czytane we fragmentach)
Cassirer, Ernst (1967) Antropología filosófica. Introducción a una filosofía de la cultura. Fondo de Cultura Económica, México.
Csordas, Thomas J. (2010) Modos somáticos de atención. En Citro, Silvia (coord.) Cuerpos plurales: antropología de y desde los cuerpos. Buenos Aires, Editorial Biblos: 83-104.
Douglas, Mary (1973) Pureza y peligro. Un análisis de los conceptos de contaminación y tabú. México, Siglo xxi.
Eliade, Mircea (1981) Lo sagrado y lo profano. Guadarrama/Punto omega.
Evans-Pritchard, Edward (1937) Brujería, magia y oráculos entre los azande. Barcelona, Editorial Anagrama.
Frazer, James George (2006) La rama dorada. Magia y religión. México, FCE.
Freud, Sigmund (1991) Totem y tabú. Buenos Aires, Amorrortu editores.
Geist, Ingrid “Trickster huichol. Una aproximación antropológica y semiótica”. Tópicos del seminario 10. En línea: https://pl.scribd.com/document/268402712/Ingrid-Geist-Trickster-Huichol.
Gennep, Arnold van (2008) Los ritos de paso. Madrid. Alianza.
Girard, René (2005) La violencia y lo sagrado. Barcelona, Editorial Anagrama.
Goody, Jack (comp.) (2003) Cultura escrita en sociedades tradicionales. Barcelona, Editorial Gedisa.
Lakoff, George y Johnson, Mark (2009) Metáforas de la vida cotidiana. Madrid, Editorial Cátedra.
Lévi-Strauss, Claude (1970) Antropología structural. La Habana, Instituto del libro.
Levy-Bruhl, Lucién (1922) La mentalidad primitiva. Buenos Aires, Ediciones Leviatán.
Magazine, Roger (2015) EL pueblo es como una rueda. México, Universidad Iberoamericana.
Martos Núñez, Eloy; Martos García, Alberto Eloy (2013) “Deus Ludens, Deus Ridens: nuevas lecturas del trickster”. Sociedade e Cultura, vol. 16, núm. 2: 385-394. En línea: http://www.redalyc.org/pdf/703/70332866014.pdf
Olson David R. (1998) El mundo sobre el papel. El impacto de la escritura y la lectura en la estructura del conocimiento. Barcelona, Editorial Gedisa.
Ong, Walter (1987) Oralidad y escritura. Tecnologías de la palabra. México, FCE.
Radin, Paul (1956) The trickster. A Study in American Indian Mythology. New York, Philosophical Library.
Suárez, Hugo José (2013) “Cuatro rostros de la religiosidad popular urbana” Cuicuilco 20 (57): 207-227. http://www.redalyc.org/pdf/351/35130567011.pdf
Soengas, Stella Elvira y Zamorano, Silvia (2009) El cuerpo en la posmodernidad. En: I Congreso Internacional de Investigación y Práctica Profesional en Psicología XVI Jornadas de Investigación Quinto Encuentro de Investigadores en Psicología del MERCOSUR. Facultad de Psicología - Universidad de Buenos Aires, Buenos Aires.
Turner, Victor (1988) Liminalidad y communitas, En: El proceso ritual. Madrid. Taurus, 101-136.
Viveiros do Castro, Eduardo (2010) Metafísicas canibales. Líneas de antropología postestructural. Madrid, Katz Editores.
Whorf, Benjamin Lee (1971) Lenguaje, pensamiento y realidad. Barcelona, Barral Editores.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: