Socjolingwistyka i analiza dyskursu - sem. licencjackie 3304-3SAD-3L
Treści kształcenia
Seminarium stanowi wprowadzenie w problematykę funkcjonowania języka w przestrzeni społecznej z perspektywy socjolingwistyki i analizy dyskursu.
Zajęcia w semestrze zimowym poświęcone będą wybranym zagadnieniom socjolingwistyki: Socjolingwistyka jako dyscyplina wiedzy: przedmiot badań, metody badawcze oraz najważniejsze nurty. Zróżnicowanie społeczne języka: odmiany środowiskowe języka, język kobiet i mężczyzn. Analiza interakcji werbalnych (konwersacji): wewnętrzna struktura interakcji, interakcja w ujęciu E. Goffmana, teoria grzeczności P. Brown i S. Levinsona. Socjolingwistyka miasta (sociolinguistique urbaine): współczesny język francuskich blokowisk (le français contemporain des cités), napisy w przestrzeni miejskiej. Reprezentacje językowe: kultura języka (le bon usage), reprezentacje społeczne języka mówionego i pisanego.
Zajęcia w semestrze letnim pomyślane są jako wstęp do analizy dyskursu - dyscypliny badającej językowe aspekty wypowiedzi z uwzględnieniem kontekstu sytuacyjnego i historycznego (społecznego, ideologicznego itp.). Seminarium ma na celu zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami i metodami badań tej dyscypliny na przykładzie wybranych typów dyskursu (dyskurs polityczny, medialny, reklamowy).
Podczas zajęć omawiane będą następujące zagadnienia: Pojęcie dyskursu i kontekstu wypowiedzi. Typy i gatunki dyskursu. Pojęcie interdyskursu i interdyskursywności. Wybrane podejścia badawcze: badania leksykometryczne, teoria wypowiedzenia, analiza argumentacji, krytyczna analiza dyskursu. Francuska szkoła analizy dyskursu. Dyskurs jako działanie oraz nośnik reprezentacji społecznych.
Metody i formy oceny pracy studenta
Wspólna dyskusja nad zagadnieniami z zakresu socjolingwistyki i analizy dyskursu na podstawie lektury tekstów teoretycznych, ilustrowana przykładami. Krótkie wystąpienia indywidualne. Praca pisemna w semestrze zimowym: syntetyczne opracowanie wybranego problemu teoretycznego z zakresu socjolingwistyki. Praca pisemna w semestrze letnim: samodzielna analiza wybranego problemu badawczego z zakresu socjolingwistyki lub analizy dyskursu. Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest obecność, aktywny udział w zajęciach oraz pozytywna ocena z obu prac semestralnych.
Efekty kształcenia
Po zakończeniu rocznego cyklu zajęć student powinien umieć:
1) wskazać przedmiot badań, metody badawcze oraz główne nurty socjolingwistyki i analizy dyskursu,
2) zdefiniować podstawowe pojęcia socjolingwistyki i analizy dyskursu,
3) wyjaśnić społeczne uwarunkowania zróżnicowania języka,
4) wyjaśnić wpływ mikro- i makrokontekstu społecznego na zachowania dyskursywne,
5) dokonać analizy wypowiedzi należących do różnych gatunków dyskursu, wykorzystując poznane teorie badawcze.
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Po zakończeniu rocznego cyklu zajęć student powinien umieć:
1) wskazać przedmiot badań, metody badawcze oraz główne nurty socjolingwistyki i analizy dyskursu,
2) zdefiniować podstawowe pojęcia socjolingwistyki i analizy dyskursu,
3) wyjaśnić społeczne uwarunkowania zróżnicowania języka,
4) wyjaśnić wpływ mikro- i makrokontekstu społecznego na zachowania dyskursywne,
5) dokonać analizy wypowiedzi należących do różnych gatunków dyskursu, wykorzystując poznane teorie badawcze.
Kryteria oceniania
Semestr zimowy: obecność, aktywny udział w zajęciach, praca semestralna poświęcona wybranemu problemowi teoretycznemu z zakresu socjolingwistyki.
Semestr letni: obecność, aktywny udział w zajęciach, praca semestralna będąca samodzielną analizą wybranego problemu badawczego z zakresu socjolingwistyki lub analizy dyskursu.
Literatura
AMOSSY, R., L'argumentation dans le discours, Paris, 2000.
BOYER, H., Introduction a la sociolinguistique, Paris, 2001.
BAYLON, CH., Sociolinguistique, 2e éd., Paris, 1996.
CHARAUDEAU, P., Le discours politique, Paris, 2005.
CHARAUDEAU, P., MAINGUENEAU, D., Dictionnaire d'analyse du discours, Paris, 2002.
GADET, F., La variation sociale en français, Paris, 2007.
KERBRAT-ORECCHIONI, C., Les interactions verbales, tome 1, Paris, 1990.
MAINGUENEAU, D., Analyser les textes de communication, Paris, 2002.
Wybrane numery pism : Langage et société, Cahiers de sociolinguistique, Mots.