Konwersatorium historyczno-kulturowe IIz/IIIz + p : Historia i kultura frankofońskich Ameryk 3304-1DZXW-KHK-29
Kurs jest poświęcony analizie historycznych napięć między francuskimi strukturami imperialnymi a kulturami hybrydowymi, które wyłoniły się na kontynencie amerykańskim. Wykraczając poza ramy eurocentryczne, kurs skupia się na perspektywach subalternów, aby dogłębnie zbadać kolonialne zetknięcie i jego następstwa. Analiza rozpoczyna się od epoki europejskiej kolonizacji, zestawiając narracje o "odkryciu" z rzeczywistymi doświadczeniami rdzennej ludności Antyli i doliny Missisipi. Główny nacisk zostanie położony na system niewolnictwa, który, regulowany przez Code Noir, przekształcił te terytoria w uprzemysłowione ośrodki produkcji cukru i tytoniu. Kurs analizuje wynikające z tego przemiany społeczne przez pryzmat diglosji językowej (francuski vs. kreolski), eksploracji gatunków muzycznych oraz roli haitańskiego vudu jako duchowej, rewolucyjnej siły.
Kurs podzielony jest na trzy odrębne moduły geograficzno-tematyczne:
- Karaiby Francuskie (Martynika, Gwadelupa): analiza przejścia od statusu kolonialnego do statusu "departamentów zamorskich" oraz rozwój głównych nurtów intelektualnych.
- Haiti: analiza "Czarnej Republiki" jako kamienia milowego dekolonizacji, trwałego wpływu gospodarczego "długu niepodległościowego" oraz ewolucji haitańskiej ekspresji artystycznej jako formy suwerenności kulturowej.
- Luizjana: analiza "wyjątku frankofońskiego" w Ameryce Północnej, śledząca historię Cajunów i rozwój unikalnych gatunków muzycznych, takich jak zydeco, oraz współczesne działania na rzecz zachowania języka.
Kurs ma na celu dekonstrukcję "świata frankofońskiego", przedstawiając go nie jako monolityczną całość, ale jako zróżnicowaną, wielogłosową przestrzeń, w której język francuski funkcjonuje zarówno jako narzędzie ucisku, jak i wyzwolenia.
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
K_W10
Osoba studiująca:
-posiada szeroką wiedzę na temat historii i geografii obszaru frankofońskiego oraz potrafi wskazać kluczowe miejsca na mapie świata;
-dysponuje uporządkowaną wiedzą dotyczącą najważniejszych procesów historycznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych, które kształtowały francuskie kolonie oraz relacje między nimi a metropolią;
-rozumie podstawowe koncepcje postkolonialne i dekolonialne.
K_U03, K_U04, K_U05
Osoba studiująca:
- potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury (język, sztuka, muzyka) oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod;
- potrafi czytać ze zrozumieniem, interpretować i analizować wybrane teksty kulturowe, źródła historyczne, dokumenty, relacje podróżnicze oraz materiały audiowizualne;
- umie samodzielnie posługiwać się różnorodnymi źródłami informacji oraz technikami wyszukiwania, selekcji i krytycznej analizy danych, niezbędnymi do aktywnego udziału w zajęciach.
K_K01, K_K02, K_K04:
Osoba studiująca:
- uznaje znaczenie historii kolonizacji w procesie kształtowania się współczesnego, zglobalizowanego świata, ze szczególnym uwzględnieniem neokolonialnych nadużyć;
- wykazuje wrażliwość na doświadczenia, mentalność i perspektywy społeczeństw oraz kultur (neo)kolonizowanych;
- rozumie znaczenie lokalnej twórczości artystycznej, cyfrowej i medialnej jako narzędzia oporu społecznego.
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania:
- udział w dyskusji
- 2 testy
- egzamin ustny podczas sesji
- obecność i aktywność na zajęciach (więcej niż dwie nieobecności skutkują dodatkowym pytaniem na teście)
Szczegółowe warunki zaliczenia przedmiotu zostaną przedstawione na pierwszych zajęciach.
Metody dydaktyczne:
- praca indywidualna oraz w grupach
- dyskusja kierowana
- analiza i interpretacja tekstów, materiałów wideo i piosenek
Literatura
Les DROM-COM (Dom-Tom) français: http://www.axl.cefan.ulaval.ca/francophonie/dom-tom.htm
J. Cauna, "Au temps des isles à sucre", Paris, Karthala-ACCT, 1987.
R. Chaudenson, "Les créoles", Paris, PUF, 1995.
J. Girod de Chantrans, "Voyage d'un Suisse dans différentes colonies d'Amérique pendant la dernière guerre ...", Paris, J. Tallandier, 1980.
P. Pluchon, "Les négriers. Le commerce des esclaves africains", Paris, l'école des loisirs, 1981.
L. Sala-Molins, "Le Code Noir", Paris, P.U.F., 1993.
L. Hurbon, "Dieu dans le vaudou haïtien", Paris, Payot, 1972.
A. Valdman, "Le français hors de France", Paris, Champion, 1979.
Materiały audiowizualne (fragmenty filmów, piosenki, reportaże)
Szczegółowy program i lista utworów do analizy, w tym źródła teoretyczne, zostaną przedstawione na pierwszych zajęciach.