seminarium licencjackie: Od wiedzy o świecie po umiejętność uczenia się, czyli o roli kompetencji ogólnych wg ESOKJ w procesie uczenia się / nauczania języka obcego 3304-1DX3O-SL-02
Jedna z istotnych zmian, jakie wprowadziło do glottodydaktyki już 25 lat temu podejście zadaniowe (approche actionnelle) polegała na zwróceniu uwagi na holistyczny wymiar posługiwania się językiem i uczenia się go poprzez działanie o charakterze społecznym. Obok językowych kompetencji komunikacyjnych w dokumencie Europejski System Opisu Kształcenia językowego z 2001 wyróżniono cztery tzw. kompetencje ogólne: wiedzę ogólną, umiejętności praktyczne, uwarunkowania osobowościowe oraz umiejętność uczenia się. Kompetencje te z jednej strony warunkują w sposób specyficzny dla każdej osoby uczącej się proces nabywania języka, z drugiej strony zaś mogą, w dużej mierze, w wyniku tego procesu zostać rozwinięte i wzbogacone. Podczas seminarium licencjackiego będziemy analizować specyfikę poszczególnych kompetencji ogólnych, ich rzeczywisty wpływ na uczenie się języka obcego, możliwości ich modyfikacji, rozwoju i ewaluacji. Osoby uczestniczące w seminarium zapoznają się ze stanem badań w wyżej wymienionym zakresie (również z podstawami metodologii badawczej), przygotują wystąpienia dotyczące wybranych zagadnień, będą dzielić się refleksjami na temat lektur i praktyki dydaktycznej, co pozwoli na sformułowanie tematów prac licencjackich na koniec semestru zimowego oraz opracowanie pracy licencjackiej (konspekt + prezentacja PPT) w semestrze letnim.
Wśród poruszanych zagadnień znajdą się:
1. Wiedza deklaratywna (savoir):
• uczenie się języka a sposób postrzegania świata (wiedza o świecie);
• dlaczego wiedza o społeczeństwie i kulturze społeczności, która posługuje się językiem jest tak ważna? (wiedza socjokulturowa);
• na czym polega wrażliwość interkulturowa? Czy można ją rozwijać?
2. Umiejętności praktyczne (savoir-faire):
• rola umiejętności społecznych, życiowych, zawodowych czy nawet umiejętności spędzania czasu wolnego – jakie umiejętności praktyczne powinni posiadać uczący się języka, żeby skutecznie porozumiewać się w danej dziedzinie?
3. Uwarunkowania osobowościowe (savoir-être):
• wpływ spektrum czynników indywidualnych, takich jak postawy, motywacja, system wartości, poglądy, style poznawcze, cechy osobowości na udział uczących się w aktach komunikacji oraz na zdolność uczenia się.
• Kwestie etyczne, np. jak dalece rozwijanie osobowości uczącego się może stanowić wyraźny cel edukacyjny? Jak można wspomóc uczących się w wykorzystywaniu ich własnych atutów i pokonywaniu braków i słabości?
4. Umiejętność uczenia się (savoir apprendre)
Co to jest wrażliwość językowa i komunikacyjna? Dlaczego ważna jest ogólna wrażliwość i sprawność fonetyczna? Jak rozwijać techniki i strategie uczenia się?
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
seminaria licencjackie
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po pozytywnym zakończeniu zajęć student /studentka w zakresie wiedzy :
- zna w zaawansowanym stopniu terminologię z zakresu współczesnej glottodydaktyki (K_W02);
- ma pogłębioną znajomość pojęć: kompetencje ogólne, wiedza deklaratywna, wrażliwość interkulturowa, umiejętności praktyczne, uwarunkowania osobowościowe, motywacja, postawy, style uczenia się, umiejętność uczenia się, wrażliwość językowa i komunikacyjna
- zna i rozumie w zaawansowanym stopniu główne procesy zachodzące w procesach dydaktycznych (K_W03);
- ma pogłębioną wiedzę na temat podejścia zadaniowego przedstawionego w Europejskim systemie opisu kształcenia językowego (ESOKJ) – wersja z 2001 oraz Volume complémentaire z 2018
- zna podstawowe pojęcia i odpowiadające im terminy używane do opisu metodologii nauczania języków obcych. Rozumie ich usytuowanie w relacji do innych dziedzin humanistyki (K_W03);
- ma elementarną wiedzę o kierunkach badań w metodyce nauczania języków obcych i o najnowszych osiągnięciach w tych dziedzinach (K_W06);
W zakresie umiejętności student/studentka:
- analizuje uwarunkowania rozwijania oraz ewaluacji kompetencji ogólnych w nauczaniu/uczeniu się języków obcych;
- potrafi planować działania dydaktyczne wspierające uczenie się języka z wykorzystaniem kompetencji ogólnych;
- potrafi zastosować gotowe lub przygotować narzędzia ewaluacji wybranych kompetencji ogólnych
- posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników w zakresie niezbędnym do udziału w dyskusji na zajęciach i przygotowania własnych prac z zakresu romanistyki (K_U02);
- posiada umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w języku francuskim i polskim, przedstawiających zagadnienia szczegółowe, z wykorzystaniem różnych źródeł i podstawowych ujęć teoretycznych (K_U09);
- stosuje podczas planowania badań podstawowe koncepcje teoretyczne właściwe dla procesów glottodydaktycznych (K_U01)
- przedstawia własne poglądy, odwołując się do różnych źródeł i podstawowych ujęć teoretycznych, oraz argumentować przyjęty punkt widzenia (K_U04);
- potrafi przygotować pracę pisemną w języku francuskim , odwołując się do podstawowych ujęć teoretycznych właściwych dla glottodydaktyki (K_U06);
- potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności, korzystając z różnych źródeł (K_U09);
- potrafi stosować zaawansowaną wiedzę z zakresu glottodydaktyki do realizacji własnego projektu badawczego (K_U12)
- potrafi stosować zaawansowane techniki informacyjno-komunikacyjne w procesie zdobywania wiedzy i porozumiewania się w zakresie glottodydaktyki (K_U13);
W zakresie kompetencji społecznych student/ka jest gotów/owa do:
- krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności (K_K01);
- otwartości wobec różnic osobniczych i kulturowych (K_K02);
- przestrzegania podstawowych zasad etyki zawodowej oraz zasad z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_K06)
- włączania się w pracę zespołową z szacunkiem traktując innych członków grupy,
- przedstawiania swojego punktu widzenia w sposób nie raniący uczuć innych członków zespołu;
- monitorowania swoich postępów;
- rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, ocenia własne kompetencje w różnych dziedzinach i doskonali umiejętności (K_K01).
Kryteria oceniania
Przedmiot na zaliczenie.
Metody oceniania:
- prace indywidualne i grupowe (w tym prace projektowe)
- cząstkowe prezentacje omawianych treści
- response paper (krótkie refleksje pisemne)
- monitorowanie pracy bieżącej (przygotowanie do zajęć, aktywne uczestniczenie)
Kryteria oceniania:
- uczestnik/czka regularnie uczestniczy w zajęciach (dopuszczalne dwie nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze) oraz informuje o swoich ograniczeniach w tym umówionym zakresie nieobecności;
- uczestnik/czka informuje o specyficznych potrzebach edukacyjnych na początku semestru;
- uczestnik/czka wywiązuje się z zadań cząstkowych (projekty, zadania pisemne) oraz sumujących.
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach / w przygotowywaniu pracy dyplomowej obowiązują zasady określone w uchwale nr 42 Rady Dydaktycznej dla
kierunku studiów filologia romańska z dnia 15.04.2024.
Uchwała: https://romanistyka.wn.uw.edu.pl/wp-
content/uploads/2024/04/RD_uchwala_42_15-kwietnia-2024_wytyczne_SI_.pdf
Załącznik: https://romanistyka.wn.uw.edu.pl/wp-
content/uploads/2024/04/RD_uchwala_42_15-kwietnia-
2024_wytyczne_SI_ZALACZNIK_1.pdf
Literatura
Conseil de l’Europe. (2001). Cadre européen commun de référence pour les langues : apprendre, enseigner, évaluer. Paris : Didier.
Conseil de l’Europe. (2018). Cadre européen commun de référence pour les langues : volume complémentaire avec de nouveaux descripteurs. Strasbourg : Conseil de l’Europe.
Caron, J. (2022). Proposition didactique pour développer la compétence interculturelle et les savoir-apprendre. Action didactique, 5(1), 72–89.
Defays, J.-M. (2018). Enseigner le français langue étrangère et seconde : approche humaniste de la didactique des langues et des cultures. Bruxelles : Mardaga.
Piccardo, E. (2014). Du communicatif à l’actionnel : un cheminement de recherche. Ottawa : Curriculum Services Canada.
Smuk, M. (2018). Compétence de savoir-être dans l’apprentissage des langues : redéfinitions, applications, défis. Glottodidactica, 45(1), 133–146. https://doi.org/10.14746/gl.2018.45.1.09
Sugiyama, K. (2018). Auto-évaluation : outil pour la motivation ? Revue japonaise de didactique du français, 13(1–2), 227–240. https://doi.org/10.24495/rjdf.13.1-2_227
Tifour, T. (2018). La (dé)motivation en classe de FLE : entre théories didactiques et représentation des apprenants. Synergies Algérie, 9(1), 427–439.
Róg, T. (2016). Glottodydaktyczne obszary badań nad kompetencją międzykulturową. Neofilolog, 47(2), 133–152. https://doi.org/10.14746/N.2016.47.2.1
Janowska, I. (2015). Kompetencja komunikacyjna a glottodydaktyka. LingVaria, 10(20), 41–54. https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.04
Janicka, M. (2024). Refleksje nad nauczaniem języków obcych w szkole – techniki i strategie ze szczególnym uwzględnieniem drugich języków obcych. Języki Obce w Szkole, 3.
Wilczyńska W., Michońska-Stadnik A., Metodologia badań glottodydaktycznych, Avalon, 2010.