Subiektywna historia kobiet w dawnej Francji 3304-12W-ANG-SHK
Zajęcia poświęcone są historii kobiet w dawnej Francji (okres obejmujący epokę ancien régime’u, czyli od średniowiecza po Rewolucję francuską) z uwzględnieniem znaczenia podstawowych terminów oraz najnowszych metod badawczych, oraz odwołaniem do współczesnych realiów. Podczas zajęć przedstawione zostaną elementy odnoszące się prawa, kultury, literatury oraz języka. Przedstawione oraz przeanalizowane zostaną także wybrane teksty epoki, które pokazują elementy sporu o kobiety (querelle des femmes) oraz różnice między sporem o kobiety a feminizmem.
Przedmiot ten o charakterze interdyscyplinarnym łączy w sobie elementy historii, literatury, historii idei, historii prawa. Pozwala to pokazać jak kształtowane oraz legitymizowane było ograniczanie praw kobiet względem mężczyzn poprzez dyskursy prawne, religijne, medyczne i itp. oraz przedstawić w jaki sposób zwolennicy płci piękne (filoginii) prowadzili batalię w celu doprowadzenia do równości obydwu płci.
Podczas spotkań omówione zostaną:
1/ znaczenie terminu sporu o kobiety (querelle des femmes) oraz różnic między sporem o kobiety a feminizmem
- współczesne terminy oraz metodologie wykorzystywane w badaniach odnoszących się do epok dawnych jak i współczesności (male gaze/female gaze/feminist gaze, culture du viol, sexisme, sexage...),
- krótka historia kobiet oraz ich praw na przestrzeni wieków
2/ maskulinizacja i feminizacja języka francuskiego na podstawie wybranych przykładów
3/ Krystyna de Pizan – biografia, dzieło, argumenty dowodzące równości kobiet w średniowieczu
4/ bestseller mizoginizmu – Disputatio nova contra mulieres (1595) – rozprawa, w której dowodzi się, że kobiety nie są ludźmi – między sporem o kobiety a inwektywą religijną
5/ pierwszy „feminista” francuski: François Poulain de la Barre (1647-1723) – niedoceniany we Francji, czytany w Anglii
6/ Louise Dupin – zapomniana i nieznana feministka epoki Oświecenia
7/ Olympe de Gouges i jej Deklaracja praw kobiety i obywatelki – co Rewolucja francuska przyniosła kobietom?
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
wiedza - absolwent zna i rozumie:
K_W02 Student zna i rozumie w sposób usystematyzowany historię literatury francuskiej XVII i XVIII wieku, w tym chronologię epok i ich ewolucję, najważniejsze daty, nazwiska autorów, tytuły ich utworów oraz zjawiska z zakresu literatury.
K_W03 Student zna i rozumie specjalistyczną terminologię, metodologię, przedmiot i kierunki badań właściwe dla literaturoznawstwa francuskiego.
K_W08 Student zna i rozumie wieloaspektowe powiązania literatury francuskiej z procesami historyczno-kulturowymi.
umiejętności: absolwent potrafi:
K_03 rozpoznawać, analizować i interpretować różne rodzaje wytworów kultury (język, literatura), stosując
adekwatną terminologię oraz właściwe metody i narzędzia badawcze
K_U13 Student potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności z wykorzystaniem odpowiednich źródeł.
K_K05 Student jest gotów do dbałości o zachowanie francuskiego dziedzictwa kulturowego.
kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
K_K02 otwartości wobec różnic osobniczych i kulturowych
K_K04 dbałości o dziedzictwo kulturowe, zwłaszcza w odniesieniu do kultury francuskiej i frankofońskiej
K_K06 przestrzegania podstawowych zasad etyki zawodowej oraz zasad z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kryteria oceniania
1/ obecność obowiązkowa
2/ zaliczenie przedmiotu na podstawie testu
Literatura
Źródła (dostępne są angielskojęzyczne przekłady wszystkich zaproponowanych źródeł) :
Acidalius Valens, Paradoxe sur les femmes ou l’on tâche de prouver qu’elles ne sont pas de l’espèce humaine, Cracovie 1761 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k123446c.image łaciński oryginał z 1595 r. pt. Disputatio nova contra mulieres, qua probatur eas homines non esse dostępny jest w języku angielskim
Dupin Louise, Des femmes. Observations du préjugé commun sur la différence des sexes, 2022 (fragmenty)
Olympe de Gouges, Déclaration des droits de la femme et de la citoyenne, 1791, https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/histoire-et-patrimoine/revolution-francaise/declaration-des-droits-de-la-femme-et-de-la-citoyenne-olympe-de-gouges
Pizan Christine de, Le livre de la Cité des dames, 1405 (fragmenty)
Poulain de la Barre François, De l'égalité des deux sexes, 1673 (fragmenty) https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k82363t.texteImage
Opracowania
Auffret Séverine, Une histoire du féminisme. De l’Antiquité à nos jours, Paris, Alpha, 2023.
Brey Iris, Le regard féminin. Une révolution à l’écran, Paris, Éditions de l’Olivier, 2020.
Despentes Virginie, King Kong Théorie, Paris, Grasset, 2006.
Fayolle Azélie, Des femmes et du style pour féminist gaze, Paris, éditions divergeances, 2023.
Gargam Adeline/Lançon Bertrand, Histoire de la misogynie. Le mépris des femmes de l’Antiquité à nos jours, Paris, Arkhé, 2020.
Rey-Robert Valéry, Dix questions sur la culture du viol, Paris, Éditions Libertalia, 2025.
Viennot Éliane, La querelle des femmes ou « n’en parlons plus », Paris, Éditions iXe, 2019.
Viennot Élian, Non le masculin ne l’emporte pas sur le féminin. Petite histoire des résistances de la langue française, Paris, Éditions iXe, 2017.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: