Psychologia, warsztaty zintegrowane (nieobowiązkowe, kształcenie nauczycieli) 3302-PSY2-L
Celem zajęć odwołujących się do doświadczeń studentów z praktyk zawodowych jest rozpoznanie i ćwiczenie kompetencji, koniecznych do efektywnego podejmowania zadań nauczyciela, w tym m.in.: zapoznanie się i ćwiczenie praktycznego wykorzystania narzędzi komunikacyjnych w rzeczywistości szkolnej, rozpoznawanie i rozumienie procesów rozwojowych i emocjonalnych, oraz ich znaczenie dla pracy nauczyciela (w tym języka niemieckiego), poszerzenie świadomości swojego sposobu funkcjonowania społecznego i emocjonalnego, wzbudzanie autorefleksyjności przyszłego nauczyciela języka niemieckiego. Warsztaty zintegrowane z realizacją praktyk zawodowych poświęcone są następującym zagadnieniom: charakterystyka relacji nauczyciel – uczeń; wpływ procesów postrzegania społecznego na relacje nauczyciel – uczeń; zmiany rozwojowe; zadania nauczyciela jako osoby wspierającej uczniów w okresie dorastania; rola nauczyciela jako kierownika grupy i style kierowania klasą; uczeń jako element systemu szkolnego i członek klasy jako grupy społecznej; charakterystyka relacji nauczyciele – rodzice; kompetencje konieczne do budowania porozumienia z rodzicami i jego znaczenie w pracy nauczyciela dla procesu dydaktycznego i wychowawczego; komunikacja jedno- i dwustronna; cyrkularność komunikacji; bariery komunikacyjne; słuchanie jako celowa i świadoma aktywność; zachowania werbalne i niewerbalne facylitujące aktywne słuchanie; charakterystyka zachowań asertywnych i czynniki je facylitujące; udzielanie informacji zwrotnych; wpływ procesów intrapersonalnych na porozumienie i komunikację; komunikaty wspomagające motywację uczniów do nauki; rozpoznawanie konfliktów i sposoby konstruktywnego reagowania w szkolnych sytuacjach konfliktowych, współpraca z psychologiem szkolnym, PPP i innymi instytucjami, szczególnie w opiece nad uczniem o szczególnych potrzebach edukacyjnych; identyfikacja czynników sprzyjających wypaleniu zawodowemu; identyfikacja czynników chroniących przed wypaleniem zawodowym; psychologia różnic indywidualnych w kontekście uczenia się i nauczania języka niemieckiego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
uprawnienia pedagogiczne
języki obce
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Zgodnie z Polską Ramą Kwalifikacji oraz zgodnie z Rozporządzeniem MNiSzW z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela student osiąga następujące efekty uczenia się:
W zakresie wiedzy student zna i rozumie:
- język krajów niemieckiego obszaru językowego i jego specyfikę oraz jest świadomy interferencji między językiem ojczystym i niemieckim (P6S_WG/ K_W03);
- podstawową terminologię z zakresu psychopedagogiki oraz procesy nauczania/uczenia się, w tym języka niemieckiego w wybranych kontekstach edukacyjnych (P6S_WG/ P6S_WK/ K_W04);
- podstawowe pojęcia psychologiczne, jak procesy poznawcze (myślenie, uwaga, pamięć i zapamiętywanie oraz spostrzeganie), rozwojowe i emocjonalne oraz ich znaczenie w pracy nauczyciela, w tym nauczyciela języka niemieckiego; wybrane różnice indywidualne (temperament, osobowość i in.) oraz ich wpływ na funkcjonowanie jednostki, a także specjalne potrzeby edukacyjne (B.1.W1);
- proces rozwoju ucznia w okresie dzieciństwa, adolescencji i wczesnej dorosłości, zmiany rozwojowe w poszczególnych etapach edukacyjnych dotyczące sfery fizycznej, psychoseksualnej, kognitywnej, społeczno-emocjonalnej i moralnej, proces budowania tożsamości oraz kształtowania osobowości, a także zaburzenia i dysharmonie rozwojowe uczniów, zadania nauczyciela jako osoby wspierającej uczniów w okresie dorastania (B.1.W2);
- teorię spostrzegania społecznego i komunikacji, w szczególności rolę nauczyciela jako kierownika grupy i style kierowania klasą, zachowania społeczne ucznia jako elementu systemu edukacyjnego oraz jako członka grupy społecznej (klasowej), jak również uwarunkowania tychże zachowań, charakterystykę zachowań asertywnych i czynniki je facylitujące; empatię, zachowania uległe i agresywne i możliwości przeciwdziałania im w klasie, postawy, stereotypy i uprzedzenia, ich źródła oraz sposoby ich niwelowania, jak również stres i sposoby radzenia sobie z nim, charakterystykę relacji nauczyciel-rodzic oraz kompetencje do budowania porozumienia z rodzicami, sposoby udzielania informacji zwrotnych (B.1.W3);
- proces uczenia się, a w szczególności szczególne potrzeby edukacyjne uczniów, formalne i nieformalne metody i techniki (w tym również nauczycielskie) rozpoznawania uzdolnień u uczniów oraz ich zainteresowań, metody i techniki uczenia się uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, w tym uczniów uzdolnionych, a także możliwości współpracy z psychologiem szkolnym, PPP i innymi instytucjami, szczególnie w opiece nad uczniem ze SPE; techniki i metody usprawniające komunikację nauczyciel-uczeń, nauczyciel-rodzic, obejmujące również zasady komunikowania z rodzicami, uwarunkowania efektywnej komunikacji, komunikację jedno- i dwustronną oraz jej zasady, zachowania werbalne i niewerbalne facylitujące aktywne słuchanie oraz komunikaty wspomagające motywację uczniów do nauki; rozpoznawanie konfliktów i sposoby konstruktywnego reagowania w szkolnych sytuacjach konfliktowych, różnice indywidualne i ich wpływ na proces uczenia się języka niemieckiego (B.1.W4);
- swój sposób funkcjonowania społecznego i emocjonalnego, własne zasoby w pracy nauczyciela i możliwości ich identyfikowania i rozwijania, a także czynniki sprzyjające wypaleniu zawodowemu oraz możliwości identyfikacji czynników chroniących przed wypaleniem zawodowym (B.1.W5).
W zakresie umiejętności student potrafi:
- wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje oraz rozwijać umiejętności badawcze z zakresu psychopedagogiki (P6S_UW/ P6S_UO/ K_U02);
- posługiwać się językiem niemieckim zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, przygotowywać typowe prace pisemne, wystąpienia ustne i projekty w języku niemieckim w zakresie glottodydaktyki, dotyczące zagadnień szczegółowych, z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych, a także różnych źródeł (P6S_UK/ K_U04).
- obserwować procesy rozwojowe uczniów (B.1.U1);
- obserwować zachowania społeczne i ich uwarunkowania (B.1.U2);
- skutecznie i świadomie komunikować się (B.1.U3);
- porozumieć się w sytuacji konfliktowej (B.1.U4);
- rozpoznawać bariery i trudności uczniów w procesie uczenia się (B.1.U5);
- identyfikować potrzeby uczniów w rozwoju uzdolnień i zainteresowań (B.1.U6);
- radzić sobie ze stresem i stosować strategie radzenia sobie z trudnościami (B.1.U7);
- zaplanować działania na rzecz rozwoju zawodowego na podstawie świadomej autorefleksji i informacji zwrotnej od innych osób (B.1.U8).
W zakresie kompetencji społecznych student jest gotów do:
- współdziałania i pracy w grupie, przyjmując w niej różne role, oraz określenia priorytetów służących realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (P6S_KK/ P6S_KR/ K_K01);
- uczestnictwa w życiu kulturalnym krajów niemieckiego obszaru językowego, korzystając z różnych mediów i różnych jego form (PS6_KR/ K_K02);
- autorefleksji nad własnym rozwojem zawodowym (B.1.K1);
- wykorzystania zdobytej wiedzy psychologicznej do analizy zdarzeń pedagogicznych (B.1.K2).
Kryteria oceniania
Projekt
Inne: ocena aktywności na zajęciach
* Forma i kryteria zaliczenia przedmiotu mogą ulec zmianie w zależności od aktualnej sytuacji epidemicznej. Równoważne warunki zaliczenia zostaną ustalone zgodnie z wytycznymi obowiązującymi na Uniwersytecie Warszawskim, w porozumieniu z uczestnikami zajęć.
Praktyki zawodowe
Warsztaty są zintegrowane z praktyką psychologiczno-pedagogiczną w wymiarze 30h w szkole podstawowej, przedszkolu i szkole ponadpodstawowej.
Literatura
Berk, L. E. (2009) Entwicklungspsychologie. München: Pearson Studium.
Bonar, J. (red.) (2011) Nauczyciel wczesnej edukacji. Oczekiwania społeczne i praktyka edukacyjna. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Bovet, G. / Huvendiek, V. (2011) Leitfaden Schulpraxis. Berlin: Cornelsen.
Einsiedler, W, Götz, M., Hartinger, A u.a. (Hrsg.) (2014) Handbuch der Grundschulpädagogik und Grundschuldidaktik. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt.
Fontana, D. (2001) Psychologia dla nauczycieli. Poznań: Wydawnictwo Zysk i Spółka.
Friedmann, H. S., Schustack, M. W., Persönlichkeitspsychologie und Differentielle Psychologie. München: Pearson Studium.
Jaroszewska, A. (2007) Nauczanie języka obcego w kształceniu wczesnoszkolnym. Rozwój świadomości wielokulturowej dziecka. Wrocław: Atut.
Komorowska, H. (red.) (2011) Nauka języka obcego w perspektywie ucznia. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf.
Kwieciński Z. / Śliwerski B. (red.) (2003), Pedagogika, tom I, II, , Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Lohaus, A., Vierhaus M. (2015), Entwicklungspsychologie des Kindes- und Jugendalters für Bachelor. Berlin und Heidelberg: Springer-Verlag.
Mazur, J. E. (2006), Lernen und Verhalten. München: Pearson Studium.
Mietzel G, (2002), Wege in die Entwicklungspsychologie – Kindheit und Jugend. Weinheim: Beltz.
Mietzel, G. (2007) Pädagogische Psychologie des Lernens und Lehrens. Göttingen: Hogrefe.
Woolfolk, A. (2008) Pädagogische Psychologie. München: Pearson Studium.
Zawadzka, E. (2004) Nauczyciele języków obcych w dobie przemian. Kraków: Impuls.
Zawadzka-Bartnik, E. (2010) Nauczyciel języków obcych i jego niepełnosprawni uczniowie. Kraków: Impuls.
Zimbardo, P. G., Gerrig, R. J. (2008). Psychologie. München: Pearson Studium.