Glottodydaktyka (II) (obowiązkowe; kształcenie nauczycieli) 3302-GD2w-L
Na wykładzie studenci poznają pojęcia związane z glottodydaktyką ogólną oraz dydaktyką języka niemieckiego jako języka obcego. Treści obejmują przygotowanie studentów do wykonywania pracy nauczyciela języka niemieckiego na wszystkich etapach edukacyjnych. Celem wykładu jest prezentacja teoretycznych podstaw dydaktyki przedmiotowej w zakresie nauczania języka niemieckiego (glottodydaktyki). Podczas wykładów poruszone zostaną następujące zagadnienia: miejsce języka niemieckiego w ramowych planach nauczania na poszczególnych etapach edukacyjnych; podstawa programowa nauczania języka niemieckiego, cele kształcenia i treści nauczania języka niemieckiego na poszczególnych etapach edukacyjnych; integracja wewnątrz- i międzyprzedmiotowa (w tym działania, sprawności i kompetencje językowe, koncepcja CLIL); zagadnienia związane z programem nauczania oraz zasady projektowania procesu kształcenia i rozkładu materiału; kompetencje merytoryczne, dydaktyczne i wychowawcze nauczyciela języka niemieckiego, rola nauczyciela języka niemieckiego jako popularyzatora wiedzy o krajach niemieckiego obszaru językowego; konwencjonalne i niekonwencjonalne metody nauczania języków obcych, metodyka realizacji poszczególnych treści kształcenia w obrębie nauczania języka niemieckiego; organizacja pracy w klasie szkolnej i grupach; sposoby organizowania przestrzeni klasy szkolnej; metody kształcenia w odniesieniu do nauczania języka niemieckiego, diagnoza, kontrola i ocenianie w pracy glottodydaktycznej; egzaminy, sposoby konstruowania testów; diagnoza wstępna w kontekście nauczania języka niemieckiego; sposoby wspomagania rozwoju poznawczego uczniów; metody i techniki skutecznego uczenia się; znaczenie rozwijania umiejętności osobistych i społeczno-emocjonalnych uczniów.
Rodzaj przedmiotu
języki obce
uprawnienia pedagogiczne
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Zgodnie z Polską Ramą Kwalifikacji oraz zgodnie z Rozporządzeniem MNiSzW z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela student osiąga następujące efekty uczenia się:
W zakresie wiedzy student zna i rozumie:
- język krajów niemieckiego obszaru językowego i jego specyfikę oraz jest świadomy interferencji między językiem ojczystym i niemieckim (P6S_WG/ K_W03);
- podstawową terminologię z zakresu dydaktyki i glottodydaktyki oraz procesy nauczania/uczenia się, w tym języka niemieckiego w wybranych kontekstach edukacyjnych (P6S_WG/ P6S_WK/ K_W04);
- miejsce języka niemieckiego w ramowych planach nauczania na poszczególnych etapach edukacyjnych w odniesieniu do Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (D.1.W1);
- Podstawę Programową kształcenia ogólnego na poszczególnych etapach edukacyjnych w jej różnych wariantach w zakresie kształcenia języka obcego nowożytnego z uwzględnieniem języka niemieckiego jako pierwszego, drugiego i kolejnego języka obcego, a także cele kształcenia (językowe oraz pozajęzykowe – wychowawcze i kompetencje kluczowe) i treści nauczania języka niemieckiego na poszczególnych etapach edukacyjnych (D.1.W2);
- integrację wewnątrz- i międzyprzedmiotową, w tym podejście Content Language Integrated Learning (CLIL) i jego warianty; zagadnienia związane z programem nauczania języka niemieckiego – jego tworzeniem i procedowaniem, a także zasady projektowania procesu kształcenia oraz rozkładu materiału do nauki języka niemieckiego dla klas na różnych poziomach edukacyjnych (D.1.W3);
- kompetencje merytoryczne, językowe, dydaktyczne i wychowawcze, w tym psychologiczno-pedagogiczne nauczyciela języka niemieckiego, oraz potrzebę zawodowego rozwoju, także z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnej, rolę nauczyciela jako popularyzatora wiedzy (D.1.W4);
- glottodydaktyczne konwencjonalne (metoda gramatyczno-tłumaczeniowa, bezpośrednia, audiolingwalna i audiowizualna i in.) i niekonwencjonalne (m.in. TPR, silent way, sugestopedia, CLL) metody nauczania języków obcych, w tym metody aktywizujące i metodę projektów, proces uczenia się przez działanie, a także zasady doboru metod nauczania typowych dla danego przedmiotu lub rodzaju zajęć (D.1.W5);
- metodykę realizacji poszczególnych treści kształcenia w obrębie nauczania języka niemieckiego w odniesieniu do sprawności i podsystemów językowych (D.1.W6);
- organizację pracy w klasie szkolnej i grupach: potrzebę indywidualizacji nauczania, zagadnienie nauczania interdyscyplinarnego, formy społeczne pracy, a także organizację pracy w klasie szkolnej i grupach (D.1.W7);
- sposoby organizowania przestrzeni klasy szkolnej, uwzględniające dobór środków dydaktycznych (podręczników i pakietów edukacyjnych), pomocy dydaktycznych, w tym edukacyjne zastosowanie mediów i technologii informacyjno-komunikacyjnej (D.1.W8);
- metody kształcenia w odniesieniu do nauczania języka niemieckiego na różnych etapach edukacyjnych (D.1.W9);
- rolę diagnozy, kontroli i oceniania w pracy dydaktycznej; ocenianie i jego rodzaje (ocenianie bieżące, semestralne i roczne, ocenianie wewnętrzne i zewnętrzne), funkcje oceny (D.1.W10);
- egzaminy kończące etap edukacyjny (egzamin ósmoklasisty, egzamin maturalny), sposoby i zasady konstruowania testów, sprawdzianów oraz innych narzędzi przydatnych w procesie oceniania uczniów w ramach nauczania języka niemieckiego (D.1.W11);
- diagnozę, kontrolę i ocenianie w pracy glottodydaktycznej, egzaminy, sposoby konstruowania testów, diagnozę wstępną w kontekście nauczania języka niemieckiego, sposoby wspomagania rozwoju poznawczego uczniów oraz metody i techniki skutecznego uczenia się (D.1.W12);
- znaczenie rozwijania umiejętności osobistych i społeczno-emocjonalnych uczniów, w tym potrzebę kształtowania umiejętności współpracy uczniów, grupowego rozwiązywania problemów oraz budowania systemu wartości i rozwijania postaw etycznych uczniów, a także kształtowania kompetencji komunikacyjnych i nawyków kulturalnych (D.1.W13).
W zakresie umiejętności student potrafi:
- wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje oraz rozwijać umiejętności badawcze z zakresu dydaktyki i glottodydaktyki (P6S_UW/ P6S_UO/ K_U02);
- posługiwać się językiem niemieckim zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, przygotowywać typowe prace pisemne, wystąpienia ustne i projekty w języku niemieckim w zakresie glottodydaktyki, dotyczące zagadnień szczegółowych, z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych, a także różnych źródeł (P6S_UK/ K_U04).
- identyfikować typowe zadania szkolne z celami kształcenia, w szczególności z wymaganiami ogólnymi podstawy programowej, oraz z kompetencjami kluczowymi (D.1.U1);
- przeanalizować rozkład materiału (D.1.U2);
- identyfikować powiązania treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć z innymi treściami nauczania (D.1.U3);
- kreować sytuacje dydaktyczne służące aktywności i rozwojowi zainteresowań uczniów oraz popularyzacji wiedzy (D.1.U5);
- dobierać metody pracy klasy oraz środki dydaktyczne, w tym z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnej, aktywizujące uczniów i uwzględniające ich zróżnicowane potrzeby edukacyjne (D.1.U7).
W zakresie kompetencji społecznych student jest gotów do:
- współdziałania i pracy w grupie, przyjmując w niej różne role, oraz określenia priorytetów służących realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (P6S_KK/ P6S_KR/ K_K01);
- popularyzowania wiedzy o języku niemieckim wśród uczniów i w środowisku szkolnym oraz pozaszkolnym (D.1.K2);
- promowania odpowiedzialnego i krytycznego wykorzystywania mediów cyfrowych oraz poszanowania praw własności intelektualnej (D.1.K4);
- budowania systemu wartości i rozwijania postaw etycznych uczniów oraz kształtowania ich kompetencji komunikacyjnych i nawyków kulturalnych (D.1.K6);
- rozwijania u uczniów ciekawości, aktywności i samodzielności poznawczej oraz logicznego i krytycznego myślenia (D.1.K7).
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny.
*Forma i kryteria zaliczenia przedmiotu mogą ulec zmianie w zależności od aktualnej sytuacji epidemicznej. Równoważne warunki zaliczenia zostaną ustalone zgodnie z wytycznymi obowiązującymi na Uniwersytecie Warszawskim, w porozumieniu z uczestnikami zajęć.
Praktyki zawodowe
Równolegle do zajęć student może odbywać praktykę dydaktyczną w wymiarze 60h (30h + 30h) w szkole podstawowej, ponadpodstawowej.
Literatura
Bausch, K. R./ Christ, H./ Hüllen, W./ Krumm, H. J. (red.): Handbuch Fremdsprachenunterricht. Tübingen 1995.
Bovet, G. / huvendiek, V. (2000): Leitfaden Schulpraxis. Berlin.
Czaplikowska, R/ Kubacki, A. D. (2016): Methodik des Unterrichts Deutsch als Fremdsprache. Kubart.
Häussermann U. /Piepho H.E (1996), Aufgaben-Handbuch Deutsch als Fremdsprache. Abriss einer Aufgaben- und Übungstypologie, München, Iudicium.
Heyd, G. (1991), Deutsch lehren, Diesterweg.
Heyd G. (1997), Aufbauwissen für den Fremdsprachenunterricht, Tübingen, Gunter Narr.
Komorowska, H. (2005), Metodyka nauczania języków obcych, Fraszka Edukacyjna, Warszawa.
Storch G., 1999, Deutsch als Fremdsprache – eine Didaktik, Fink Verlag.
Zawadzka E., 2004, Nauczyciele języków obcych w dobie przemian, Impuls.
Zeitschriften: Fremdsprache Deutsch, Praxis, Der Fremdsprachenunterricht Englisch, Języki Obce w Szkole.
Czasopisma: Fremdsprache Deutsch, Praxis, Der Fremdsprachenunterricht Englisch, Języki Obce w Szkole.
Podręczniki dopuszczone przez MEN do użytku szkolnego dla szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (Lista pod adresem:
http://www.reformaprogramowa.men.gov.pl/nowepodreczniki/podreczniki_ogolne)
W cyklu 2024L:
Bausch, K. R./ Christ, H./ Hüllen, W./ Krumm, H. J. (red.): Handbuch Fremdsprachenunterricht. Tübingen 1995. |
Uwagi
W cyklu 2024L:
Równolegle do zajęć student może odbywać praktykę dydaktyczną w wymiarze 60h (30h + 30h) w szkole podstawowej, ponadpodstawowej. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: