Metody badań nad dwujęzycznością i wielojęzycznością 3301-ZJ-JS017
Kurs ma na celu zrozumienie badań empirycznych nad zjawiskiem wielojęzyczności. Zapoznaje studentów II stopnia z aktualną wiedzą na temat roli transferu językowego, podobieństwa międzyjęzykowego i wiedzy metajęzykowej w uczeniu się języków. Przedstawia też zagadnienia dwujęzycznego leksykonu mentalnego i efektów facylitacji kognatów. Następnie skupia się na poznawczych i językowych konsekwencjach dwujęzyczności i wielojęzyczności dziecięcej, w tym szeroko dyskutowanej "przewagi dwujęzycznej". Poprzez analizę i omówienie językoznawczych i psycholingwistycznych badań empirycznych zapewni studentom zrozumienie paradygmatów badań z udziałem osób wielojęzycznych. Kurs ma na celu przede wszystkim pogłębienie wiedzy studentów na temat metodologii ilościowych badań empirycznych. Będzie również wspierać zdolność studentów do syntezy wiedzy, definiowania interesujących problemów badawczych, rozumienia metodologii badań empirycznych i analizy statystycznej wyników badań. Kurs poszerzy również umiejętności studentów w zakresie prezentowania i omawiania wyników badań empirycznych.
TEMATY ZAJĘĆ:
1. Wprowadzenie do badań nad dwujęzycznością i wielojęzycznością – definicje jedno-, dwu- i wielojęzyczności, różnojęzyczność a kompetencja językowa, przegląd typów dwujęzyczności i jej wymiarów społecznych.
2. Transfer i wpływy międzyjęzykowe w kontekście wielojęzyczności – zjawiska interferencji i podobieństwa międzyjęzykowego oraz ich konsekwencje dla przyswajania i użycia języka.
3. Metody i podejścia badawcze w studiach nad wielojęzycznością – podejścia lingwistyczne, jakościowe i ilościowe; projektowanie badań, dobór próby i typy danych.
4. Badania empiryczne nad nauką wielu języków – rola podobieństwa międzyjęzykowego, wiedzy metajęzykowej i transferu w przyswajaniu kolejnych języków; badania korelacyjne, grupowe i eksperymentalne.
5. Psycholingwistyczne podejścia do wielojęzyczności – reprezentacja języków w umyśle, funkcjonowanie leksykonu mentalnego, efekty facylitacji kognatów i interferencji.
6. Poznawcze i mentalne konsekwencje dwujęzyczności i wielojęzyczności – wpływ znajomości wielu języków na procesy poznawcze, percepcję, uwagę i kontrolę poznawczą; pojęcie „przewagi dwujęzycznej”.
7. Dwujęzyczność w rozwoju i współczesne debaty badawcze – metodologia badań nad dziećmi dwujęzycznymi, operacjonalizacja zmiennych, wnioski z badań nad rozwojem językowym dzieci oraz aktualne kontrowersje dotyczące przewagi poznawczej; podsumowanie kursu.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
- K_W01 w pogłębionym stopniu terminologię, teorię i metody badań empirycznych stosowane w badaniach nad dwujęzycznością i wielojęzycznością, ze szczególnym uwzględnieniem podejść językoznawczych odpowiadające aktualnemu stanowi zaawansowanej wiedzy w dyscyplinie językoznawstwo, zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia),
- K_W04 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego.
Umiejętności
Studenci potrafią:
- K_U01 w pogłębionym stopniu stosować terminologię, teorie i zaawansowane metody badań językoznawczych z zakresu dwujęzyczności i wielojęzyczności do rozwiązywania złożonych i oryginalnych problemów badawczych zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia),
- K_U04 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego.
Kompetencje społeczne Studenci są gotowi do:
- K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści,
- K_K02 inicjowania działań na rzecz interesu społecznego, myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy.
Kryteria oceniania
- przygotowanie merytoryczne do zajęć (weryfikacja efektów: W)
- przygotowanie prezentacji (weryfikacja efektów: W, U)
- praca zaliczeniowa (weryfikacja efektów: W, U)
- współpraca w grupie (weryfikacja efektów: K)
- wykonywanie krótkich zadań podczas zajęć (weryfikacja efektów: W, U, K).
- cząstkowe prace pisemne (weryfikacja efektów: W, U)
- test zaliczeniowy w formie pisemnej lub ustnej (weryfikacja efektów: W, U)
- zadania projektowe realizowane w ciągu semestru (weryfikacja efektów: W, U, K)
Dopuszcza się wykorzystanie narzędzi AI na etapie przygotowawczym, w szczególności do researchu, planowania oraz generowania pomysłów. Wszelkie prace pisemne i inne formy zaliczenia muszą być wykonane samodzielnie; niedopuszczalne jest generowanie przez AI treści stanowiących część pracy końcowej.
Literatura
Aronin, L. (2018). Lecture 1. What is multilingualism? In: Singleton, D., & Aronin, L. (Eds.). Twelve Lectures on Multilingualism. Multilingual Matters.
Bialystok, E., Craik, F. I. M., Green, D. W., and Gollan, T. H. (2009) Bilingual Minds. Psychological Science in the Public Interest, 10(3), 89-129.
Bialystok, E. (2001). Bilingualism in development: Language, literacy, and cognition. Cambridge University Press.
Blommaert, J. (2010). The sociolinguistics of globalization. Cambridge University Press.
Blommaert, J., & Jie, D. (2020). Ethnographic fieldwork: A beginner's guide. Multilingual Matters.
Cenoz, J. & Gorter, D. (2018). Lecture 4. Educational Policy and Multilingualism. In: D. Singleton and L.
Chih-Pei, H. U., & Chang, Y. Y. (2017). John W. Creswell, research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches.
Cook, V. (2014) How do different languages connect in our minds? In: V. Cook, and D. Singleton (eds.). Key topics in second language acquisition. Bristol: Multilingual Matters.
Cook, V. (2016) Premises of multi-competence. In: V. Cook and L. Wei (eds.) The Cambridge Handbook of Linguistic Multi-competence. Cambridge: Cambridge University Press.
De Angelis, G, and Selinker, L. (2001). Interlanguage Transfer and Competing Linguistic Systems in the Multilingual Mind. In: Cross-linguistic influence in Third Language Acquisition: psycholinguistic perspectives, J. Cenoz., B. Hufeisen & U. Jessner (eds), Multilingual Matters.
De Angelis, G. (2007) Third or Additional Language Acquisition. Clevedon: Multilingual Matters.
De Angelis, G. (2018). Lecture 6. Cross-linguistic Influence and Multiple Language Acquisition and Use. In: D. Singleton and L. Aronin (eds.) Twelve Lectures on Multilingualism. Bristol: Multilingual Matters.
Dewaele, J-M. (2015). Bilingualism and Multilingualism. In: K. Tracy, C. Ilie and T. Sandel (eds.). The International Encyclopedia of Language and Social Interaction. John Wiley & Sons, Inc.
Festman, J. (2019). Lecture 9. The Psycholinguistics of Multilingualism. In: D. Singleton and L. Aronin (eds.) Twelve Lectures on Multilingualism. (pp. 233-269). Bristol: Multilingual Matters.
Grosjean, F. (2010). Bilingual: Life and reality. Harvard university press.
Jarvis, S., & Pavlenko, A. (2008). Crosslinguistic influence in language and cognition. Routledge.
Jessner, U. (2008) Teaching third languages: Findings, trends and challenges. Language Teaching 41: 15-56.
Laviosa, S. (2015). Ofelia García and Li Wei. Translanguaging: Language, Bilingualism and Education. Translation and Translanguaging in Multilingual Contexts, 1(1), 119-122.
Komorowska, H. (2006). Intercultural competence in ELT syllabus and materials design. Scripta Neophilologica Posnaniensia, 8, 59-83.
Komorowska, H. (2014) Analyzing Linguistic Landscapes. A diachronic Study of Multilingualism in Poland. In: A. Otwinowska and G. De Angelis (eds.) Teaching and Learning in Multilingual Contexts: Sociolinguistic and Educational Perspectives. (pp.19-31) Bristol: Multilingual Matters.
Mackey, A., & Gass, S. M. (2015). Second language research: Methodology and design. Routledge.
Norton, B. (2013). Identity and language learning: Extending the conversation. Multilingual matters.
Labov, W. (1973). Sociolinguistic patterns (No. 4). University of Pennsylvania press.
Otwinowska, A. (2015). Cognate vocabulary in Language Acquisition and Use. Attitudes, Awareness, Activation. Bristol: Multilingual Matters.
Pavlenko, A. (2003a). "I never knew I was a bilingual": reimagining teacher identities in TESOL. Journal of Language, Identity, and Education, 2, 4, 251-268.
Pearson, Z. B. (2009). Children with two languages In: E. L. Bavin (ed.) The Cambridge Handbook of Child Language. Cambridge: CUP. pp. 379-398.
Ringbom, H. (2007). Cross-linguistic Similarity in Foreign Language Learning. Clevedon: Multilingual Matters.
Traxler, M. J. (2011) Introduction to psycholinguistics: Understanding language science. John Wiley and Sons.
Wei, L., & Moyer, M. G. (Eds.). (2009). The Blackwell guide to research methods in bilingualism and multilingualism. John Wiley & Sons.