Analiza dyskursu 3301-ZJ-JF008

Kurs wprowadza studentów II stopnia w kluczowe zagadnienia analizy dyskursu, ukazując język jako narzędzie konstruowania rzeczywistości społecznej, relacji władzy oraz znaczeń kulturowych. Omawiane są podstawowe podejścia do analizy dyskursu, w tym podejścia strukturalne, funkcjonalne oraz Krytyczna Analiza Dyskursu (CDA). Szczególny nacisk położony jest na analizę języka w kontekście mediów, komunikacji cyfrowej oraz współczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji. Studenci uczą się identyfikować strategie językowe, mechanizmy reprezentacji oraz ramy interpretacyjne (framing), a także analizować dyskurs w ujęciu multimodalnym.
Kurs obejmuje następujące zagadnienia:
1. Wprowadzenie do analizy dyskursu
Tematy:
Język poza poziomem zdania: tekst vs dyskurs. Dyskurs jako praktyka społeczna. Wprowadzenie do teorii dyskursu: wiedza, władza, ideologia.
Cel:
Zmiana perspektywy: język jako narzędzie konstruowania znaczeń i relacji społecznych.
2. Podejścia do analizy dyskursu
Tematy:
Podejścia strukturalne i funkcjonalne. Krytyczna Analiza Dyskursu (CDA). Dyskurs a ideologia. Podstawowe narzędzia analityczne.
Cel:
Zrozumienie różnych podejść metodologicznych i traktowanie analizy dyskursu jako zestawu narzędzi badawczych.
3. Język, władza i ideologia
Tematy:
Reprezentacja w dyskursie. Mechanizmy inkluzji i ekskluzji.
Nazewnictwo, etykietowanie i kategoryzacja. Język jako narzędzie ideologiczne.
Cel:
Analiza sposobów, w jakie język odzwierciedla i reprodukuje relacje władzy.
4. Framing i dyskurs medialny
Tematy:
Ramy interpretacyjne (frames) jako sposób organizowania znaczenia. Framing w mediach. Narracje medialne i strategie interpretacyjne. Analiza nagłówków i konstrukcji przekazu.
Cel:
Zrozumienie, jak media konstruują rzeczywistość poprzez język i ramy interpretacyjne.
5. Dyskurs w mediach cyfrowych i AI
Tematy:
Dyskurs algorytmiczny i logika platform cyfrowych.
Język w mediach społecznościowych. Dyskurs generowany przez sztuczną inteligencję. Bias, neutralność i pozorna obiektywność.
Cel:
Krytyczna analiza współczesnych form komunikacji cyfrowej oraz roli AI w tworzeniu dyskursu.
6. Analiza dyskursu multimodalnego
Tematy:
Relacje między tekstem, obrazem i dźwiękiem. Wizualne strategie komunikacyjne. Mem, obraz i komunikacja w mediach społecznościowych.
Cel:
Rozwijanie umiejętności analizy przekazów multimodalnych.
7. Zastosowania analizy dyskursu (warsztat)
Tematy:
Analiza tekstów medialnych. Porównanie tekstów ludzkich i generowanych przez AI. Prezentacja wyników analiz.
Cel:
Zastosowanie narzędzi analizy dyskursu w praktyce badawczej.