Metaformy i literatura porównawcza - Sem. mgr 1 3301-LBS1KSI
Seminarium będzie skupiać się na związkach i kontrastach między dziełami literackimi pochodzącymi z różnych kultur.
Tematem przewodnim są metaformy w literaturze, sztukach performatywnych i wizualnych. Metaforma jest dziełem sztuki, które nie tylko stwarza iluzję rzeczywistości, ale także ujawnia tę iluzoryczność i obnaża mechanizm konstruowania światów wymyślonych. To gra z czytelnikiem lub widzem, zapraszająca do wędrówki przez labirynty tekstów, obrazów, aluzji, znaczeń, tworząc przestrzeń dla twórczej interpretacji i krytycznej refleksji nad rzeczywistością. To dzieło świadome własnej sztuczności i pokazujące proces tworzenia znaczeń, refleksji nad istotą rzeczywistości we wszystkich jej kontekstach oraz naszych relacji z nią.
Dyskusje podczas pierwszego semestru wprowadzą podstawy komparatystyki i rozwiną umiejętności czytania ponad granicami języka, czasu i przestrzeni, nauczą obserwowania przekształceń znanych motywów i pojawiania się nowych koncepcji i idei, transmutacji i reinterpretacji tradycyjnych narracji w różnych gatunkach i formach tekstu, reakcji współczesnych pisarzy na głosy poprzedników, a także przekształceń dzieł literackich w kulturze wizualnej. Takie podejście zachęci studentów do spojrzenia na różne kultury jako unikalne, a jednocześnie wzajemnie powiązane systemy pojęć, narracji i wartości, oraz do podjęcia próby zrozumienia tych kultur w całym ich bogactwie odmienności.
Seminarium będzie przede wszystkim koncentrować się na „uważnym czytaniu” - ścisłej analizie tekstu, ale będzie również badać związki literatury z historią.
W pierwszym semestrze przykładowe teksty będą wyselekcjonowane przez wykładowcę; później studenci będą wybierać własne teksty i konteksty, stopniowo formułując i prezentując swoje projekty prac magisterskich do otwartej dyskusji i wzajemnej oceny na zajęciach.
Pierwszy semestr będzie poświęcony przeglądowi podstaw teoretycznych, które będą przydatne przy pisaniu prac magisterskich, a także analizie wybranych tekstów.
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r. (chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https:/drive.usercontent.google.com/download?id=1wKaGcMrfFe5GaziQgxXkHS1e6t9TvQcB&authuser=0&acrobatPromotionSource=gdrive_chrome-list)
Na tym seminarium obowiązuje zasada NO AI.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
Student zna i rozumie
K_W01
w pogłębionym stopniu terminologię, teorię i metody badań odpowiadające aktualnemu stanowi zaawansowanej wiedzy w dyscyplinie literaturoznawstwo i naukach o kulturze i religii, pogłębione zrozumienie teorii komparatystycznej oraz teorii adaptacji, metodologie literaturoznawcze i dot. badań kultury wizualnej, jak również rolę międzykulturowych połączeń oraz przepływu idei i motywów pomiędzy kulturami, literaturami oraz innymi mediami
K_W02
w pogłębionym stopniu zasady projektowania badań literaturoznawczych i kulturoznawczych, a w szczególności zasady wyboru metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych w komparatystyce oraz analizie metaform
K_W05
ekonomiczne, prawne, etyczne i inne uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości w kontekście kariery zawodowej związanej z analizą metaform pomiędzy literaturami i kulturami
K_W04 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności
Student potrafi
K_U01
w pogłębionym stopniu stosować terminologię, teorie i zaawansowane metody badań literaturoznawczych i kulturoznawczych oraz aparatem pojęciowym z zakresu komparatystyki i metaform do rozwiązywania złożonych i oryginalnych problemów badawczych
K_U02
stosować zaawansowane zasady projektowania badań literaturoznawczych i kulturoznawczych, a w szczególności potrafi:
- dobrać właściwe źródła, metody i narzędzia
- dokonać krytycznej analizy i syntezy obecnego stanu badań w dyscyplinie
- dokonać interpretacji i prezentacji otrzymanych wyników
z wykorzystaniem zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych
- zastosować metodologią badań komparatystycznych oraz sztuk wizualnych i performatywnych
K_U03
posługiwać się strukturami, leksyką i odpowiednio dobierać konwencje językowe do sytuacji komunikacyjnej (np. prowadzenie debaty publicznej, wygłoszenie prezentacji akademickiej, itp.) w języku angielskim w mowie i piśmie na poziomie minimum C2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego
K_U04
stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
K_U05
stosować w praktyce wiedzę o uwarunkowaniach ekonomicznych, prawnych, etycznych i innych rodzajach działalności zawodowej, związanej z kierunkiem studiów
K_U07
korzystać z nowoczesnych technologii w procesie zdobywania wiedzy oraz porozumiewać się z wykorzystaniem różnych kanałów i technik komunikacyjnych
K_U09
projektować własną ścieżkę rozwoju i ukierunkowywać innych w tym zakresie w trakcie opracowywania projektu pracy magisterskiej oraz po zakończeniu studiów.
Kompetencje społeczne
Student jest gotów do:
K_K01
krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści t.j. umiejętności analizy krytycznej dyskursu politycznego i historycznego, analizy złożonych tekstów pochodzących z różnych kultur itd.
K_K02
uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
Kryteria oceniania
Studenci otrzymują zaliczenie na podstawie stałego udziału w zajęciach, w dyskusjach podczas spotkań oraz w terminowym wykonywaniu określonych etapów projektu pracy magisterskiej.
Semestr 1: wybranie tematu pracy (zakres), przygotowanie krótkiego opisu ("stub") oraz szkicu pracy ("outline") wraz z podstawową bibliografią (chapter by chapter).
Zaliczenie uzyskuje się po złożeniu i zaakceptowaniu przez prowadzącego: 3 pisemnych elementów: stub, outline, bibliography.
Literatura
Metafiction:
Alter, Robert, Partial Magic: The Novel as a Self-Conscious Genre (Berkeley: U of California Press, 1975)
Currie, Marc (ed.), Metafiction (Hoboken: Routledge, 2014)
Dupuy, Jean-Pierre, "Self-reference in Literature," Poetics 18 (1989), pp. 491–515
Fludernik, Monika, “Metanarrative and Metafictional Commentary: From Metadiscursivity to Metanarration and Metafiction,” Poetica 35 (2003), pp. 1–39
Hutcheon, Linda, Narcissistic Narrative: The Metafictional Paradox (New York and London: Methuen,1985)
Hutcheon, Linda, “Incredulity toward Metanarrative: Negotiating Postmodernism and Feminisms.” K. Mezei (ed.). Ambiguous Discourse: Feminist Narratology and British Women Writers (Chapel Hill: U of North Carolina P, 1996), pp. 262–267
Neumann, Birgit and Ansgar Nünning, “Metanarration and Metafiction.” In: Handbook of Narratology, eds. Peter Hühn, John Pier, Wolf Schmid and Jörg Schönert (Berlin and New York: De Gruyter, 2009), pp. 204-211
Peters, Joan D., Feminist Metafiction and the Evolution of the British Novel (Gainesville: UP of Florida, 2002)
Scholes, Robert, Fabulation and Metafiction (Urbana: Universtiy of Illinois Press, 1980)
Waugh, Patricia, Metafiction: The Theory and Practice of Self-Conscious Fiction (London and New York: Routledge, 1988)
Comparative studies:
Ahearne, Ed, and Arnold Weinstein. "The Function of Criticism at the Present Time: The Promise of Comparative Literature." Comparative Literature in the Age of Multiculturalism. Ed. Charles Bernheimer. Baltimore: Johns Hopkins UP, 1995. 77-85.
Alexandrov, Vladimir E. "Literature, Literariness, and the Brain." Comparative Literature 59.2 (2007): 97-118.
Amaral, Genevieve. "Edgar Allan Poe's Fear of Texts: 'The Man of the Crowd' As Literary Monster." Comparatist: Journal of the Southern Comparative Literature Association 35 (2011): 227-38.
Andrew, Joe, Malcolm Crook, and Michael Waller, ed. Why Europe? Problems of Culture and Identity: Political and Historical Dimensions. New York: Palgrave, 2000.
Arens, Katherine. "When Comparative Literature Becomes Cultural Studies: Teaching Cultures Through Genre." Comparatist: Journal of the Southern Comparative Literature Association 29 (2005): 123-47.
Bassnett, Susan. Comparative Literature: A Critical Introduction. Oxford: Blackwell, 1993.
Bassnett, Susan. "Reflections on Comparative Literature in The Twenty-First Century." Comparative Critical Studies 3.1-2 (2006): 3-11.
Bennet, Milton J. “Towards Ethnorelativism: A Developmental Model of Intercultural Sensitivity”. In Education for the Intercultural Experience, M. R. Paige (ed). Yarmouth, Maine: Intercultural Press, 1993, pp. 22-73.
Bluestone, George. Novels into Film. Michigan: Johns Hopkins University Press, 1957.
Chatman, Seymour. Story and Discourse: Narrative Structure in Fiction and Film, Ithaca and London: Cornell UP, 1978
Chatman, Seymour. “What Novels Can Do That Films Can't (And Vice Versa)”, Critical Inquiry, Vol. 7, No. 1, On Narrative (Autumn, 1980), pp. 121-140.
Delage-Toriel, Lara. “Shadow of a Double: Taking a Closer Look at the Opening of Kubrick's Lolita,” Miranda 3 (2010)
Durantaye, Leland de la. "The Facts of Fiction, or the Figure of Vladimir Nabokov in W. G. Sebald." Comparative Literature Studies 45.4 (2008): 425-45.
Heidmann, Ute, and Jean-Michel Adam. "Text Linguistics and Comparative Literature: Towards an Interdisciplinary Approach to Written Tales: Angela Carter's Translations of Perrault." Language and Verbal Art Revisited: Linguistic Approaches to the Study of Literature. Ed. Donna R. Miller and Monica Turci. London: Equinox, 2007. 181-96.
Hutcheon, Linda. A Theory of Adaptation. London and New York: Routledge, 2013.
McFarlane, Brian. Novel to Film: An Introduction to the Theory of Adaptation. Oxford: Claredon Press, 1996.
Mitchell, J.W.T. Iconology: Image, Text, Ideology. Chicago and London: The University of Chicago Press, 1987.
Mitchell, J.W.T. Picture Theory: Essays on Verbal and Visual Representation. Chicago and London: The University of Chicago Press, 1994.
Williams, Lisa. The Artist as Outsider in the Novels of Toni Morrison and Virginia Woolf. Westport: Greenwood, 2000.
|
W cyklu 2026Z:
Poza tekstami teoretyznymi, wymienionymi w głównej części bibliografii, w 1 semestrze seminarium będą omawiane następujące teksty: |
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Studenci muszą aktywnie uczestniczyć w zajęciach; 2 nieobecności są dozwolone. |