Współczesna literatura fantasy: Wprowadzenie 3301-LB2052-1ST
Celem kursu jest zapoznanie studentów z podstawowym kontekstem i znaczeniem literatury gatunku fantasy w jego współczesnej formie. W trakcie kursu studenci zapoznają się z ogólnym zarysem wpływów dziedzictwa literatury klasycznej i średniowiecznej, które ukształtowały współczesną literaturę fantastyczną w jej obecnej formie, jak również powiązaniami istniejącymi pomiędzy literaturą fantasy i innymi rodzajami literatury spekulatywnej.
Punktem wyjścia w obrębie zagadnień omawianych w trakcie kursu jest dziedzictwo myśli krytycznej Inklingów, w szczególności J. R. R. Tolkiena I C.S. Lewisa, za sprawą której, w połowie XX w., powstały konceptualne podwaliny pod współczesny kształt i rozwój gatunku. Wychodząc od tego kontekstu, w trakcie kursu omawiany jest przegląd najbardziej reprezentatywnych tendencji we współczesnej literaturze fantasy. Szczególna uwaga poświęcona jest omówieniu interakcji literatury fantastycznej z takimi gatunkami jak fantastyka naukowa, bajka zwierzęca, historia alternatywna, jak również fantastyczna i heroiczna literatura antyku i średniowiecza. Tematyka kursu odnosi się również do wzajemnych relacji pomiędzy literaturą fantastyczną i współczesną literaturą postmodernistyczną.
Teksty omawiane w trakcie kursu odzwierciedlają różnorodność podgatunków w obrębie współczesnej literatury fantastycznej, takich jak: wysoka fantastyka, urban fantasy, animal fantasy, portal fantasy, oraz comic fantasy.
Równorzędnym celem kursu jest zapoznanie studentów z teoretycznym i krytycznym kontekstem pojęcia świata wtórnego, począwszy od jego średniowiecznych pierwowzorów, poprzez klasyczną definicję Tolkiena, aż po najnowsze prace krytyczne.
Lista omawianych tekstów:
1.Prace krytyczne:
J. R. R. Tolkien – On Fairy Stories
Ann Swinfen- In Defence of Fantasy pp. 1- 99
Farah Mendlesohn – Rhetorics of Fantasy, Introduction
Mark J. P. Wolf Building Imaginary Worlds, pp. 16 – 64
2. Terry Pratchett - We Free Men
3.C. S. Lewis - The Magician’s Nephew ; from The Voyage of the
Dawntreader: chapter :The Dark Island
4. Neil Gaiman – Neverwhere + BBC series
5. Susanna Clarke – Piranesi
6. Susanna Clarke – Mrs. Mabb
7. Susanna Clarke – Mr Simonelli, or the Fairy Widower
8. Sarah J. Maas - A Court of Thorns and Roses
9. Terry Pratchett - The Shepherd's Crown
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w zaawansowanym stopniu terminologię, teorię i metody badań nad literaturą i kulturą w ramach filologii angielskiej w zakresie literatury spekulatywnej
K_W08 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności:
Studenci potrafią:
K_U01 w zaawansowanym stopniu stosować terminologię, teorie i metody badań nad literaturą i kulturą w ramach filologii angielskiej w zakresie literatury spekulatywnej
K_U09 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
*** Obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku 2022/2023 ***
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W02 w zaawansowanym stopniu kluczową terminologię, główne metody i teorie badań nad językiem, literaturą i kulturą w ramach filologii angielskiej w zakresie literatury spekulatywnej
K_W03 w zaawansowanym stopniu tendencje rozwoju badań literaturoznawczych i kulturoznawczych w ramach filologii angielskiej
K_W05 w zaawansowanym stopniu gramatykę, składnię, fonologię, fonetykę, morfologię, pragmatykę języka angielskiego
K_W07 zasady projektowania badań literaturoznawczych i kulturoznawczych, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych w zakresie literatury spekulatywnej
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 posługiwać się terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu językoznawstwa, literaturoznawstwa i kulturoznawstwa w zakresie literatury spekulatywnej.
K_U02 posługiwać się metodologią badań literaturoznawczych i kulturoznawczych w ramach filologii angielskiej, z poszanowaniem norm etyki naukowej i prawa autorskiego
K_U04 wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemu oraz wykonania zadania dotyczącego tematyki z zakresu dyscyplin literaturoznawstwo i nauki o kulturze i religii
K_U11 projektować własną ścieżkę rozwoju
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K02 kształcenia ustawicznego i rozwoju osobistego, wykorzystując umiejętności w zakresie dokonywania wyboru przedmiotów i projektów odpowiadających zainteresowaniom danej osoby
K_K03 wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych, dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej oraz zasad i norm etycznych w działaniach projektowych i innych aktywnościach podejmowanych w ramach pracy zawodowej, wolontariatu itp.
Kryteria oceniania
przygotowanie prezentacji
- praca zaliczeniowa
- Cząstkowe prace pisemne i wypowiedzi ustne, (weryfikacja efektów: W, U, K).
- Cząstkowe prace pisemne i wypowiedzi ustne, końcowa praca pisemna (weryfikacja efektów: W, U, K).
- Wykonywanie krótkich zadań podczas zajęć (weryfikacja efektów: W, U, K). Cząstkowe prace pisemne (weryfikacja efektów: W, U).
- Zadania projektowe realizowane w ciągu semestru (weryfikacja efektów: W, U, K). Zrealizowanie projektu końcowego (weryfikacja efektów: W, U, K).
Literatura
ALEXANDER, Lloyd Chudley. "High Fantasy and Heroic Romance." The Horn Book Magazine.
ATTEBERY, Brian. Strategies of Fantasy. Bloomington/Indianapolis, 1992.
CARROLL, Shiloh. Medievalism in A Song of Ice and Fire and Game of Thrones. Cambridge, 2018.
CHANCE, Jane. Tolkien’s Art: A Mythology for England, Lexington, 2001.
FIMI, Dimitra/HONEGGER, Thomas (eds.) Subcreating Arda: World-building in J. R. R. Tolkien’s Work, its Precursors, and its Legacies. Zurich and Jena, 2019.
FLIEGER, Verlyn. Interrupted Music” The Making of Tolkien's Mythology, Kent and London, 2005.
HONEGGER, Thomas. “(Heroic) Fantasy and the Middle Ages – Strange Bedfellows or an Ideal Cast? “, Itinéraires [Online], 2010-3 | 2010.
Edward JAMES/Farah MENDELSOHN(eds.). The Cambridge Companion to Fantasy Literature. Cambridge, 2012
MANLOVE, Colin. Fantasy Literature of England. London, 1999.
MANLOVE, C.N. Modern Fantasy: Five Studies. Cambridge, 1975.
MENDLESOHN, Farah: The Rhetorics of Fantasy. Middletown, Connecticut, 2008.
MENDLESOHN, Farah/JAMES, Edward (eds.). A Short History of Fantasy. Faringdon, 2012.
SENIOR, W.A. “Quest Fantasies.” The Cambridge Companion to Fantasy Literature. Eds. Edward JAMES/ Farah MENDELSOHN. Cambridge, 2012, 190-199.
SWINFEN, Ann. In Defence of Fantasy: A Study of the Genre in English and American Literature since 1945. London, 1984.
TIMMERMAN, John H. Other Worlds: The Fantasy Genre. Bowling Green, Ohio, 1983.
WOLF, M. J. P. Building Imaginary Worlds: The Theory and History of Subcreation, New York and London, 2012.
WOLFE, Gary K. Critical Terms for Science Fiction and Fantasy: A Glossary and Guide to Scholarship. New York, 1986.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r. |