Metodologia badań językoznawczych CLIL - Wykład 3301-L2RML-CLIL-W
Kurs składa się z wykładu oraz zintegrowanych z nim ćwiczeń. Stanowi wprowadzenie do jakościowych i ilościowych metod badawczych w językoznawstwie, z perspektywy zarówno racjonalnej, jak i empirycznej, a także z punktu widzenia teorii i aplikacji. Podkreśla różnorodny i wielodyscyplinarny charakter badań nad językiem oraz metodologiczne powiązania między językoznawstwem a innymi dyscyplinami, takimi jak: historia, literatura, pedagogika, psychologia, socjologia i nauki przyrodnicze.
Podczas wykładów i ćwiczeń studenci zostaną zapoznani z podstawowymi pojęciami leżącymi u podstaw projektowania eksperymentów i rozumowania naukowego. Zostaną zaznajomieni z podstawowymi zasadami prowadzenia badań naukowych, począwszy od sformułowania problemu i pytań badawczych, poprzez dobór metod i technik badawczych, a skończywszy na gromadzeniu danych, ich analizie, interpretacji i prezentacji wyników. Zdobędą podstawową wiedzę o narzędziach badawczych stosowanych w różnych dziedzinach językoznawstwa (np. w językoznawstwie komputerowym, językoznawstwie funkcjonalnym, językoznawstwie historycznym, socjolingwistyce, psycholingwistyce, akwizycji języka). Kurs pomoże studentom w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących ich dalszych ścieżek studiowania.
Wykład podzielony jest na dwa moduły poświęcony następującym tematom.
Moduł 1. Podstawowe elementy badań nad językiem
1. Metoda naukowa i praktyka badań naukowych
- Czym jest metoda naukowa? Jak funkcjonuje ona w językoznawstwie i jego różnych subdyscyplinach?
- Rozróżnienia między teorią, modelem a badanym zjawiskiem
- Paradygmaty w badaniach językoznawczych
2. Kategorie w myśleniu, języku i badaniach
- Od problemów ogólnych do pytań badawczych i hipotez
- Modele gramatyki oparte o użycie języka.
- Przykłady hipotez i pytań badawczych
3. Podstawowe rozróżnienia w metodach badań językoznawczych
- Introspekcja
- Znaczenie badania języka w użyciu oraz ograniczenia intuicji
- Dobór odpowiedniego podejścia do problemu badawczego: podejścia ilościowe i jakościowe; studia przypadku i analizy próbek
4. Operacjonalizacja teorii
- Jednostki, elementy i kategorie analizy w językoznawstwie
- Korpusy językowe i inne typy zbiorów danych
5. Językoznawstwo a świat społeczny
- Podejścia do analizy dyskursu
- Typy pytań badawczych podejmowanych w analizie dyskursu
6. Analiza danych multimodalnych: gesty
7. Analiza danych multimodalnych: relacje między językiem a obrazem;
Moduł 2. Podstawowe elementy badań psycholingwistycznych
1. Rodzaje badań nad nabywaniem i użyciem języków
- Badania empiryczne jako metoda radzenia sobie z niepewnością
- Przedmioty badań w językoznawstwie stosowanym
- Rodzaje badań (eksploracyjne/konfirmacyjne; podstawowe/stosowane; jakościowe/ilościowe; przekrojowe/podłużne)
2. Proces badawczy
- Podstawowe etapy badań:
- Pytania badawcze (eksploracyjne, opisowe, relacyjne, przyczynowe) i hipotezy
- Zmienne i ich operacjonalizacja
3. Proces badawczy: podstawowe schematy badawcze
- Zrozumienie schematów badawczych (eksperyment, quasi-eksperyment, badanie korelacyjne, porównawcze)
- Kontrola zmiennych w badaniach (zmienna zależna, niezależna, zakłócająca)
4. Badania korelacyjne i porównawcze
- Testowanie hipotez, rozkład normalny i skośny
- Korelacje i porównania między grupami
- Interpretacja współczynników korelacji i wartości p
5. Badania eksperymentalne i quasi-eksperymentalne
- Grupy kontrolne i eksperymentalne w eksperymencie klasycznym
- Czym są manipulacja i randomizacja?
- Jak dobrze zaprojektować eksperyment?
- Eksperymenty w językoznawstwie stosowanym i psycholingwistyce
6. Badania eksperymentalne: schematy między- i wewnątrzosobowe.
- Czy grupa kontrolna jest zawsze konieczna?
- Porównywanie schematów eksperymentalnych stosowanych w psycholingwistyce
- Zagrożenia dla wewnętrznej trafności i rzetelności badań
7. Badania jakościowe i triangulacja
- Główne rodzaje badań jakościowych.
- Triangulacja i jej rola
- Czy dane jakościowe i językowe można analizować ilościowo?
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w zaawansowanym stopniu specyfikę językoznawstwa w odniesieniu do dyscyplin naukowych w dziedzinie nauk humanistycznych
K_W04, w zaawansowanym stopniu powiązania języka i literatury z procesami historyczno-kulturowymi
K_W07 zasady projektowania badań językoznawczych, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych i testowaniu hipotez w obrębie językoznawstwa i powiązanych dziedzin nauk humanistycznych oraz społecznych
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 posługiwać się terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu językoznawstwa
K_U02, posługiwać się metodologią badań językoznawczych w ramach filologii angielskiej, z poszanowaniem norm etyki naukowej i prawa autorskiego
K_U04 wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemów językoznawczych oraz wykonania zadania dotyczącego tematyki z zakresu dyscypliny językoznawstwo w tym zebrania i analizy danych językowych
K_U05 wyszukiwać informacje w różnych źródłach, poddać krytycznej ocenie źródło, ocenić przydatność informacji i dokonać analizy i syntezy informacji, w szczególności z zakresu językoznawstwa
K_U08 planować i organizować pracę indywidualną i w zespole by skutecznie realizować wyznaczone cele związane ze zbieraniem i analizą danych językowych
K_U09 przedstawić zdobytą wiedzę i komunikować się w sposób spójny, precyzyjny i poprawny językowo, posługując się językiem angielskim na poziomie minimum C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego
K_U011, projektować własną ścieżkę rozwoju
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K02 kształcenia ustawicznego, rozwoju osobistego i zawodowego wykorzystując wiedzę i umiejętności uzyskane w trakcie studiów, w szczególności umiejętności związane z samodzielną lekturą i analizą tekstów naukowych
K_K03 wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych w ramach zajęć z przedmiotu, dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej, rozwijanie etosu zawodu oraz zasad i norm etycznych w nauce w odniesieniu do językoznawstwa
K_K04 krytycznej oceny własnej wiedzy językoznawczej i umiejętności związanych ze zbieraniem, analizą i interpretacją danych językowych
K_K05 efektywnego funkcjonowania w kontaktach z innymi poprzez wyrażanie siebie w sposób spójny, przejrzysty, logiczny i konkretny, oraz uczestniczenia w inicjatywach społecznych i kulturalnych korzystając z różnych form i mediów
Kryteria oceniania
Egzamin końcowy obejmujący materiał z wykładów oraz ćwiczeń.
Obecność obowiązkowa. Dopuszczalne są dwie nieobecności.
Literatura
Cameron, L., & Maslen, R. (Eds.). (2010). Metaphor analysis: Research practice in applied linguistics, social sciences and the humanities. Equinox Pub.
Dörnyei, Z. (2007) Research Methods in Applied Linguistics. Oxford: OUP.
Evans, V., & Green, M. (2011). Cognitive linguistics: An introduction. Edinburgh Univ. Press.
Gonzalez-Marquez, M., Mittelberg, I., Coulson, S., & Spivey, M. J. (Eds.). (2007). Methods in cognitive linguistics. John Benjamins.
Lakoff, G. (1987). Women, fire, and dangerous things: What categories reveal about the mind. University of Chicago Press.
Loewen, S. & Plonsky, L. (2016) An A-Z of Applied Research Methods. London: Palgrave.
Mackey, A. Gass, S. (eds.) (2012) Research Methods in Second Language Acquisition. A practical Guide. Wiley-Blackwell.
Perry Jr, F. L. (2011). Research in applied linguistics: Becoming a discerning consumer. Routledge.
Taylor, J. (2002). Cognitive Grammar. Oxford University Press.
Wallace, M., & Wray, A. (2011). Critical reading and writing for postgraduates (2nd ed). SAGE Publications.
Wray, A. & Bloomer, A. (2006) Projects in Linguistics. A Practical Guide to Researching Language. London: Hodder Education.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: