Potwory. Historia kulturowa 3301-KB2424-1ST
Potwór jako zjawisko kulturowe jest czymś stałym, choć nie niezmiennym. Każda mitologia, folklor, literatura czy (ostatnio) filmografia zawiera liczne przedstawienia istot określanych jako obce, niezrozumiałe, potencjalnie lub rzeczywiście groźne, których istnienie zakłóca naturalny porządek rzeczy oraz poczucie bezpieczeństwa. Tradycyjnie też używano kategorii „potworności” jako pojęcia przydatnego przy definiowaniu człowieczeństwa. Europejskie spojrzenie na potwory zdeterminowane jest przez wyobraźnię antyczną i średniowieczną, która wprowadziła do zbiorowej wyobraźni takie istoty jak centaury, satyry, syreny, cyklopy, smoki, olbrzymy, itp. Zadaniem kursu jest przegląd głównych kategorii potworów funkcjonujących w kulturze europejskiej – zwłaszcza brytyjskiej – oraz (zmieniającej się) roli, jaką w niej odgrywały/odgrywają. Omówimy wybrane „tradycyjne” literackie potwory (np. Grendel, Dracula, potwór Frankensteina), a także przyjrzymy się współczesnej kulturze popularnej zdominowanej przez triadę Wampir-Wilkołak-Obcy (Alien). Teoretycznym punktem odniesienia będą rozwijające się obecnie w humanistyce studia nad potworami (monster studies).
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w zaawansowanym stopniu terminologię, teorię i metody badań nad potworami, historią kultury i kulturą popularną w ramach filologii angielskiej
K_W08 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 w zaawansowanym stopniu stosować terminologię, teorie i metody badań nad potworami, historią kultury i kulturą popularną w ramach filologii angielskiej
K_U08 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
*** PROGRAM 2022/2023 ***
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
- w zaawansowanym stopniu kluczową terminologię, główne podejścia do badań nad potworami, historią kultury i kulturą popularną (K_W02)
- w zaawansowanym stopniu tendencje rozwoju badań nad historią kultury (K_W03)
- w zaawansowanym stopniu gramatykę, składnię, fonologię, fonetykę, morfologię, pragmatykę języka angielskiego (K_W05)
- zasady projektowania badań nad historią kultury, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych (K_W07)
Umiejętności
Studenci potrafią:
- posługiwać się terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu kulturoznawstwa (K_U01)
- posługiwać się metodologią badań kulturoznawczych w ramach filologii angielskiej, z poszanowaniem norm etyki naukowej i prawa autorskiego (K_U02)
- wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemu oraz wykonania zadania dotyczącego analizy postaci (K_U04)
- projektować własną ścieżkę rozwoju (K_U11)
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
- kształcenia ustawicznego i rozwoju osobistego, wykorzystując umiejętności w zakresie dokonywania wyboru przedmiotów i projektów w zakresie kursu (K_K02)
- wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych, dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej oraz zasad i norm etycznych w działaniach projektowych i innych aktywnościach podejmowanych zakresie kursu (K_K03)
Kształcenie językowe na poziomie B2+.
Kryteria oceniania
Metody i kryteria zaliczenia:
- Obecność na zajęciach
- Prezentacje studentów
- Esej końcowy
Literatura
Asa Simon Mittman, Peter J. Dendle, The Ashgate Research Companion to Monsters and the Monstrous (2017)
Asa Simon Mittman, Marcus Hensel (eds), Classic Readings On Monster Theory. Demonstrare, Vol. 1 (2018)
Asa Simon Mittman, Marcus Hensel (eds), Primary Sources on Monsters. Demonstrare, Vol 2 (2018)
Jeffrey Andrew Weinstock (ed.), Ashgate Encyclopedia of Literary and Cinematic Monsters (2014)
Sorcha Ni Fhlainn (ed.), Dark Reflections, Monstrous Reflections - Essays on the Monster in Culture (2008)
Jana Byars, Hans Peter Broedel (eds.), Monsters and Borders in the Early Modern Imagination (2020)
Jeffrey Jerome Cohen (ed.), Monster Theory. Reading Culture (1996)
Lorraine Daston, Katherine Park, Wonders and the order of nature 1150-1750 (1998)
Rosemarie Garland Thomson (ed.), Freakery. Cultural Spectacles of the Extraordinary Body (1996)
Rudolf Wittkower “Marvels of the East. A Study in the History of Monsters”. Journal of the Warburg and Courtauld Institutes (1942)
Marlene Tromp (ed.), Victorian Freaks. The Social Context of Freakery in Britain (2008)
Robert Bogdan, Freak Show. Presenting Human Oddities for Amusement and Profit (1990)