Współczesna satyra amerykańska: Przegląd gatunku 3301-KA2523
Kurs przedstawia przegląd współczesnej satyry amerykańskiej jako narzędzia krytyki kulturowej, społecznej i politycznej. Traktuje satyrę jako formę transmedialną oraz analizuje jej różne przejawy w literaturze, stand-upie, telewizji, filmie, animacji, mediach audiowizualnych i kulturze cyfrowej. Szczególna uwaga zostanie poświęcona satyrze podejmującej najważniejsze kwestie współczesnej amerykańskiej debaty publicznej, w tym rasę, etniczność, reprezentację, kulturę medialną, polaryzację polityczną, demokrację, klasę społeczną, religię, zdrowie psychiczne i zaangażowanie obywatelskie.
Kurs łączy perspektywę historyczną, teoretyczną i interpretacyjną. Studenci będą omawiać wybrane teksty krytyczne z zakresu filozofii i teorii humoru, satyry, ironii, parodii i komedii, a następnie stosować te pojęcia do analizy tekstów literackich, filmów, odcinków seriali telewizyjnych, skeczy, występów stand-upowych, esejów wideo oraz internetowych form satyrycznych. Materiały omawiane na zajęciach będą obejmować wybrane fragmenty opracowań naukowych, prozy, filmów, seriali, filmów dokumentalnych, wywiadów i krótkich materiałów audiowizualnych. Przed zajęciami studenci będą czytać lub oglądać wybrane materiały i komentować je za pośrednictwem Perusalla, platformy internetowej służącej do lektury i dyskusji w formie komentarzy. Materiały te będą następnie stanowić podstawę rozmów prowadzonych na zajęciach w parach i grupach.
Lista tematów i materiałów może zostać zmodyfikowana w zależności od czasu, dostępności nowych lub alternatywnych źródeł oraz szczególnych zainteresowań studentów.
Lista zajęć
1. Wprowadzenie do kursu: satyra jako krytyka kulturowa, społeczna i polityczna
Omówienie celów kursu, wymagań, kluczowych pojęć i najważniejszych pytań. Wprowadzenie do satyry jako gatunku transmedialnego we współczesnej kulturze amerykańskiej.
2. Definicje satyry: formy, tradycje, funkcje i taksonomie
Wybrane fragmenty z The Cambridge Introduction to Satire. Omówienie satyry jako krytyki, satyry jako sztuki oraz satyry jako formy interwencji publicznej. Zajęcia wprowadzą również główne typy i taksonomie satyry, w tym satyrę horacjańską, juwenaliańską i menippejską, a także relację między satyrą a komentarzem społecznym i politycznym.
3. Satyra i życie obywatelskie
Wybrane fragmenty książki Sophii A. McClennen i Remy’ego M. Maisela Is Satire Saving Our Nation?. Dyskusja o satyrze, obywatelstwie, debacie demokratycznej oraz możliwości prowadzenia krytyki politycznej za pomocą humoru.
4. Teoria humoru, inteligencji komicznej i niegroźnego przekroczenia
Wybrane pojęcia z książki Stevena Gimbela Isn’t That Clever?, wraz z dodatkowymi materiałami dotyczącymi teorii inteligencji komicznej i niegroźnego przekroczenia.
5. Ironia, parodia i pseudosatyra - ćwiczenia w rozpoznaniu i interpretacji
Ironia werbalna, sytuacyjna i dramatyczna; parodia jako powtórzenie z krytycznym dystansem; wybrane przykłady i ćwiczenia, w tym popularne i cyfrowe formy ironii i parodii. Zajęcia obejmą również analizę przykładów z The Onion, Reductress i The Babylon Bee, ze szczególnym uwzględnieniem intencji satyrycznej, niejednoznaczności, interpretacji odbiorców, dezinformacji oraz ograniczeń satyry w obiegu cyfrowym.
6. Satyra literacka, rasa i autorstwo: Percival Everett i American Fiction
Wybrane fragmenty powieści Percivala Everetta Erasure, materiały kontekstowe dotyczące Everetta oraz dyskusja o filmie American Fiction. Tematy obejmują rasę, rynek literacki, stereotypy, autentyczność, autorstwo i przemysł wydawniczy.
7. Satyra, reprezentacja i zawłaszczenie kulturowe
Wybrane materiały dotyczące komedii i polityki reprezentacji, powieść R. F. Kuang Yellowface oraz film Hollywood Shuffle. Dyskusja o reprezentacji rasowej, kapitale kulturowym, autorstwie oraz satyrycznej krytyce przemysłów kultury.
8. Humor etniczny, satyra rasowa i Hollywood: The Sellout i The Studio
Wybrane fragmenty książki Simona Critchleya On Humour, powieści Paula Beatty’ego The Sellout oraz wybrane odcinki serialu The Studio. Tematy obejmują humor etniczny, dyskomfort, stereotypy, transgresję, oraz satyrę na Hollywood i instytucjonalną kulturę medialną.
9. Satyra telewizyjna i sketch comedy: Saturday Night Live
Wybrane materiały dotyczące Saturday Night Live i amerykańskiej telewizji, uzupełnione dyskusją o filmie Saturday Night. Dyskusja o sketch comedy, satyrze aktualnej, performansie politycznym, kulturze celebryckiej, historii telewizji oraz satyrze jako części mediów głównego nurtu.
10. Key & Peele, satyra i polityka performansu rasowego
Wybrane artykuły i eseje wideo dotyczące Key & Peele, w tym omówienia rasy, code-switchingu, performansu, horroru i kultury popularnej. Możliwe odniesienia do filmu Jordana Peele’a Get Out jako przykładu satyry, horroru i krytyki rasowej.
11. Powrót Jona Stewarta do The Daily Show i satyra obywatelska
Wybrane materiały dotyczące powrotu Jona Stewarta do The Daily Show oraz satyry obywatelskiej. Dyskusja o satyrze informacyjnej, zaangażowaniu społecznym, performansie politycznym, zaufaniu do mediów, debacie publicznej oraz zmieniającej się roli komentarza satyrycznego we współczesnej polityce amerykańskiej.
12. Simon Rich i Miracle Workers: dorastanie, biurokracja i satyra metafizyczna
Opowiadania Simona Richa z Glory Days oraz wybrane odcinki serialu Miracle Workers. Dyskusja o wchodzeniu w dorosłość, absurdzie instytucjonalnym, odpowiedzialności moralnej oraz komicznym ujęciu pytań metafizycznych.
13. Raphael Bob-Waksberg i BoJack Horseman: satyra i alienacja
Proza Raphaela Bob-Waksberga oraz wybrane odcinki serialu BoJack Horseman. Dyskusja o autorefleksyjnej telewizji, szczerości, samotności oraz granicach ironii.
14. George Saunders: satyra, nowa szczerość, życzliwość i wyobraźnia moralna
Możliwe materiały obejmują opowiadania George’a Saundersa Escape from Spiderhead i Love Letter oraz przemówienie Congratulations, by the Way, a także wybrane materiały dotyczące nowej szczerości. Dyskusja o satyrze, życzliwości, wrażliwości, odpowiedzialności moralnej oraz etycznych granicach ironii.
15. Satyra i zdrowie psychiczne
Występy stand-upowe Gary’ego Gulmana, Marii Bamford, Bo Burnhama, Rachel Bloom i Roya Wooda Jr., a także komediowy film dokumentalny Group Therapy. Dyskusja o depresji, żałobie, samotności, wyznaniu, dyskursie terapeutycznym oraz etyce żartowania z cierpienia.
---
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r.
https://ia.uw.edu.pl/fileadmin/ilustracje/dokumenty/2026/RD_IA_2025_UCHWALA_nr16_narzedzia_AI_nowelizacja_ZAL2.pdf
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w pogłębionym stopniu terminologię, teorię i metody badań odpowiadające aktualnemu stanowi zaawansowanej wiedzy w dyscyplinie literaturoznawstwo i naukach o kulturze i religii, zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia), ze szczególnym uwzględnieniem humor studies, badań nad satyrą, ironią, parodią, komedią, współczesną satyrą amerykańską oraz jej funkcjami kulturowymi, społecznymi i politycznymi
K_W04 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 w pogłębionym stopniu stosować terminologię, teorie i zaawansowane metody badań literaturoznawczych i kulturoznawczych do rozwiązywania złożonych i oryginalnych problemów badawczych zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia), w szczególności w analizie współczesnej satyry amerykańskiej w literaturze, stand-upie, telewizji, filmie, animacji, mediach audiowizualnych i kulturze cyfrowej
K_U04 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
Obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku 2022/2023
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w sposób pogłębiony specyfikę literaturoznawstwa i nauk o literaturze i religii na tle dziedziny nauk humanistycznych, w szczególności w odniesieniu do badań nad współczesną satyrą amerykańską, humorem, ironią, parodią, komedią oraz ich funkcjami kulturowymi, społecznymi i politycznymi
K_W02 w sposób pogłębiony tendencje rozwoju badań literaturoznawczych i kulturoznawczych w ramach filologii angielskiej, ze szczególnym uwzględnieniem współczesnych badań nad satyrą, humor studies, komedią, satyrą medialną, satyrą rasową i etniczną, reprezentacją, autorstwem oraz kulturą popularną
K_W04 w sposób pogłębiony zasady projektowania badań literaturoznawczych i kulturoznawczych, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych dotyczących współczesnej satyry amerykańskiej, jej form transmedialnych oraz jej roli w krytyce kultury i debacie publicznej
K_W05 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 posługiwać się zaawansowaną terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu językoznawstwa, literaturoznawstwa i kulturoznawstwa w analizie współczesnej satyry amerykańskiej, humoru, ironii, parodii, komedii, stand-upu, telewizji, filmu, animacji, mediów cyfrowych i kultury popularnej
K_U02 w sposób pogłębiony posługiwać się metodologią badań literaturoznawczych i kulturoznawczych w ramach filologii angielskiej, z poszanowaniem norm etyki naukowej i prawa autorskiego, w analizie tekstów literackich, tekstów krytycznych, filmów, seriali, skeczy, występów stand-upowych, esejów wideo oraz internetowych form satyrycznych omawianych na kursie
K_U03 wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemu oraz wykonania projektu naukowego dotyczącego tematyki z zakresu dyscyplin literaturoznawstwo i nauki o kulturze i religii, w szczególności projektu dotyczącego współczesnej satyry amerykańskiej, jej strategii retorycznych, form medialnych, funkcji krytycznych oraz relacji z debatą publiczną
K_U04 w sposób pogłębiony analizować i syntetyzować treści i zjawiska językowe, literackie i kulturowe w kontekście społecznym, historycznym i gospodarczym, zwłaszcza w odniesieniu do współczesnej satyry amerykańskiej podejmującej tematy rasy, etniczności, reprezentacji, autorstwa, mediów, polaryzacji politycznej, demokracji, klasy społecznej, religii, zdrowia psychicznego i zaangażowania obywatelskiego
K_U05 rozpoznawać różnice pomiędzy alternatywnymi podejściami metodologicznymi stosowanymi w danej dyscyplinie, w szczególności w odniesieniu do badań nad satyrą, humor studies, analizy literackiej, analizy kulturowej, badań nad mediami, performansem, reprezentacją i kulturą popularną
K_U06 samodzielnie wyszukiwać informacje w różnych źródłach i oceniać ich przydatność do pracy badawczej z zakresu tematyki seminarium magisterskiego
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K02 kształcenia ustawicznego, rozwoju osobistego i zawodowego wykorzystując wiedzę i umiejętności uzyskane w trakcie studiów
K_K03 wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych, dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej, rozwijanie etosu zawodu oraz zasad i norm etycznych w nauce w odniesieniu do dyscyplin reprezentowanych w programie kształcenia
K_K04 krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności w zakresie kierunku studiów
K_K06 dbałości o zachowanie dziedzictwa kulturowego z równoczesnym poszanowaniem różnorodnych zachowań kulturowych i poglądów jednostkowych
Kryteria oceniania
- wejściówki na każdych zajęciach (prosty test wielokrotnego wyboru sprawdzający zapoznanie się z materiałami w domu) (weryfikacja efektów: W, U)
- przygotowanie do zajęć/prace domowe (czytanie zadanych tekstów i udział w dyskusji w sali i na platformie Perusall.com) (weryfikacja efektów: W, U, K)
- praca semestralna/zaliczeniowa (wypowiedź pisemna, wideo esej, lub nagranie dyskusji związanej z tematem kursu) (weryfikacja efektów: W, U, K).
Literatura
Abrams, Sabrina Fuchs. Transgressive Humor of American Women Writers. Palgrave Macmillan, 2017.
Bamford, Maria. Sure, I’ll Join Your Cult: A Memoir of Mental Illness and the Quest to Belong Anywhere. Gallery Books, 2023.
Beatty, Paul. The Sellout. Farrar, Straus and Giroux, 2015.
Bob-Waksberg, Raphael. Someone Who Will Love You in All Your Damaged Glory: Stories. Alfred A. Knopf, 2019.
Caron, James E. Satire as the Comic Public Sphere: Postmodern Truthiness and Civic Engagement. Penn State University Press, 2021.
Critchley, Simon. On Humour. Routledge, 2002.
Dickson-Carr, Darryl. African American Satire: The Sacredly Profane Novel. University of Missouri Press, 2001.
Everett, Percival. Erasure. Graywolf Press, 2001.
Gilmore, John. Satire. Routledge, 2018.
Gimbel, Steven. Isn’t That Clever?: A Philosophical Account of Humor and Comedy. Routledge, 2018.
Greenberg, Jonathan. The Cambridge Introduction to Satire. Cambridge University Press, 2019.
Kuang, R. F. Yellowface. William Morrow, 2023.
McClennen, Sophia A., and Remy M. Maisel. Is Satire Saving Our Nation?: Mockery and American Politics. Palgrave Macmillan, 2014.
Morgan, Danielle Fuentes. Laughing to Keep from Dying: African American Satire in the Twenty-First Century. University of Illinois Press, 2020.
Rich, Simon. Glory Days: Stories. Little, Brown and Company, 2024.
Saunders, George. Congratulations, by the Way: Some Thoughts on Kindness. Random House, 2014.
Saunders, George. “Escape from Spiderhead.” Tenth of December: Stories. Random House, 2013.
Saunders, George. “Love Letter.” The New Yorker, 2020.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Dwie dopuszczalne nieobecności. |