Translatoryka - Sem. mgr 3 3301-JSS3KIZ
Celem seminarium jest przedstawienie najbardziej istotnych problemów przekładoznawstwa, jak również przeanalizowanie ich wpływu na tłumaczenie w wymiarze praktycznym. Tematyka spotkań obejmuje następujące zagadnienia:
- problemy związane ze zdefiniowaniem pojęcia przekładu (co można a czego nie można nazwać przekładem / czym jest a czym nie jest proces tłumaczenia);
- rodzaje tłumaczenia i relacje między nimi;
- jednostka tłumaczeniowa;
- pojęcie nieprzekładalności;
- rodzaje, poziomy i stopnie ekwiwalencji tłumaczeniowej;
- wpływ czynników kulturowych i językowych na proces przekładu;
- strategie tłumaczeniowe;
- techniki tłumaczeniowe;
- błędy w tłumaczeniu;
- jakość przekładu;
- typologia tekstów a przekład;
- rola autora tekstu wyjściowego, tłumacza i odbiorcy docelowego w procesie tłumaczenia;
- władza a przekład;
- manipulacja w tłumaczeniu.
Pierwsze dwa semestry seminarium mają na celu zapoznanie uczestników z teoretycznym spojrzeniem na przekład, przez czytanie, pisanie i dyskusję. Pozostałe dwa semestry poświęcone są przede wszystkim pisaniu prac dyplomowych.
Prace dyplomowe powinny stanowić omówienie teoretycznych zagadnień z zakresu przekładoznawstwa, które mogą być zilustrowane praktycznymi przykładami konkretnych problemów tłumaczeniowych. Ilustracje takie mogą przybrać formę:
- porównania tekstów oryginalnych i ich opublikowanych przekładów;
- porównania dwóch lub kilku tłumaczeń tego samego tekstu wyjściowego;
- omówienia strategii zastosowanych przez tłumacza;
- spekulacji na temat potencjalnych przekładów danego tekstu;
- porównania dwóch języków i/lub kultur i analizy wpływu podobieństw i różnic na proces przekładu.
Potencjalny materiał do analizy to:
- teksty literackie (proza, poezja, dramat);
- filmy i inne materiały audiowizualne;
- teksty piosenek;
- reklamy;
- tytuły tekstów.
Kurs dla studentów studiów stacjonarnych II stopnia.
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r.
https://ia.uw.edu.pl/fileadmin/ilustracje/dokumenty/2026/RD_IA_2025_UCHWALA_nr16_narzedzia_AI_nowelizacja_ZAL2.pdf
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza: Absolwent zna i rozumie
K_W02 w pogłębionym stopniu zasady projektowania badań językoznawczych, a w szczególności zasady wyboru metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych i testowaniu hipotez, w szczególności w odniesieniu do badań przekładoznawczych
K_W04 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności: Absolwent potrafi
K_U02 stosować zaawansowane zasady projektowania badań językoznawczych, a w szczególności potrafi:
- dobrać właściwe źródła, metody i narzędzia
- dokonać krytycznej analizy i syntezy obecnego stanu badań w dyscyplinie
- dokonać interpretacji i prezentacji otrzymanych wyników
z wykorzystaniem zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych
K_U03 posługiwać się strukturami, leksyką i odpowiednio dobierać konwencje językowe do sytuacji komunikacyjnej (np. prowadzenie debaty publicznej, wygłoszenie prezentacji akademickiej, itp.) w języku angielskim w mowie i piśmie na poziomie minimum C2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego
K_U04 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
K_U07 korzystać z nowoczesnych technologii w procesie zdobywania wiedzy oraz porozumiewać się z wykorzystaniem różnych kanałów i technik komunikacyjnych
K_U08 planować i organizować pracę zespołu oraz pracę indywidualną by skutecznie realizować wyznaczone cele
Kompetencje społeczne: Absolwent jest gotów do
K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
K_K03 wypełniania zobowiązań społecznych, współorganizowania działalności na rzecz środowiska społecznego
K_K04 inicjowania działań na rzecz interesu społecznego, myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy
K_K05 odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych, szczególnie w kontekście pracy tłumacza, w tym:
- przestrzegania zasad etyki zawodowej i wymagania tego od innych
- dbałości o dorobek i tradycje zawodu
- przestrzegania i rozwijania zasad etyki zawodowej oraz działania na rzecz przestrzegania tych zasad zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia) w ramach filologii angielskiej
Kryteria oceniania
Weryfikacja efektów W, U, K.
Studenci zobowiązani są:
-w pierwszym semestrze: napisać krótką pracę (3-5 stron, Times New Roman 12, odstępy 2,0 wiersza) na wybrany temat związany z jednym z zagadnień omawianych na zajęciach i łączący się z tematem pracy magisterskiej; sformułować temat pracy magisterskiej;
- w drugim semestrze: napisać pierwszy rozdział pracy;
- w trzecim semestrze: przygotować prezentację związaną z tematem pracy magisterskiej; napisać kolejny rozdział pracy;
- w czwartym semestrze: przygotować całą ostateczną wersję pracy magisterskiej do końca kwietnia.
Literatura
Baker, Mona (1992) In Other Words. A Coursebook on Translation. London / New York: Routledge.
Baker, Mona ed. (1998) Routledge Encyclopedia of Translation Studies. London / New York: Routledge.
Bassnett, Susan (2002) Translation Studies. 3rd ed. London / New York: Routledge.
Bednarczyk, Anna (2008) W poszukiwaniu dominanty translatorskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bielsa, Esperança - Susan Bassnett (2009) Translation in Global News. London/New York: Routledge.
Bogucki, Łukasz (2004) A Relevance Framework for Constraints on Cinema Subtitling. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Cronin, Michael (2009) Translation goes to the Movies. London/New York: Routledge.
Dąmbska-Prokop, Urszula (2000) Mała encyklopedia przekładoznawstwa. Częstochowa: Educator.
Dedecius, Karl (1974) Notatnik tłumacza. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Hatim, Basil (2001) Teaching and Researching Translation. Harlow: Pearson Education.
Hatim, Basil - Jeremy Munday (2004) Translation. An advanced Resourcebook. London / New York: Routledge.
Hejwowski, Krzysztof (2007) Kognitywno-komunikacyjna teoria Przekładu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Korzeniowska, Aniela (1998) Explorations in Polish-English Mistranslation Problems. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Korzeniowska, Aniela - Piotr Kuhiwczak (2005) Successful Polish-English Translation. Tricks of the Trade. 3rd ed. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kozak, Jolanta (2009) Przekład literacki jako metafora. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Krysztofiak, Maria (1996) Przekład literacki we współczesnej translatoryce. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Kuhiwczak, Piotr - Karen Littau (eds.) (2007) A Companion to Translation Studies. Clevedon: Multilingual Matters.
Lefevere, André ed. (1992) Translation / History / Culture. A Sourcebook. London / New York: Routledge. Legeżyńska, Anna (1999) Tłumacz i jego kompetencje autorskie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Newmark, Peter (1981) Approaches to Translation. Oxford: Pergamon Press.
Newmark, Peter (1988) A Textbook of Translation. Harlow: Longman.
Pieńkos, Jerzy (2003) Podstawy przekładoznawstwa. Od teorii do praktyki. Kraków: Kantor Wydawniczy Zakamycze.
Pisarska, Alicja and Teresa Tomaszkiewicz (1998) Współczesne tendencje przekładoznawcze. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Riccardi, Alessandra (ed.) (2002) Translation Studies. Perspectives on an Emerging Discipline. Cambridge: Cambridge University Press.
Robinson, Douglas (2003) Becoming a Translator. London and New York: Routledge.
Shuttleworth, Mark - Moira Cowie (1997) Dictionary of Translation Studies. Manchester: St Jerome Publishing.
Tomaszkiewicz, Teresa (2006) Przekład audiowizualny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Venuti, Lawrence (1998) The Scandals of Translation. London / New York: Routledge.
Venuti, Lawrence ed. (2000) The Translation Studies Reader. London and New York: Routledge.
Venuti, Lawrence (2008) The Translator's Invisibility. A history of translation. 2nd ed. London / New York: Routledge.
Williams, Jenny and Andrew Chesterman (2002) The Map. A Beginner's Guide to Doing Research in Translation Studies. Manchester: St. Jerome Publishing.
Wojtasiewicz, Olgierd (1996) Wstęp do teorii tłumaczenia. 2nd ed. Warszawa: TEPIS.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Dopuszcza się trzy nieobecności. |