Komunikacja międzykulturowa w nauczaniu języka angielskiego 3301-JS2933-1ST
Kurs bada miejsce komunikacji międzykulturowej w nauczaniu języka angielskiego, a pytania o zasadność i sposoby zwiększania świadomości międzykulturowej oraz międzykulturowej kompetencji komunikatywnej uczniów na lekcjach angielskiego to tylko przykład pytań na które ten kurs pomaga odpowiedzieć. Kurs składa się z trzech części. Część pierwsza poświęcona jest teorii komunikacji oraz edukacji międzykulturowej. W trakcie tej części kursu studenci uczą się między innymi o związku: kultura-język, kultura-myślenie, jak i o tożsamości, odmienności i reprezentacji. Po określeniu cech i kompetencji międzykulturowego użytkownika języka, przechodzimy do części drugiej, w czasie której studenci przechodzą szybki trening międzykulturowy, podnoszą swoją świadomość i wrażliwość międzykulturową poprzez krytyczną analizę wybranych materiałów pisemnych i audiowizualnych pod kątem kulturowym. W czasie drugiej części kursu studenci mają okazję do autorefleksji, analizy własnych doświadczeń i postaw międzykuturowych. Trzecia część, zwieńczająca kurs, ma na celu wsparcie studentów w wykorzystaniu wiedzy oraz umiejętności z pierwszych dwóch części w celu zastosowania ich do nauczania języka angielskiego.
Analizowany materiał to głównie teksty kulturowe oraz materiały audiowizualne.
Praca podczas zajęć i w domu to lektura, przygotowywanie wypowiedzi ustnych, pisemnych oraz praca indywidualna i grupowa.
Spodziewane wnioski z zajęć dotyczą roli komunikacji międzykulturowej w nauczaniu języka angielskiego oraz roli nauczyciela w procesie edukacji międzykulturowej.
Część I: Teoria komunikacji i edukacji międzykulturowej (tygodnie 1–5)
Tydzień 1: Wprowadzenie do kursu. Pojęcie kultury i jej związki z językiem; koncepcja languaculture (Agar).
Tydzień 2: Teorie języka: język jako praktyka społeczna i kulturowa.
Tydzień 3: Teorie komunikacji: semiotyczna, sociokulturowa, fenomenologiczna.
Tydzień 4: Teorie kultury: podejście epidemiologiczne i inne. Związki kultura–
myślenie–tożsamość.
Tydzień 5: Cechy i kompetencje międzykulturowego użytkownika języka; odmienność i reprezentacja.
Część II: Trening międzykulturowy i autorefleksja (tygodnie 6–10)
Tydzień 6: Angielski jako lingua franca (ELF), Euro-Angielski i angielski
międzynarodowy.
Tydzień 7: Krytyczna analiza tekstów pisemnych pod kątem kulturowym.
Tydzień 8: Krytyczna analiza materiałów audiowizualnych pod kątem kulturowym.
Tydzień 9: Autorefleksja — analiza własnych postaw i doświadczeń międzykulturowych.
Tydzień 10: Rozwijanie wrażliwości i świadomości międzykulturowej.
Część III: Komunikacja międzykulturowa w dydaktyce języka angielskiego
(tygodnie 11–15)
Tydzień 11: Rola nauczyciela języka angielskiego w procesie edukacji
międzykulturowej.
Tydzień 12: Projektowanie działań dydaktycznych rozwijających kompetencję
międzykulturową uczniów.
Tydzień 13: Analiza podręczników i materiałów do nauki języka angielskiego pod
kątem treści kulturowych.
Tydzień 14: Prezentacje projektów studenckich — scenariusze lekcji z elementami
edukacji międzykulturowej.
Tydzień 15: Podsumowanie kursu. Wnioski dotyczące roli komunikacji
międzykulturowej w nauczaniu języka angielskiego.
Dopuszczalne są 3 nieobecności.
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r.
https://ia.uw.edu.pl/fileadmin/ilustracje/dokumenty/2026/RD_IA_2025_UCHWALA_nr16_narzedzia_AI_nowelizacja_ZAL2.pdf
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w zaawansowanym stopniu terminologię, teorię i metody badań
językoznawczych dotyczące komunikacji i edukacji międzykulturowej, zgodnie z
obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia) w ramach filologii
angielskiej
K_W09 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 w zaawansowanym stopniu stosować terminologię, teorie i metody badań
językoznawczych w analizie zjawisk komunikacji i edukacji międzykulturowej, zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia) w ramach filologii angielskiej
K_U09 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści w kontekście
komunikacji i edukacji międzykulturowej
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i
praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
*** Obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku 2022/2023 ***
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W02 w zaawansowanym stopniu kluczową terminologię, główne metody i teorie badań nad językiem w kontekście komunikacji i edukacji międzykulturowej w ramach filologii angielskiej
K_W03 metodologię i tendencje rozwoju badań językoznawczych dotyczących
komunikacji i edukacji międzykulturowej w ramach filologii angielskiej
K_W05 w zaawansowanym stopniu gramatykę, składnię, fonologię, fonetykę,
morfologię, pragmatykę języka angielskiego
K_W07 zasady projektowania badań językoznawczych, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych i testowaniu hipotez w zakresie komunikacji międzykulturowej
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 posługiwać się terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu językoznawstwa i komunikacji międzykulturowej
K_U02 posługiwać się metodologią badań językoznawczych w ramach filologii
angielskiej, z poszanowaniem norm etyki naukowej i prawa autorskiego
K_U04 wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemu oraz
wykonania zadania dotyczącego komunikacji i edukacji międzykulturowej
K_U11 projektować własną ścieżkę rozwoju w zakresie kompetencji międzykulturowej
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K02 kształcenia ustawicznego i rozwoju osobistego w zakresie kompetencji i
wrażliwości międzykulturowej, wykorzystując umiejętności w zakresie dokonywania wyboru przedmiotów i projektów odpowiadających zainteresowaniom danej osoby
K_K03 wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych,
dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej oraz zasad i norm etycznych w
działaniach projektowych i innych aktywnościach podejmowanych w ramach pracy zawodowej, wolontariatu itp.
Kryteria oceniania
- Cząstkowe prace pisemne i wypowiedzi ustne, końcowa praca pisemna (weryfikacja efektów: W, U, K).
- Zadania projektowe realizowane w ciągu semestru: scenariusz lekcji z elementami edukacji międzykulturowej (weryfikacja efektów: W, U, K).
- Prezentacja projektu końcowego (weryfikacja efektów: W, U, K).
Literatura
Alred, G., Byram, M., & Fleming, M. (Eds.). (2003). Intercultural experience and education. Multilingual Matters.
Alred, G., Byram, M., & Fleming, M. (Eds.). (2006). Education for intercultural citizenship: Concepts and comparisons. Multilingual Matters.
Baker, W. (2015). Culture and identity through English as a lingua franca: Rethinking concepts and goals in intercultural communication. De Gruyter Mouton. https://doi.org/10.1515/9781501502149
Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
Byram, M. (2021). Teaching and assessing intercultural communicative competence: Revisited. Multilingual Matters.
Byram, M., & Grundy, P. (Eds.). (2002). Context and culture in language teaching and learning. Multilingual Matters.
Byram, M., Gribkova, B., & Starkey, H. (2002). Developing the intercultural dimension in language teaching: A practical introduction for teachers. Council of Europe, Language Policy Division.
Corbett, J. (2003). An intercultural approach to English language teaching. Multilingual Matters.
Deardorff, D. K. (Ed.). (2009). The SAGE handbook of intercultural competence. Sage.
Dooly, M., & Darvin, R. (2022). Intercultural communicative competence in the digital age: Critical digital literacy and inquiry-based pedagogy. Language and Intercultural Communication, 22(3), 354–366. https://doi.org/10.1080/14708477.2022.2063304
FitzGerald, H. (2003). How different are we? Spoken discourse in intercultural communication: The significance of the situational context. Multilingual Matters.
Gagliardi, C., & Maley, A. (Eds.). (2010). EIL, ELF, global English: Teaching and learning issues. Peter Lang.
Guilherme, M. (2002). Critical citizens for an intercultural world: Foreign language education as cultural politics. Multilingual Matters.
Holmes, P., & Dervin, F. (Eds.). (2016). The cultural and intercultural dimensions of English as a lingua franca. Multilingual Matters.
Jackson, J. (2019). Introducing language and intercultural communication (2nd ed.). Routledge.
Jackson, J. (Ed.). (2020). The Routledge handbook of language and intercultural
communication (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003036210
Kramsch, C. (1998). Language and culture. Oxford University Press.
Liddicoat, A. J., & Scarino, A. (2013). Intercultural language teaching and learning.
Wiley-Blackwell. https://doi.org/10.1002/9781118482070
Novinger, T. (2001). Intercultural communication: A practical guide. University of Texas Press.
Risager, K. (2007). Language and culture pedagogy: From a national to a transnational paradigm. Multilingual Matters.
Seidlhofer, B. (2011). Understanding English as a lingua franca. Oxford University Press.
Sercu, L. (2005). Foreign language teachers and intercultural competence: An international investigation. Multilingual Matters.
Sharifian, F., & Palmer, G. B. (Eds.). (2007). Applied cultural linguistics: Implications for second language learning and intercultural communication. John Benjamins.