Językoznawcze teorie przekładu 3301-JS2903
Lista tematów obejmuje:
1. Związki między przekładoznawstwem i językoznawstwem.
2. Teoria znaczenia i ekwiwalencji R. Jakobsona.
3. Socjolingwistyczna koncepcja przekładu wg E. Nidy.
4. Podejścia językoznawcze do przekładu literackiego.
5. Teoria transpozycji J.C.Catforda.
6. Zmiany spójności w procesie przekładu.
7. Pojęcie 'translationese'.
8. Typologia tekstów na potrzeby przekładu wg K. Reiss.
9. Struktura tematyczno-rematyczna w przekładzie.
10. Pragmatyczno-funkcjonalny model oceny przekładu wg J. House
11. Zastosowanie gramatyki kognitywnej w analizie przekładu.
12. Zastosowanie semantyki ram w analizie przekładu.
Niektóre tematy mogą wymagać więcej niż jednych zajęć.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w pogłębionym stopniu terminologię, teorię i metody badań odpowiadające aktualnemu stanowi zaawansowanej wiedzy w zakresie językoznawczych teorii przekładu
K_W04 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 w pogłębionym stopniu stosować terminologię, teorie i zaawansowane metody badań językoznawczych w odniesieniu do przekładoznawstwa do rozwiązywania złożonych i oryginalnych problemów badawczych zgodnie z obraną przez siebie specjalnością (oraz ścieżką kształcenia)
K_U04 stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K01 krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści w zakresie językoznawczych teorii przekładu
K_K02 uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych w przekładoznawstwie oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
*** Obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku 2022/2023 ***
Wiedza
Studenci znają i rozumieją:
K_W01 w sposób pogłębiony specyfikę językoznawczych badań nad przekładem na tle dziedziny nauk humanistycznych
K_W02 w sposób pogłębiony tendencje rozwoju językoznawczych badań nad przekładem
Umiejętności
Studenci potrafią:
K_U01 posługiwać się zaawansowaną terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu językoznawczych badań nad przekładem
K_U03 wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemu oraz wykonania projektu naukowego dotyczącego tematyki z zakresu językoznawczych badań nad przekładem
K_U04 w sposób pogłębiony analizować i syntetyzować treści i zjawiska językowe w przekładzie
K_U05 rozpoznawać różnice pomiędzy alternatywnymi podejściami metodologicznymi w zakresie językoznawczych badan nad przekładem
K_U08 uczestniczyć w pracy projektowej, współdziałać z innymi osobami w ramach prac zespołowych i kierować pracą zespołu
K_U09 przedstawić zdobytą wiedzę w sposób spójny, precyzyjny i poprawny językowo, posługując się językiem angielskim na poziomie C2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, dobierając odpowiednio formy wypowiedzi do sytuacji komunikacyjnej, oraz komunikować się z innymi, zróżnicowanym kręgami odbiorców (kompetencje mediacyjne)
Kompetencje społeczne
Studenci są gotowi do:
K_K02 kształcenia ustawicznego, rozwoju osobistego i zawodowego wykorzystując wiedzę i umiejętności uzyskane w trakcie kursu
K_K03 wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych, dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej, rozwijanie etosu zawodu oraz zasad i norm etycznych w nauce w odniesieniu do językoznawstwa i przekładoznawstwa
K_K04 krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności w zakresie językoznawczych badań nad przekładem
Kryteria oceniania
Zaliczenie na podstawie testu.
Test pisemny; weryfikacja efektów: W, U.
Zaliczenie poprawkowe: test
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r.
https://ia.uw.edu.pl/fileadmin/ilustracje/dokumenty/2026/RD_IA_2025_UCHWALA_nr16_narzedzia_AI_nowelizacja_ZAL2.pdf
Literatura
Wybrane źródła:
Anderman, G. 2007. “Linguistics and Translation.” In: P. Kuhiwczak, K. Littau (eds), The Companion to Translation Studies. Clevedon: Multilingual Matters, 45-62.
Baker, M. 1992. In Other Words. London/New York: Routledge.
Blum-Kulka, S. 1986. “Shifts of cohesion and coherence in translation.” In: L. Venuti (ed.) 2000, The Translation Studies Reader. London: Routledge, 298-313.
Bukowski, P., M. Heydel (eds). 2009. Współczesne teorie przekładu. Antologia. Kraków: Znak.
Catford, J.C. 1965. A Linguistic Theory of Translation. London: Oxford University Press.
Jakobson, R. 1959. “On linguistic aspects of translation”. In: L. Venuti, (ed.) 2000, The Translation Studies Reader. London: Routledge, 113-118.
Fawcett, P. 1997. Translation and Language. Linguistic theories explained. Manchester: St Jerome Publishing.
Fillmore, Ch. J. 1977. “Scenes-and-frames semantics.” In: A. Zampolli (ed.). Linguistic Structures Processing. Amsterdam: North Holland, 55-81
Hatim, B., I.Mason. 1990. Discourse and the translator. London: Longman.
House, J. 2001. “Translation Quality Assessment: Linguistic Description vs. Social Evaluation.” Meta 46(2), 243-257.
Klemensiewicz, Z. 1955. “Przekład jako zagadnienie językoznawstwa.” In: M. Rusinek (ed.) 1955, O sztuce tłumaczenia. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 85-97.
Malmkjær, K. 2005. “Translation and linguistics.” Perspectives: Studies in Translatology 13:1, 5-20.
Nida, E.A. 1969. “Science of Translation.” In: Nida, E.A. 1975. Language Structure and Translation. Essays by Eugene A. Nida. Stanford: Stanford University Press, 79-101.
Pym, A. 2010. Exploring Translation Theories. New York: Routledge.
Reiss, K. 1981. “Type, kind and individuality of text. Decision making in translation.” In: L. Venuti (ed.) (2000), (ed.) 2000, The Translation Studies Reader, London: Routledge, 160-171.
Snell-Hornby, M. 2005. “Of catfish and blue bananas: scenes-and frames semantics as a contrastive knowledge system for translation.” In: H.V. Dam, J. Engberg and H. Gerzymisch-Arbogast (eds), Knowledge Systems and Translation. Berlin/New York: Mouton de Gruyter.193-206.
Tabakowska, E. 2001. Językoznawstwo kognitywne a poetyka przekładu. Kraków: Universitas.
Tabakowska, E. 2013. “(Cognitive) grammar in translation: Form as meaning”. In: Ana Rojo and Iraide Ibarretxe-Antunano (eds) Cognitive Linguistics and Translation. Advances in Some Theoretical Models and Applications. Berlin: De Gruyter Mouton, 229-250.
Tirkkonen-Condit, S. 2002. “Translationese – a myth or an empirical fact? A study into the identifiability of translated language.” Target 14(2), 207-220.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Dopuszczalne są trzy nieobecności. W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r. |