Wprowadzenie do podejść funkcjonalnych w fonologii 3301-JF2624-1ST
Kurs przeznaczony jest dla studentów studiów pierwszego stopnia. Celem kursu jest wprowadzenie do analizy fonologicznej w ramach podejść funkcjonalnych, opartych na uzusie oraz założeniu, że procesy fonologiczne są dynamicznymi procesami kognitywnymi, zachodzącymi w czasie rzeczywistym. Tematyka kursu obejmuje następujące zagadnienia:
• podstawowe założenia funkcjonalnego podejścia do analizy zjawisk fonologicznych; struktura, substancja, uzus
• wariantywność form; zmienność kategorialna; gradient fonetyczny; naturalne i nienaturalne procesy fonologiczne; procesy emergentne
• odziaływanie czynników pozafonologicznych, takich jak:
- czynniki fonetyczne (właściwości artykulacji i percepcji); alternacja fonologiczna jako reorganizacja/redukcja gestów artykulacyjnych; ograniczenia percepcji
- czynniki frekwencji i rola leksykonu; frekwencja typu i tokenu; procesy redukcji i wyrównania analogicznego
- zmienne efekty określonych procesów fonologicznych w zależności od kontekstu komunikacyjnego; zjawiska niekompletnej neutralizacji
• reprezentacje fonologiczne; egzemplary; symbol fonologiczny w ujęciu dynamicznym (reprezentacja jako struktura i proces)
Zmienne oddziaływanie procesów fonologicznych i wariantywność form, a także ich wpływ na zmianę językową, omawiane są na podstawie danych z języka angielskiego (w niewielkim stopniu także z innych języków). Materiał językowy pochodzi z badań korpusowych i eksperymentalnych. Uwzględnione są również zjawiska zmienności charakterystyczne dla przyswajania/uczenia się języka.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Program 2022-2024
Student zna i rozumie
K_W02
w zaawansowanym stopniu kluczową terminologię, główne metody i teorie badań nad językiem rozwijane w podejściach funkcjonalnych w fonologii w ramach filologii angielskiej
K_W03
metodologię i tendencje rozwoju badań językoznawczych w podejściach funkcjonalnych w fonologii w ramach filologii angielskiej
K_W05
w zaawansowanym stopniu fonologię i fonetykę języka angielskiego z perspektywy podejść funkcjonalnych
K_W07
zasady projektowania badań językoznawczych, a w szczególności stosowania metod i narzędzi w formułowaniu problemów badawczych i testowaniu hipotez w ramach podejść funkcjonalnych w fonologii
Student potrafi
K_U01
posługiwać się terminologią i aparatem pojęciowym z zakresu językoznawstwa, ze szczególnym uwzględnieniem podejść funkcjonalnych w fonologii
K_U02
posługiwać się metodologią badań językoznawczych proponowanych w podejściach funkcjonalnych w fonologii w ramach filologii angielskiej, z poszanowaniem norm etyki naukowej i prawa autorskiego
K_U04
wykorzystać zdobytą wiedzę do opisania i rozwiązania problemu oraz wykonania zadania dotyczącego tematyki z zakresu dyscypliny językoznawstwo w podejściach funkcjonalnych w fonologii
K_U11
projektować własną ścieżkę rozwoju, w tym ścieżkę rozwoju własnych zainteresowań, wiedzy i umiejętności w ramach fonetyki/fonologii
Student jest gotów do
K_K02
kształcenia ustawicznego i rozwoju osobistego, wykorzystując umiejętności w zakresie dokonywania wyboru przedmiotów i projektów, w szczególności projektów z zakresu fonetyki/fonologii odpowiadających zainteresowaniom danej osoby
K_K03
wzięcia odpowiedzialności za pracę własną i poszanowania pracy innych, dbając o przestrzeganie zasad etyki zawodowej oraz zasad i norm etycznych w działaniach projektowych z zakresu fonetyki/fonologii.
Program 2025
Wiedza - Studenci znają i rozumieją:
K_W01
w zaawansowanym stopniu terminologię, teorię i metody badań językoznawczych w zakresie podejść funkcjonalnych w fonologii w ramach filologii angielskiej
K_W09
pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Umiejętności - Studenci potrafią:
K_U01
w zaawansowanym stopniu stosować terminologię, teorie i metody badań językoznawczych w zakresie podejść funkcjonalnych w fonologii w ramach filologii angielskiej
K_U09
stosować w praktyce pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
Kompetencje społeczne - Studenci są gotowi do:
K_K01
krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści
K_K02
uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu
Kryteria oceniania
Podstawą oceny końcowej są wyniki dwóch testów pisemnych: śródsemestralnego (40%) oraz na koniec semestru (60%); testy składają się z pytań typu „test wyboru”/„test luk” oraz pytania otwartego; weryfikacja efektów K_W02, K_W03, K_W05,K_W07, K_U01, K_U04 (program 2022-2024)/ K_W01, K_W09, K_U01, K_U09 (program 2025)
Dodatkowe punkty (10%) można otrzymać za nieobowiązkową pracę pisemną.
Literatura
(wybrane fragmenty)
Browman, Catherine P. and Louis Goldstein (1995). Gestural syllable position effects in American English. In Bell-Berti, F. & L. J. Raphael (eds.), Producing Speech: Contemporary Issues. AIP Press.
Bybee, Joan (2001). Phonology and Language Use. Cambridge University Press.
Dabouis, Quentin and Jean Michel Fournier (2025). An empirical study of vowel reduction and preservation in British English Phonology. Phonology 42, e15 1–32.
Gafos, Adamantios I. (2006). Dynamics in grammar. In Goldstein, Louis, Whalen, D. H., & Catherine T. Best (eds.) Laboratory phonology 8. Mouton de Gruyter. 51–79.
Łukaszewicz, Beata (in press). Phonology as a dynamical system. In Nasukawa, Kuniya, Samuels, Bridget, Schwartz, Geoffrey, & Miklós Törkenczy (eds.), The Wiley Blackwell Companion to Phonology, Second Edition. Wiley Blackwell.
Pierrehumbert, Janet B. (2001). Exemplar dynamics: word frequency, lenition and contrast. In Bybee, Joan & Paul Hopper (eds.), Frequency and the Emergence of Linguistic Structure. Benjamins. 137–157.
Thelen, Esther (1991). Motor Aspects of Emergent Speech: A Dynamic Approach. In Krasnegor, Norman A., Rumbaugh, Duane M., Schiefelbusch, Richard L., & Michael Studdert-Kennedy (eds.), Biological and Behavioral Determinants of Language Development. Lawrence Erlbaum Associates, Inc. 339-362.
Zsiga, Elizabeth (2020). The Phonology/Phonetics Interface. Edinburgh University Press.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Dopuszczalne 3 nieobecności. |