Fonologia generatywna 3301-JF260
Kurs omawia różne podejścia w ramach standardowej teorii generatywnej. W trakcie kursu omawiane są następujące tematy:
1) cechy fonologiczne (porównanie tradycyjnego linearnego modelu SPE oraz późniejszych teorii cech: cechy binarne a cechy prywatywne, dystynktywność, redundancja, różnice między tzw. wiązką cech a reprezentacją w ramach geometrii cech),
2) sylaba (różnice między tradycyjną binarną analizą sylaby w kategoriach cechy dystynktywnej [+/-syllabic] według modelu SPE a autonomicznym, nielinearnym przedstawieniem cechy jako jednostki systemu fonologicznego języka) oraz fonologiczne ograniczenia i uwarunkowania zasad sylabifikacji (zagadnienie skali sonorności, reguła Jespersena, ograniczenia algorytmu sylabifikacji obowiązujące w poszczególnych językach, na przykład zasada Obstruent Sequencing Suspension w języku polskim określająca zasady uporządkowania segmentów w nagłosie i wygłosie sylaby.
3) klasyfikacja reguł fonologicznych (problem przejrzystości reguł, relacje dysjunkcji i koniunkcji w procesie fonologicznym, pojęcie cykliczności) oraz ograniczeń formalnych w stosowaniu reguł (Alternation Condition, Strict Cyclicity and the Elsewhere Condition). Wszystkie wymienione wyżej zagadnienia będą przedstawiane w sposób analityczny na danych z różnych języków.
W zakresie stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI) na zajęciach obowiązują zasady określone w uchwale nr 16 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów filologia angielska (English Studies), filologia angielska – językoznawstwo (English Studies – Linguistics), filologia angielska – literatura i kultura (English Studies – Literature and Culture) z dn. 9 grudnia 2025 r.
https://ia.uw.edu.pl/fileadmin/ilustracje/dokumenty/2026/RD_IA_2025_UCHWALA_nr16_narzedzia_AI_nowelizacja_ZAL2.pdf
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
K_W01 Student/ka zna i rozumie w zaawansowanym stopniu kluczową terminologię językoznawczą, główne metody i teorie badań w ramach fonologii generatywnej do początku lat 90. XX wieku.
K_W05 Student/ka zna i rozumie w zaawansowanym stopniu gramatykę opisową języka angielskiego i polskiego z zakresu fonologii, fonetyki i morfologii.
K_W09 pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego
K_U01 Student/ka potrafi posługiwać się aparatem pojęciowym z zakresu fonologii, fonetyki i morfologii, a także potrafi zastosować teorie w celu rozwiązania zagadnień fonologicznych.
K_K01 Student/ka jest gotów/a do krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści z zakresu fonologii.
Kryteria oceniania
- 2 testy pisemne: śródsemestralny (30%) i końcowy (40%).
- 2 projekty fonologiczne obowiązkowe (30%) oraz 2 opcjonalne projekty (10%).
Metody dydaktyczne
wykład interaktywny, metoda projektowa, metoda problemowa, praca w grupach, ćwiczenia analityczne na zajęciach
Dozwolone są max 2 nieobecności na zajęciach w trakcie semestru.
Literatura
Chomsky, N. & M.Halle, 1968. The Sound Pattern of English. New York: Harper and Row. (wybrane rozdziały)
Kenstowicz, M. 1994. Phonology in generative grammar. Cambridge MA & Oxford: Blackwell. (wybrane rozdziały).
Rubach J. 1982. Analysis of phonological structures. Warszawa: PWN. (wybrane rozdziały).
Rubach J. 1999. 'The Syllable in Phonological Analysis'. Rivista di Linguistica 11: 273-314.
Materiały własne osoby prowadzącej.