Wstęp do literaturoznawstwa 3300-WdL-MSF-1-ZP
Zajęcia mają charakter konwersatoryjny i stanowią wprowadzenie do podstawowych zagadnień teorii literatury, poetyki oraz metod analizy tekstu literackiego. Ich celem jest przygotowanie studentów do samodzielnej, świadomej i krytycznej pracy z tekstem literackim, opartej na rozumieniu podstawowych kategorii i terminów literaturoznawczych.
W pierwszej części kursu omówione zostaną zasadnicze pojęcia nauki o literaturze, takie jak definicje literatury, sposób istnienia dzieła literackiego, specyfika języka literackiego, relacja autora, narratora i odbiorcy, a także kategorie czasu i przestrzeni w utworze literackim.
W dalszej części zajęć uwaga skoncentrowana zostanie na podstawowych zagadnieniach poetyki opisowej i teoretycznej, obejmujących poezję (formy wiersza, klasyfikacja strof, rym, figury stylistyczne), prozę (podstawowe elementy utworu epickiego – narrator, bohater, fabuła, kategorie czasu i przestrzeni, poziomy narracyjne, narracja/opis, teorie punktów widzenia) i dramat (główne elementy utworu dramatycznego – fabuła, akcja, podział na akty, sceny, odsłony i obrazy, postacie dramatu, odmiany i funkcje dialogów i monologów, tekst dramatyczny, sytuacja dramatyczna).
Lektura i dyskusja nad wybranymi tekstami teoretycznymi stanowić będą punkt wyjścia do analizy fragmentów dzieł literatury europejskiej. W toku zajęć nacisk położony zostanie na rozwijanie kompetencji interpretacyjnych, rozumienie wewnętrznej organizacji dzieła literackiego oraz umiejętność posługiwania się podstawową terminologią teoretycznoliteracką.
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
K_W01 Student/ka zna i rozumie w podstawowym stopniu miejsce i znaczenie literaturoznawstwa oraz jego powiązania z naukami o kulturze i religii.
K_W03 Student/ka zna i rozumie w zaawansowanym stopniu specjalistyczną terminologię, metodologię, przedmiot i kierunki badań właściwe dla literaturoznawstwa.
K_W07 Student/ka zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych tekstów literatury.
K_U01 Student/ka potrafi zastosować podstawowe ujęcia teoretyczne właściwe dla literaturoznawstwa.
K_U09 Student potrafi porozumiewać się z wykorzystaniem różnych kanałów i technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu literaturoznawstwa.
K_K04 Student jest gotów do dbałości o zachowanie literackiego dziedzictwa kulturowego.
Kryteria oceniania
Metody dydaktyczne:
Zajęcia opierają się na metodach aktywizujących, które mają wspierać samodzielną i świadomą pracę studentów z tekstem literackim. Wykorzystywana jest metoda odwróconej klasy – wybrane materiały teoretyczne i literackie udostępniane są przed zajęciami, co pozwala przeznaczyć czas spotkań na dyskusję i interpretację. Centralne miejsce zajmuje dyskusja kierowana oraz analiza fragmentów tekstów teoretycznych i literackich, umożliwiająca praktyczne zastosowanie omawianych koncepcji. Wprowadzane są także elementy pracy w grupach i metody problemowej (PBL), które rozwijają umiejętność współpracy i argumentacji. Wybrane zagadnienia mogą być realizowane w ramach pracy projektowej, co sprzyja samodzielnemu poszukiwaniu rozwiązań i integracji wiedzy z różnych obszarów badań literackich.
Do informacji uczestników zajęć przedkłada się również, że w przypadku ew. korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, każde takie użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Autorzy prac/wypowiedzi ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi AI.
Kryteria oceniania:
aktywny udział w zajęciach: 20%
praca pisemna: 30%
test: 50%
Dopuszczalne są dwie nieobecności nieusprawiedliwione w trakcie kursu.
Literatura
AA. VV., Literatura – teoria – metodologia, red. Danuta Ulicka, Warszawa, 2001.
Bachtin Michaił, Czas i przestrzeń w powieści, „Pamiętnik Literacki”, 1974, nr 4, s. 273–311.
Id., Estetyka twórczości słownej, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1986.
Burzyńska Anna, Markowski Michał Paweł, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik oraz antologia, Kraków, 2006.
Chrząstowska Bożena, Wysłouch Seweryna, Poetyka stosowana, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2000.
Cieślikowska Teresa, W kręgu genologii, intertekstualności, teorii sugestii, Warszawa, 1995.
Culler Jonathan, Teoria literatury, tłum. Maciej Bassaj, Poznań, 1998.
Głowiński Michał, Okopień-Sławińska Aleksandra, Sławiński Janusz, Zarys teorii literatury, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1991.
Korwin-Piotrowska Dorota, Poetyka. Przewodnik po świecie tekstów, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.
Kulawik Adam, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Kraków, Antykwa, 1994.
Markiewicz Henryk, Wymiary dzieła literackiego, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1984.
Mitosek Zofia, Teorie badań literackich, Warszawa, 2005.
Todorov Tzvetan, Poetyka, tłum. Maria Renata Mayenowa, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1984.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: