Najnowsza literatura niemieckiego obszaru językowego – konwersatorium czytelnicze 3300-NLNOJ-OG

Przedmiot poświęcony jest analizie wybranych zjawisk i tendencji we współczesnej literaturze niemieckiego obszaru językowego po 2000 roku. Podczas zajęć omawiane są utwory reprezentujące różne gatunki i strategie literackie: powieść, opowiadanie, reportaż literacki, autofikcję oraz literaturę migracyjną i postmigracyjną.
W centrum zainteresowania znajdują się teksty podejmujące problematykę pamięci historycznej, doświadczenia migracji i wielokulturowości, kryzysu komunikacji, przemian rodziny i relacji społecznych, nierówności społecznych, doświadczenia wojny i przemocy, zmian klimatycznych oraz wpływu mediów cyfrowych i sztucznej inteligencji na współczesne życie społeczne.
Istotnym elementem kursu jest interpretacja literatury w kontekście współczesnych debat społecznych i kulturowych. Studenci uczą się analizować tekst literacki z wykorzystaniem podstawowych narzędzi literaturoznawczych oraz prowadzić krytyczną dyskusję dotyczącą współczesnej kultury niemieckojęzycznej.
Zajęcia mają charakter aktywizujący i konwersatoryjny. Obejmują wspólną analizę tekstów, dyskusje moderowane, krótkie prezentacje studenckie oraz interpretację wybranych fragmentów utworów.
Zakres tematyczny
1. Wprowadzenie do współczesnej literatury niemieckiego obszaru językowego.
2. Literatura wobec pamięci historycznej i kultury pamięci.
3. Literatura migracyjna i postmigracyjna.
4. Tożsamość, język i wielokulturowość.
5. Współczesna literatura a doświadczenie kryzysu społecznego i politycznego.
6. Relacje rodzinne i przemiany więzi społecznych.
7. Literatura wobec nowych technologii i kultury cyfrowej.
8. Literatura a doświadczenie wojny, przemocy i migracji.
9. Literatura wobec ciała, płci i seksualności
10. Literatura wobec zmian klimatycznych i kryzysu ekologicznego.
11. Dyskusja nad wybranymi współczesnymi tekstami literackimi studentów.

Koordynatorzy przedmiotu

Maria Balkan-Małecka

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Przedmiot ma charakter interdyscyplinarnego konwersatorium literaturoznawczego poświęconego współczesnej literaturze niemieckiego obszaru językowego po 2000 roku. Punktem wyjścia jest założenie, że literatura współczesna stanowi ważne narzędzie interpretacji przemian społecznych, kulturowych i politycznych zachodzących we współczesnej Europie oraz umożliwia krytyczną refleksję nad doświadczeniem jednostki i wspólnoty we współczesnym świecie. Zajęcia koncentrują się na wspólnej lekturze i interpretacji wybranych utworów autorów i autorek niemieckojęzycznych pochodzących z Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Szczególna uwaga poświęcona zostanie problematyce pamięci kulturowej, migracji, tożsamości, relacji społecznych, przemianom języka i komunikacji, doświadczeniu kryzysów współczesności oraz reprezentacji nowych zjawisk społecznych i technologicznych w literaturze. Kurs rozwija kompetencje interpretacyjne, analityczne i dyskusyjne. Uczestnicy uczą się krytycznej analizy tekstów literackich oraz osadzania ich w kontekście społecznym, kulturowym i historycznym. Istotnym elementem zajęć jest rozwijanie umiejętności prowadzenia akademickiej dyskusji o literaturze współczesnej. Kurs adresowany jest do studentów wszystkich kierunków zainteresowanych literaturą, kulturą współczesną i problematyką społeczną Europy niemieckojęzycznej. Nie wymaga znajomości języka niemieckiego — wszystkie teksty omawiane są w przekładach polskich.

Efekty kształcenia

Wiedza
Student/ka:
• zna najważniejsze zjawiska i tendencje we współczesnej literaturze niemieckiego obszaru językowego;
• rozumie związki między literaturą a współczesnymi przemianami społecznymi i kulturowymi;
• zna podstawowe konteksty historyczne i kulturowe omawianych tekstów;
• rozpoznaje najważniejsze tematy i strategie narracyjne współczesnej prozy niemieckojęzycznej.
Umiejętności
Student/ka potrafi:
• analizować i interpretować współczesne teksty literackie;
• formułować argumenty interpretacyjne i uczestniczyć w dyskusji akademickiej;
• odnosić tekst literacki do kontekstów społecznych, kulturowych i historycznych;
• samodzielnie przygotować krótką wypowiedź lub prezentację dotyczącą wybranego utworu.
Kompetencje społeczne
Student/ka:
• jest gotów do krytycznej refleksji nad współczesną kulturą i literaturą;
• rozumie znaczenie literatury jako narzędzia opisu doświadczeń społecznych i indywidualnych;
• jest otwarty na różnorodność perspektyw kulturowych i interpretacyjnych;
• potrafi uczestniczyć w dyskusji z poszanowaniem odmiennych opinii i interpretacji.

Kryteria oceniania

Metody dydaktyczne
• analiza i interpretacja tekstów literackich;
• dyskusja problemowa;
• close reading wybranych fragmentów utworów;
• prezentacje studenckie;
• praca indywidualna i grupowa;
• elementy debaty akademickiej.

Metody zaliczenia:
Prezentacja

Literatura

• Lukas Bärfuss – wybrane teksty prozatorskie i dramatyczne
• Peter Stamm – wybrane powieści i opowiadania
• Zoë Jenny – wybrane powieści
• Peter Weber – wybrane teksty
• Herta Müller – wybrane powieści i eseje
• Elfriede Jelinek – wybrane teksty prozatorskie i dramatyczne
• Neliò Biedermann – wybrane teksty
• Sasha Marianna Salzmann – wybrane teksty

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: