Modernizm i kultura wizualna przełomu XIX i XX wieku. Seksualność, lęki i transgresje nowoczesności 3300-MiKW-OG

Kurs obejmuje analizę najważniejszych zjawisk artystycznych i intelektualnych przełomu XIX i XX wieku w Europie. Zajęcia prowadzone są w układzie problemowym i koncentrują się na relacjach między sztuką a doświadczeniem nowoczesności.
W trakcie kursu omawiane są wybrane dzieła malarstwa, grafiki, architektury i sztuki użytkowej oraz podstawowe pojęcia związane z kulturą modernizmu. Analizowane są również przemiany społeczne i obyczajowe epoki, rozwój nowoczesnej metropolii, kultura bohemy artystycznej oraz narodziny nowych form ekspresji wizualnej.
Zakres tematyczny kursu obejmuje w szczególności:
1. Nowoczesność i kryzys kultury europejskiej
o industrializacja i urbanizacja,
o doświadczenie życia w nowoczesnym mieście,
o dekadentyzm i kryzys wartości,
o narodziny społeczeństwa masowego,
o artysta wobec modernizacji.
2. Symbolizm i kultura fin de siècle’u
o symbolizm jako język nowoczesnej sztuki,
o melancholia, niepokój i doświadczenie schyłku,
o motywy śmierci, snu i duchowości,
o sztuka jako doświadczenie metafizyczne,
o twórczość Gustava Moreau, Odilona Redona i Edvarda Muncha.
3. Secesja i estetyzacja codzienności
o ornament i dekoracyjność,
o sztuka użytkowa i projektowanie,
o relacje między sztuką a rzemiosłem,
o Wiedeńska Secesja,
o twórczość Gustava Klimta i Alphonse’a Muchy.
4. Ciało, seksualność i reprezentacja kobiety
o femme fatale i konstrukcje kobiecości,
o erotyzm i tabu w sztuce modernizmu,
o ciało jako temat sztuki nowoczesnej,
o emancypacja kobiet i lęki kulturowe epoki,
o twórczość Egona Schielego i Aubrey’a Beardsleya.
5. Literatura, psychoanaliza i sztuki wizualne
o związki sztuki z literaturą modernistyczną,
o Charles Baudelaire, Oscar Wilde, Stanisław Przybyszewski,
o psychoanaliza i nowoczesne rozumienie podmiotowości,
o sny, nieświadomość i ekspresja emocji,
o idea syntezy sztuk.
6. Bohema artystyczna i kultura miejska
o Paryż, Wiedeń i Kraków jako centra modernizmu,
o kultura kawiarni i środowiska artystyczne,
o manifesty artystyczne,
o narodziny nowoczesnego artysty,
o relacje między sztuką a kulturą popularną.
7. Od symbolizmu do awangardy
o ekspresjonizm i deformacja formy,
o narodziny nowoczesnej ekspresji wizualnej,
o początki awangardy XX wieku,
o sztuka wobec doświadczenia kryzysu i przemocy,
o przemiany języka artystycznego na początku XX wieku.
8. Dziedzictwo modernizmu we współczesnej kulturze wizualnej
o reinterpretacje estetyki fin de siècle’u,
o modernizm w fotografii, modzie i filmie,
o obecność symbolizmu i secesji w kulturze popularnej,
o współczesne spory wokół erotyzmu i prowokacji w sztuce,
o dziedzictwo modernizmu w kulturze XXI wieku.