Komunikacja międzykulturowa w edukacji dzieci i młodzieży 3300-KMwEDiM-OG

Kurs dotyczy problematyki komunikacji międzykulturowej w kontekście pracy edukacyjnej i wychowawczej z dziećmi oraz młodzieżą funkcjonującymi w środowiskach wielokulturowych.
Podczas zajęć omawiane są podstawowe pojęcia związane z kulturą, tożsamością, stereotypami, uprzedzeniami i różnorodnością społeczną. Studenci poznają mechanizmy komunikacji międzykulturowej oraz analizują wpływ różnic kulturowych i językowych na funkcjonowanie dzieci w grupie rówieśniczej i środowisku szkolnym.
Szczególna uwaga poświęcona zostaje sytuacji dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, procesom adaptacji kulturowej oraz budowaniu bezpiecznego i inkluzywnego środowiska edukacyjnego. Omawiane są również zagadnienia związane z wielojęzycznością, edukacją antydyskryminacyjną, komunikacją bez przemocy oraz rozwijaniem kompetencji międzykulturowych nauczycieli i edukatorów.
Istotnym elementem kursu jest rozwijanie praktycznych umiejętności komunikacyjnych i projektowych. Studenci uczą się analizować sytuacje konfliktowe i komunikacyjne, planować działania integracyjne oraz projektować aktywności wspierające współpracę i dialog w grupie wielokulturowej.
Zajęcia mają charakter aktywizujący i warsztatowy. Obejmują analizę studiów przypadku, dyskusje moderowane, ćwiczenia komunikacyjne, pracę indywidualną i grupową oraz prezentacje projektów studenckich.
Zakres tematyczny
1. Podstawowe pojęcia komunikacji międzykulturowej.
2. Kultura, tożsamość i różnorodność społeczna.
3. Stereotypy, uprzedzenia i mechanizmy wykluczenia.
4. Komunikacja werbalna i niewerbalna w różnych kulturach.
5. Dziecko z doświadczeniem migracji i uchodźstwa.
6. Adaptacja kulturowa i funkcjonowanie dziecka w grupie rówieśniczej.
7. Wielojęzyczność i bariery komunikacyjne w edukacji.
8. Edukacja antydyskryminacyjna i inkluzywna.
9. Konflikty i mediacje w grupach wielokulturowych.
10. Kompetencje międzykulturowe nauczyciela i edukatora.
11. Projektowanie działań integracyjnych i edukacyjnych.
12. Prezentacja i omówienie autorskich projektów uczestników.

Koordynatorzy przedmiotu

Maria Balkan-Małecka

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Przedmiot ma charakter interdyscyplinarnego konwersatorium poświęconego zagadnieniom komunikacji międzykulturowej oraz pracy edukacyjnej i wychowawczej w środowisku zróżnicowanym kulturowo. Łączy perspektywę pedagogiczną, psychologiczną, socjologiczną i kulturoznawczą, koncentrując się na praktycznych aspektach funkcjonowania dzieci i młodzieży w grupach wielokulturowych. Współczesna szkoła, instytucje edukacyjne i przestrzenie wychowawcze funkcjonują w warunkach rosnącej różnorodności językowej, kulturowej i społecznej. Pzredmiot przygotowuje studentów do świadomej i odpowiedzialnej pracy z dziećmi pochodzącymi z różnych środowisk kulturowych, migracyjnych i językowych. Zajęcia rozwijają kompetencje komunikacyjne, empatię międzykulturową oraz umiejętność rozpoznawania i przeciwdziałania stereotypom, uprzedzeniom i wykluczeniu. Szczególna uwaga poświęcona zostaje zagadnieniom adaptacji kulturowej dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, komunikacji w grupie zróżnicowanej kulturowo oraz budowaniu inkluzywnego środowiska edukacyjnego. Zajęcia mają charakter praktyczny i problemowy. Studenci analizują sytuacje edukacyjne i wychowawcze, pracują na studiach przypadku oraz projektują działania wspierające integrację i komunikację w grupach wielokulturowych

Efekty kształcenia

6. Efekty uczenia się
Wiedza
Student/ka:
• zna podstawowe pojęcia i teorie dotyczące komunikacji międzykulturowej;
• rozumie znaczenie różnic kulturowych i językowych w procesie komunikacji;
• zna mechanizmy stereotypizacji, uprzedzeń i wykluczenia społecznego;
• rozumie specyfikę funkcjonowania dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa;
• zna podstawowe założenia edukacji międzykulturowej i inkluzywnej.
Umiejętności
Student/ka potrafi:
• analizować sytuacje komunikacyjne w środowisku wielokulturowym;
• rozpoznawać bariery komunikacyjne i proponować sposoby ich przezwyciężania;
• projektować działania edukacyjne wspierające integrację i współpracę w grupie wielokulturowej;
• komunikować się z poszanowaniem różnic kulturowych i społecznych;
• wykorzystywać podstawowe strategie mediacji i rozwiązywania konfliktów w grupie.
Kompetencje społeczne
Student/ka:
• jest gotów do refleksji nad własnymi postawami i stereotypami;
• dostrzega znaczenie empatii i otwartości w komunikacji międzykulturowej;
• rozumie potrzebę tworzenia inkluzywnego środowiska edukacyjnego;
• potrafi współpracować w grupie zróżnicowanej kulturowo;
• wykazuje odpowiedzialność społeczną w działaniach edukacyjnych i komunikacyjnych.

Kryteria oceniania

Metody dydaktyczne
• analiza studiów przypadku;
• dyskusja problemowa;
• ćwiczenia komunikacyjne;
• praca warsztatowa;
• analiza materiałów edukacyjnych i medialnych;
• projektowanie działań edukacyjnych;
• prezentacje studentów;
• praca indywidualna i zespołowa.

Metody i kryteria oceniania
Prezentacja projektu zaliczeniowego

Literatura

• Giddens Anthony, Sutton Philip W, Socjologia, Warszawa.
• Grzymała-Moszczyńska H., Uchodźcy. Podręcznik dla osób pracujących z uchodźcami, Kraków.
• Hall E.T., Poza kulturą, Warszawa.
• Hofstede G., Hofstede G.J., Minkov M., Kultury i organizacje. Zaprogramowanie umysłu, Warszawa.
• Januszewska E., Markowska-Manista U., Dziecko „inne” kulturowo w Polsce, Warszawa.
• Nikitorowicz J., Edukacja międzykulturowa, Warszawa.
• Szacka, B. Wprowadzenie do socjologii,
• Sztompka P., Socjologia, Kraków.
• Śliwerski B., Pedagogika międzykulturowa, Kraków.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: