Kurs brytyjski: Sztuki wizualne i literatura w wieku XIX 3300-KB-MSF-2-ZP
Celem kursu jest zapoznanie się z rozmaitymi możliwościami interpretacji angielskiej poezji XIX wieku, które otwierają się dzięki interakcji tekstu i obrazu. Lista lektur podstawowych zawiera wiersze Williama Blake'a, Johna Keatsa, Alfreda Tennysona, Dantego Gabriela i Christiny Rossettich, oraz Roberta Browninga. Utwory te będą omawiane w odniesieniu do ilustracji wykonanych przez malarzy Pre-Rafaelitów i artystów luźno związanych z tą grupą - Dantego Gabriela Rossettiego, Johna Williama Waterhouse'a, Franka Cadogana Cowpera, Williama Holmana Hunta, Johna Everetta Millais, Laurence'a Housmana, Arthura Rackhama. Pozwoli to na przyjrzenie się zagadnieniom związanym z ut pictura poesis ("o wzajemnym oświetlaniu się sztuk") - w jaki sposób ilustracja dookreśla, zmienia lub interpretuje słowo pisane, i jak te dwa środki artystycznego wyrazu wchodzą ze sobą w relacje. Studenci będą również czytać wybrane fragmenty dłuższych tekstów teoretycznych Johna Ruskina, Waltera Patera, Roberta Buchanana, zaznajamiając się z estetyką sztuki angielskiej XIX wieku. Na początku kursu zajmiemy się omówieniem debaty o pozycji "sztuk siostrzanych" - poezji i malarstwa w XVIII i XIX wieku. Ponadto przyjrzymy się ważnym standardom i konwencjom w sztuce epoki wiktoriańskiej. Przypomnimy też okoliczności powstania i historię rozwoju Bractwa Prerafaelitów oraz recepcję ich twórczości w tym okresie. Omawiając poezję Williama Blake'a zobaczymy jak artysta sam interpretuje - poprzez ilustracje - własne utwory. Przedyskutujemy charakterystyczne pojęcia wprowadzane przez Blake'a - Niewinność i Doświadczenie, oraz jego wizję kobiecości. Czytając Johna Keatsa będziemy analizować topos kobiety fatalnej, wyobraźni, snu i iluzji. Obrazy ilustrujące wiersze Keatsa pozwolą na zastanowienie się nad pytaniem w jaki sposób artyści wiktoriańscy czytali i interpretowali tego poetę romantycznego. Dyskusja nad wierszami Tennysona będzie kontynuacją tematu płci kulturowej oraz tradycyjnych wyobrażeń dotyczacych ról męskich i żeńskich w społeczeństwie XIX wieku. Różne wizualne interpretacje wiersza The Lady of Shalott pokażą, jaką popularnością cieszył się ten utwór u Prerafaelitów. Czytając wiersze i omawiając obrazy Dante Gabriela Rossettiego przyjrzymy się koncepcji kobiety idealnej, kobiety upadłej i fatalnej oraz pojęciu wiktoriańskiego ideału "anioła w domu". Utwory Roberta Browninga posłużą natomiast jako przykład ekfrazy - przedstawienia obrazu poprzez przekaz werbalny.Podsumowaniem kursu będzie dyskusja nad wierszem Goblin Market Christiny Rossetti. Ilustracje tego poematu wykonane przez różnych artystów podkreślą możliwości odmiennych interpretacji, w ten sposób uwidoczniając niejednoznaczność tekstu poetki.
Poza wierszami znajdującymi się na liście lektur, studenci będą czytali dodatkowe eseje na każdy tydzień kursu. Kurs kończy się pisemnym zaliczeniem w formie pytań otwartych.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Student zna:
K_W01: miejsce i znaczenie literaturoznawstwa w obrębie nauk humanistycznych oraz jego związki z badaniami nad sztuką, kulturą i estetyką XIX wieku.
K_W02: w sposób usystematyzowany wybrane zagadnienia z historii literatury angielskiej XIX wieku oraz ich znaczenie dla rozwoju teorii literatury i refleksji nad relacjami między sztukami.
K_W03: w zaawansowanym stopniu specjalistyczną terminologię i podstawowe metodologie badań literackich, ze szczególnym uwzględnieniem analizy intermedialnej i ekfrazy.
K_W09: wieloaspektowe powiązania literatury i sztuk wizualnych z kontekstem historycznym, kulturowym i estetycznym epoki wiktoriańskiej.
Umiejętności
Student potrafi:
K_U01: zastosować podstawowe ujęcia teoretyczne literaturoznawstwa w analizie poezji oraz jej relacji z obrazem.
K_U02: formułować problemy interpretacyjne, dobierać odpowiednie metody analizy tekstu i obrazu oraz prezentować wyniki z poszanowaniem zasad etyki akademickiej i prawa autorskiego.
K_U03: rozpoznawać, analizować i interpretować poezję angielską XIX wieku w kontekście historyczno-kulturowym, z wykorzystaniem specjalistycznej terminologii.
K_U07: przygotować wystąpienia ustne i jasno formułować własne stanowisko interpretacyjne.
K_U12: planować i organizować pracę własną, w tym lekturę tekstów literackich i teoretycznych.
K_U14: samodzielnie pogłębiać wiedzę i rozwijać umiejętności interpretacyjne, korzystając z odpowiednich źródeł naukowych.
Kompetencje społeczne
Student jest gotów do:
K_K01: krytycznej oceny własnej wiedzy, umiejętności i interpretacji tekstów literackich oraz wizualnych.
K_K03: przyjmowania postawy otwartości wobec różnorodnych perspektyw kulturowych i interpretacyjnych.
K_K04: świadomej troski o dziedzictwo literackie i artystyczne XIX wieku.
K_K06: przestrzegania zasad etyki akademickiej i zawodowej.
Kryteria oceniania
Ocena końcowa zależy od:
- pracy studenta przez cały semestr: aktywności na zajęciach, prezentacji badań własnych (nadobowiązkowe), oddania 2-3 krótkich prac pisemnych ('response papers') podczas semestru
- pisemnego zaliczenia na koniec semestru, w formie pytań otwartych ; zaliczenie może odbyć się w sali lub w postaci testu na platformie Moodle.
- zaliczenie poprawkowe w formie ustnej odpowiedzi.
Dopuszczalne są 3 nieobecności na kursie podczas semestru.
Literatura
Berger, John. (1977) Ways of Seeing.
Bruder, Helen. (1997) ‘The Sins of the Fathers: Patriarchal Criticism and The Book of Thel’ from: William Blake and the Daughters of Albion
Eaves, Morris (2006) The Cambridge Companion to William Blake
Harrison, Anthony (1989) Parody and Ideology’ Studies in English Literature 1500-1900 29.4..
Harrisson, Charles (ed) (1998) Art in Theory 1815-1900: An anthology of changing ideas.
Heffernan, James (1993) Museum of Words. The Poetics of Ekphrasis from Homer to Ashbery.
Hill, Marylu. (2005) ‘Eat me, drink me, love me: Eucharist and the Erotic Body in Goblin Market. Victorian Poetry 43.4
Hilton, Timothy (1970) The Pre-Raphaelites.
Mash, J. (1995) The Pre-Raphaelite Women: Images of Femininity in Pre-Raphaelite art.
Pater, Walter Art for Art's Sake, Style (excerpts)
Pearce, Lynne (1991) Woman/Image/Text. Readings in Pre-Raphaelite Art and Literature.
Kathy Psomiades (1992) ‘Body’s Beauty: Gender Ideology and British Aestheticism’ Victorian Studies 36.1.
Riede, David (ed) (1992) Critical Essays on D.G. Rossetti.
Sturken, Marita, Lisa Cartwright (2009)Practices of Looking. Oxford University Press.
Swan, Karen (1988) 'Harrassing the Muse' from: Mellor, Ann. Romanticism and Feminism.
Treuherz, Julian (1993) Victorian Painting.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: