Przedmiot fakultatywny: Language, Borders and Identity in East Central Europe 3224-PRZEDF99
1. Mapowanie Europy Środkowo-Wschodniej: przestrzeń euklidesowa a przestrzeń społeczna
2. Język i tożsamość
3. Język, naród i nacjonalizm: jeden naród, jeden język?
4. Wielojęzyczność i kontakt językowy
5. Granice i pogranicza
6. Studium przypadku I: Polska
7. Studium przypadku II: Ukraina
8. Studium przypadku III: Białoruś
9. Studium przypadku IV: Litwa
10. Studium przypadku V: Słowacja i region karpacki
11. Studium przypadku VI: Bałkany Północne
12. Granice, migracje i diaspory
13. Krajobrazy językowe: język w przestrzeni publicznej
14. Prezentacje studenckie i podsumowanie kursu
15. Prezentacje studenckie i podsumowanie kursu
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie prezentacji – 30 godzin (1 ECTS)
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00)
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza (student zna i rozumie):
w zaawansowanym stopniu szeroko rozumiany kontekst interkulturowy krajów w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, uwzględniając kompleksową naturę języka [K_W09].
Umiejętności: absolwent potrafi:
-wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne informacje z różnych źródeł [K_U01].
odwołując się do zdobytej wiedzy teoretycznej i praktycznej wykorzystać ją w typowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności wybranych krajów regionu, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych [K_U06].
porozumiewać się za pomocą różnych kanałów i technik komunikacyjnych, w tym technik translatorskich,
w języku polskim i obcym ze specjalistami na tematy kulturoznawcze, literaturoznawcze, językoznawcze, historyczne dotyczące krajów regionu [K_U07].
samodzielnie przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki krajów regionu i prezentować wyniki swojej pracy na forum grupy [K_U08].
posługiwać się minimum dwoma językami obcymi na poziomie min. B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego [K_U09].
planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole, planować i realizować proces samodzielnego zdobywania wiedzy, w tym wiedzy specjalistycznej, po zakończeniu studiów [K_U10].
stosować współczesne technologie komunikacyjne i informacyjne [K_U11].
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy i umiejętności [K_K01]
efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym w społeczeństwie odmiennym kulturowo, podejmowania pracy w grupie, radzenia sobie w typowych sytuacjach zawodowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy [K_K02].
Kryteria oceniania
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę na podstawie aktywnego udziału w zajęciach oraz prezentacji ustnej.
Obecność na zajęciach jest obowiązkowa. Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze. Dalsze nieobecności wymagają zaliczenia w formie uzgodnionej z prowadzącym.
Zajęcia mają charakter konwersatoryjny i opierają się na dyskusji nad literaturą przedmiotu, analizie studiów przypadków oraz prezentacjach studentów. Oczekuje się systematycznego przygotowania do zajęć oraz aktywnego udziału w dyskusjach.
Kryteria oceniania
Na ocenę końcową składają się:
• aktywny i merytoryczny udział w dyskusjach podczas zajęć – 50%;
• prezentacja ustna przygotowana na wybrany temat związany z problematyką kursu – 50%.
Przy ocenie aktywności uwzględniane będą:
• stopień przygotowania do zajęć i znajomość zadanych lektur;
• umiejętność krytycznej analizy omawianych zagadnień;
• aktywny udział w dyskusjach.
Przy ocenie prezentacji uwzględniane będą:
• poprawność merytoryczna;
• wykorzystanie literatury naukowej;
• umiejętność analizy i syntezy materiału;
• jasność i logiczna organizacja wystąpienia.
Na końcową ocenę składają się:
- aktywny i merytoryczny udział w zajęciach (50%)
- prezentacja na temat wyznaczony przez prowadzącego zajęcia (50%).
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
Szczegółowa bibliografia do poszczególnych tematów będzie podawana na zajęciach.
B. Anderson, Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Revised Edition. London: Verso, 2006.
P. Auer, The construction of linguistic borders and the linguistic construction of borders. In: Markku Filppula, Juhani Klemola, Marjatta Palander and Esa Penttilä (eds.),
Dialects across Borders: Selected Papers from the 11th International Conference on Methods in Dialectology, 3–30. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2005.
Y. Bürki and A. N. García Agüero, Language, Borders and Bordering Practices / Lenguaje, fronteras y prácticas de fronterización. Sociolinguistic Perspectives / Perspectivas sociolingüísticas. Berlin: de Gruyter. 2025.
T. Kamusella, The Politics of Language and Nationalism in Modern Central Europe.Palgrave Macmillan, 2009.
T. Kamusella, M. Nomachi & C. Gibson (eds.). The Palgrave Handbook of Slavic Languages, Identities and Borders. Palgrave Macmillan, 2016.
V. Kulyk and L. Bilaniuk, Introduction: Wartime Changes in Language Patterns of Ukrainians in Ukraine and Abroad, Sociolinguistic Studies, Vol. 19, No. 3-4, 2025.
J. Olko,T. Wicherkiewicz, A. Jabłoński, & B. Chromik, Decolonizing and Revoicing Multilingual Spaces in a Nation-State. The Case of Minority Languages in Poland. In S. Bagga-Gupta (ed.), The Palgrave Handbook of Decolonising the Educational and Language Sciences. London: Palgrave Macmillan, 2025.
J.W. Scott and T. M. Wilson (eds), Routledge Handbook of European Borderlands. Abingdon, UK: Routledge, 2026 (selected chapters)
T. M. Wilson (ed.), Border Studies: A Multidisciplinary Approach. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing Ltd., 2025 (selected chapters)
Journal of Borderlands Studies (selected articles)